II SA/Lu 1031/02
WyrokWSA w Lublinie2004-01-23
Skład orzekający: Franciszek Frączkiewicz, Wiesława Achrymowicz, Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z powodu rzekomej bezprzedmiotowości postępowania, jest zgodna z prawem, gdy postępowanie w sprawie stwierdzonej samowoli budowlanej nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji błędnie oceniły postępowanie jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego należy rozumieć jako brak elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji, gdy toczy się postępowanie w sprawie stwierdzonej samowoli budowlanej, które ma prejudycjalne znaczenie dla wniosku o pozwolenie na użytkowanie, organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie umorzyć je z powodu bezprzedmiotowości. Zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania jest obligatoryjne.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dobudowanego ganku, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na niezakończenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący Z. M. wniósł skargę, zarzucając decyzji umorzeniowej nieważność i niezgodność z prawem. Skarżący wskazywał na art. 156 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego. Zasądził od Wojewody na rzecz Z. M. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Franciszek Frączkiewicz, Sędziowie NSA Wiesława Achrymowicz /asesor WSA spr./, Witold Falczyński, Protokolant Ref. Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...]. Nr [...]; II zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III zasądza od Wojewody na rzecz Z. M. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Starosta Powiatu ,
decyzją z dnia [...]. o numerze [...], umorzył postępowanie z wniosku H. Ś. w przedmiocie żądania udzielenia pozwolenia na użytkowanie murowanego ganku, dobudowanego do północnej ściany budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] w miejscowości Z., gmina W.
W uzasadnieniu, organ pierwszej instancji stwierdził, iż postępowanie prowadzone przed organami nadzoru budowlanego nie zostało zakończone. Nie zapadła decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 bądź art. 71 ust. 3 ustawy prawo
budowlane, która nakładałaby obowiązek dokonania określonych czynności, zmian, przeróbek ani też nie ma innych przesłanek materialnoprawnych do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W konsekwencji takiego stanu, nie zachodzą przesłanki z art. 55 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy prawo budowlane, co stanowić ma o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
W rezultacie rozpoznania odwołania Z. M., Wojewoda , działając jako organ drugiej instancji, decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu , w pełni podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na powyższe skargę wniósł Z. M., domagając się oceny zgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Prezentował stanowisko, że decyzja o umorzeniu postępowania, jako niezgodna z prawem, pozbawiona podstawy prawnej, dotknięta jest nieważnością. Tu skarżący wskazywał na art. 156 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, jego prawną argumentację, gdy skarżący w odwołaniu nie sprecyzował żądania stwierdzenia nieważności decyzji nim objętej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył co następuje:
W pierwszym rzędzie wskazać należy na nieprawidłową ocenę prawną, o ile organy administracji obu instancji stwierdzają bezprzedmiotowość postępowania.
Na gruncie unormowania art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego należy rozumieć, jako brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, skutkujący niemożnością wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, w sposób merytoryczny, nie formalny. Zatem organ administracyjny, dla umorzenia postępowania, winien uprzednio pozytywnie przesądzić oczywisty brak podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego
rozpoznania sprawy.
Przedstawiony pogląd prawny odnośnie wykładni przesłanki bezprzedmiotowości jest utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie (Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz autorstwa B.Adamiak i J.Borkowski; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: IV SA 1225/96 - Lex 43250, II SA 76/98 - Lex 43176 SA/Sz 1029/97 - Lex 36139, IV SA 1167/97 - Lex 47913 ,IV SA 12/98 – Lex 77609, V SA 381/01 - Lex 78917).
W rozpoznawanej sprawie, tak rozumiana bezprzedmiotowość nie występuje. Natomiast prowadzone postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie stwierdzonej samowoli budowlanej, należy oceniać na gruncie unormowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. , a jego wynik będzie miał prejudycjalne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.
Wymaga podkreślenia obligatoryjność zastosowania instytucji zawieszenia postępowania w omawianych okolicznościach,
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt I sentencji, w odniesieniu do decyzji organów obu instancji, przy zastosowaniu art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie przesądzające niemożność wykonania objętych rozstrzygnięciem decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania skargowego znajduje podstawę prawną w dyspozycji art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
kg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło