II SA/Lu 103/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 listopada 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia 17 października 2007 r. znak: [...] odmawiającej przyznania na dzieci W. i A. K. zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, a także dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i pokrycia wydatków związanych z dojazdem do szkoły – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że dochód rodziny wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na kwotę 504 zł, a zatem zasiłek rodzinny i dodatki do takiego zasiłku nie mogły zostać przyznane. Trzyosobowa rodzina skarżącej uzyskała w 2006 r. (roku poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek) dochód w wysokości 28.113,95 zł , co daje miesięczną kwotę 780,95 zł na osobę w rodzinie. Do dochodu tego wliczono dochód z 8,919 ha przeliczeniowego, ponieważ K. i J. K. są posiadaczami udziałów w gospodarstwie rolnym o takiej powierzchni przeliczeniowej. Przy obliczaniu dochodu nie mogli być uwzględniani synowie wnioskodawczyni P. K. i M. K., którzy ukończyli już 25 lat (art. 3 pkt 1b ustawy). Ponieważ postanowienie sądu o stwierdzeniu praw do spadku po J. K. wydane zostało w dniu 12 sierpnia 2007 r., a umowa dzierżawy tego gospodarstwa została zawarta 20 września 2007 r., to utrata dochodu z gospodarstwa rolnego będzie mogła być uwzględniona dopiero w kolejnym okresie zasiłkowym, tj. od września 2008 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. K. nie precyzując jej żądania, a prosząc o "pozytywne rozpatrzenie sprawy". Podniosła, że córka W. jest osobą niewidomą, a syn A. uczy się w szkole średniej, a zatem ponosi na ich utrzymanie i rehabilitację znaczne wydatki przekraczające możliwości zarobkowe. Konieczność sprawowania stałej opieki nad córką uniemożliwia jej prowadzenie gospodarstwa rolnego, które zmuszona była wydzierżawić. W ocenie skarżącej organy orzekające w sprawie błędnie wyliczyły dochód rodziny, a w szczególności nie wzięły pod uwagę, że nie całe gospodarstwo rolne stanowiło przedmiot spadku po J. K., albowiem część tego gospodarstwa stanowiła i stanowi jej odrębną własność, co jest uwidocznione w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z przepisem art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż obowiązkiem sądu jest zbadanie i ocena z urzędu zaskarżonego aktu administracyjnego bądź czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej pod względem legalności, czyli zgodności z prawem, bez względu na zarzuty podniesione przez stronę skarżącą. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Samorządowe Kolegia Odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Zasady działania kolegiów regulują przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 tejże ustawy orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Kolegium wydaje orzeczenie po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu 26 listopada 2007 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarządzeniem Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 listopada 2007 r. Nr [...] wydanym na podstawie §3 Regulaminu Organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego został wyznaczony trzyosobowy skład do rozstrzygnięcia sprawy, a także termin posiedzenia na dzień 16 listopada 2007 r. (k.44 akt administracyjnych). Wyznaczony tym zarządzeniem zespół orzekający sporządził w dniu 28 listopada 2007 r. protokół posiedzenia w sprawie rozpoznania odwołania K. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia 17 października 2007 r., w którym odnotowano, iż na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja zaskarżona zostanie uchylona w całości, a sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (k.45 akt administracyjnych). Zakres rozbieżności pomiędzy treścią tego protokołu a treścią rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 26 listopada 2007 r. nie pozwala uznać, że rozbieżność w datach protokołu posiedzenia i decyzji była zwykłą omyłką pisarską. Rozbieżności te rodzą uzasadnione wątpliwości, co do wydania zaskarżonej decyzji po uprzedniej naradzie składu orzekającego, co z kolei mogło również mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. To istotne uchybienie proceduralne sprowadza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, a zatem zbędnym czyni dokonywanie przez Sąd kontroli w zakresie merytorycznych ustaleń decyzji. Zauważyć jednakże należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zawierają szczegółowego sposobu ustalenia dochodu rodziny wnioskującej przyznanie świadczeń rodzinnych. W szczególności organy orzecznicze nie wykazały, jakie dochody członków rodziny składają się na tenże dochód, a także w jaki sposób został wyliczony dochód rodziny w roku kalendarzowym 2006, poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym to roku skład osobowy rodziny i dochody poszczególnych członków rodziny były inne niż w dacie złożenia wniosku o świadczenia rodzinne. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.