II SA/Lu 1033/12

WyrokWSA w Lublinie2013-03-12

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Witold Falczyński, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbiornik wodny wybudowany na działce rolnej, na której obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną, może zostać zalegalizowany, jeśli istnieje możliwość, że jest on związany z produkcją rolną?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę zbiornika wodnego została wydana z naruszeniem przepisów, ponieważ organy nie ustaliły jednoznacznie charakteru zbiornika. Jeśli zbiornik jest związany z produkcją rolną, jego budowa nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia orzeczenie nakazu rozbiórki bez możliwości legalizacji. Wobec braku takich ustaleń, stanowisko organów o braku możliwości legalizacji jest przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ziemnego zbiornika wodnego wybudowanego na działce rolnej. Organy uznały zbiornik za samowolnie wybudowany obiekt budowlany, sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji obiektów nie związanych z produkcją rolną. Skarżący argumentował, że zbiornik jest związany z produkcją rolną i kwestionował dowody oraz ustalenia organów dotyczące jego charakteru i daty budowy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika wodnego i doprowadzenia ukształtowania terenu działki do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia .... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... nakazującą M. K. – na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane - zasypanie samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego na działce nr ... położonej przy ul. W. w K. oraz doprowadzenie ukształtowania terenu działki do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu wskazano, że w toku oględzin w dniu 8 maja 2012r. stwierdzono, że na przedmiotowej działce został wybudowany ziemny zbiornik wodny o wymiarach zewnętrznych ok. 32 m x 20 m (powierzchnia lustra wody ok. 640 m2) i głębokości do ok. 1,5 m, zaopatrzony w rurę PCV służącą do jego napełniania wodami spływającymi z terenu działek sąsiednich, z betonowym wpustem wodnym do istniejącej opaski, biegnącej wzdłuż skarpy zachodniej i południowej w kierunku działki ewid. ...., ogrodzony siatką na słupkach stalowych o wysokości ok.1,3 m. W toku oględzin stwierdzono również, że zbiornik został wybudowany przez właściciela działki – M. K. bez wymaganego – na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 9a oraz art. 28 i art. 3 pkt 1 lit. b i art. 3 pkt 6 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane - pozwolenia na budowę. Wprawdzie inwestor oświadczył, że wykonał zbiornik w 2002r. po usunięciu mułu z istniejącego zalewiska, tj. groblę ziemną czołową, celem ujęcia wody ze źródeł podziemnych i z istniejącego zalewiska (bagniska), to jednak organy obu instancji nie dały wiary tym wyjaśnieniom ustalając na podstawie zdjęć lotniczych – ortofotomap, że zbiornik został wykonany po 2006r., a przed 2010r. (z ortofotomap wynika bowiem, że w dniu 1 września 2006r. zbiornika jeszcze nie było, zaś w dniu 5 października 2010r. już był). Jednocześnie organy uznały, że nie jest możliwa legalizacja zbiornika, gdyż jego budowa jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Kłoczew zatwierdzonym uchwałą nr XXXVIII/160/2005 Rady Gminy Kłoczew z dnia 28 stycznia 2005r. (Dz.Urz. Woj. Lub. z 2005r. nr 64, poz.1405). W świetle tego planu działka nr ...., na której znajduje się zbiornik, położona jest w obszarze oznaczonym symbolem RP - tereny rolne z zakazem lokalizacji nowych budynków mieszkalnych oraz obiektów budowlanych nie związanych z produkcją rolną (§ 2 pkt 11). Z tego powodu uzasadnione było orzeczenie nakazu rozbiórki tego budynku - na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane – poprzez jego zasypanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. K. