II SA/Lu 1040/02

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek (spr.), Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżona decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M. D. na decyzję Prezydenta miasta z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...] odmawiającą przyznania jej dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania dodatku mieszkaniowego M. D. została wydana wskutek ustalenia, że M. D. zalega z zapłatą czynszu oraz innych należności za mieszkanie i w związku z tym została pozbawiona praw członkowskich w spółdzielni mieszkaniowej, a co za tym idzie nie dysponuje tytułem prawnym do zajmowanego lokalu co jest przesłanką konieczną dla uzyskania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z 2201 r.) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny dodatek nadal przysługuje. Pomimo tego organ odwoławczy uznał jednak, że zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna ponieważ zgodnie z art. 7 ust. 11 nie można przyznać dodatku mieszkaniowego, jeżeli nie jest spełniony warunek opłacania należności za zajmowany lokal mieszkalny. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo wadliwości postępowania przed organem I instancji w zakresie ustalenia, czy M. D. przy braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przysługuje lokal zamienny lub socjalny, decyzja wydana przez ten organ jest zgodna z prawem i powinna zostać utrzymana w mocy. Na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. D. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. W skardze podniosła, iż zaskarżona decyzja jest dla niej nieludzka i niesprawiedliwa oraz łamie podstawowe prawa konstytucyjne. Obszernie opisała zły stan zdrowia, okoliczności utrzymania dwóch dorosłych synów oraz fakt, iż odkąd przestała otrzymywać dodatek mieszkaniowy jej zadłużenie w spółdzielni zaczęło systematycznie narastać. W odpowiedzi na przedmiotową skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi uzasadniając, że w niniejszej sprawie nie spełniony został warunek konieczny dla uzyskania prawa do otrzymania dodatku mieszkaniowego, a określony w at. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Co prawda organ I instancji nie ustalił czy skarżąca spełnia wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 5, jednakże fakt nie opłacania należności za mieszkanie prze P. M. D. jest dostateczną przesłanką do odmowy przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż okoliczności podane przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a odnoszące się do jej złego stanu zdrowia i sytuacji materialnej zostały w sposób pośredni uwzględnione poprzez ustalenie dochodu rodziny czy określeniu powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu (z uwzględnieniem osoby niepełnosprawnej). Nie przesądzają jednak bezpośrednio o nabyciu dodatku mieszkaniowego. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta miasta odmawiającą przyznania P. M. D. dodatku mieszkaniowego jest niezgodna z prawem. W niniejszej sprawie organ odwoławczy błędnie zastosował przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wywodząc, iż opłacanie należności za lokal mieszkalny jest przesłanką konieczną dla przyznania dodatku mieszkaniowego. Treść powołanego artykułu brzmi: "W wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości." Brzmienie cytowanego przepisu wyraźnie wskazuje, iż dodatek w przypadku nie opłacania na bieżąco opłat za mieszkanie może być wstrzymany, ale po wcześniejszym jego przyznaniu. W przypadku P. M. D. dodatek taki nie został jej jeszcze przyznany i nie można założyć, że po ewentualnym jego przyznaniu nie zacznie ona na bieżąco (a taki jest warunek ustawowy jego wypłacania) opłat za lokal uiszczać. Zwłaszcza w świetle faktu, iż z akt sprawy wynika, że do kiedy miała taki dodatek wypłacany nie zalegała z zapłatą należności za zajmowany lokal. Kwestia zadłużenia wstecznego przed przyznaniem dodatku mieszkaniowego stronie jest kwestią odrębną, która powinna zostać załatwiona pomiędzy wierzycielem M. D. z tego tytułu a nią samą w drodze odrębnego postępowania. Natomiast do stwierdzenia, czy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, która złożyła wniosek o jego przyznanie, niezbędne jest ustalenie przez organ administracji przesłanek koniecznych dla jego uzyskania, a określonych w art. 2, 3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem sądu, w wypadku spełnienia kryteriów określonych tymi przepisami M. D. dodatek powinien zostać przyznany, a w przypadku dalszego zalegania z zapłatą bieżących należności za mieszkanie, które zajmuje, dodatek mieszkaniowy może zostać wstrzymany w drodze decyzji administracyjnej. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględnił skargę i uchylił przedmiotową decyzję na zasadzie art. 145 § pkt 1 a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, skarżącemu przysługuje na zasadzie art. 200 z zw. z art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych dla celowego dochodzenia praw. Na kwotę zasądzoną wyrokiem składa się kwota 10 (dziesięć) złotych uiszczona przez skarżącą tytułem wpisu (art. 230 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).