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podniósł, że wbrew stanowisku organów, zbiorniki wodne związane są z produkcją rolną, co wynika wprost z art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zarzucił, że organy bezpodstawnie oparły się na ortofotomapach, które – zdaniem skarżącego - służą wyłącznie ustalaniu wysokości dofinansowania środków unijnych, więc nie mogą służyć jako dowód w niniejszej sprawie. Podniósł również, że zbiornik nie spowodował zakłócenia stosunków wodnych na gruncie, co zostało potwierdzone przez biegłego mgr inż. F. Z. Wskazał ponadto, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został wadliwie sporządzony, bowiem wynika z niego, że działka skarżącego jest objęta symbolem RP – tereny rolne, podczas, gdy z opinii biegłego, dotyczącej zakłócania stosunków wodnych na gruncie, wynika, że działka jest położona również w terenie łąk – RZ. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów. Podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz.1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą, który stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z przepisu tego, odsyłającego do ust. 2, wynika, że nakaz rozbiórki jest możliwy tylko wówczas, gdy nie ma podstaw do legalizacji zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę robót budowlanych, a więc gdy budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz gdy nie narusza obowiązujących przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Orzekając o nakazie rozbiórki, organ powinien więc jednoznacznie i niewątpliwie ustalić, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację zrealizowanych samowolnie robót budowlanych. Bezspornie budowa zbiornika wodnego na działce nr ... w miejscowości K. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy, którego inwestor – M. K. nie posiadał - zasadne zatem było wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie. Dowolnie jednak organy przyjęły, że legalizacja tego zbiornika nie jest dopuszczalna ze względu na niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy w Kłoczewie w dniu 28 stycznia 2005r., nr XXXVIII/160/2005 (Dz.Urz. Woj. Lub. z 2005r., nr 64, poz.1405), zmienionego uchwałą z dnia 30 marca 2011r. nr VII/30/2011 (Dz.Urz. Woj. Lub. z 2011r., nr 91, poz. 1688). W świetle § 2 pkt 11 tego planu, działka objęta inwestycją jest położona w obszarze RP- tereny rolne o ustaleniach: 11.1. teren przeznacza się pod uprawy polowe w tym sadownicze i ogrodnicze; 11.2 zakazuje się lokalizowania nowych budynków mieszkalnych oraz obiektów budowlanych nie związanych bezpośrednio z produkcją rolną; 11.3 dopuszcza się budowę, rozbudowę i modernizację budynków o charakterze rolniczym w obrębie siedlisk rolniczych istniejących w momencie wejścia w życie uchwały; 11.4 dopuszcza się zalesianie gruntów V i VI klasy bonitacyjnej. Organy obu instancji przesądzając o niezgodności inwestycji z zapisami tego planu wskazywały, że z pkt 11.2 powołanego przepisu wynika całkowity zakaz lokalizowania w tym terenie obiektów budowlanych, przy czym organy nie ustaliły jednoznacznie, jaki charakter ma przedmiotowy zbiornik - nie można więc wykluczyć, że jest on związany bezpośrednio z produkcją rolną. Wątpliwości te dodatkowo wynikają z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organy odwoławczego, który powołuje się na art. 29 ust. 2 pkt 9a ustawy, zgodnie z którym wykonanie ziemnych stawów hodowlanych wymaga pozwolenia na budowę, bowiem stawy hodowlane bezspornie należą do obiektów związanych bezpośrednio z produkcją rolną. W sytuacji występującej w sprawie tylko jednoznaczne ustalenie, że zbiornik nie jest związany bezpośrednio z produkcją rolną uzasadniałoby przyjęcie, że inwestycja jest sprzeczna z planem miejscowym. Wobec braku należytych ustaleń w tym zakresie, stanowisko organów obu instancji, że nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego zbiornika jest co najmniej przedwczesne, a orzeczenie nakazu rozbiórki tego zbiornika poprzez jego zasypanie wadliwe. Z tego powodu decyzje organów obu instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.); o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe wskazania Sądu, a więc dokona ustaleń co do charakteru przedmiotowego zbiornika, a w szczególności czy jest on obiektem budowlanym bezpośrednio związanym z produkcją rolną, a następnie ponownie oceni czy jest możliwa jego legalizacja.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło