II SA/Lu 1040/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. S.kwotę 3717 (trzy tysiące siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia ...o wymierzeniu H. S. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości ...zł za usunięcie bez zezwolenia 15 sztuk drzew gatunku olcha z działki nr ... położonej w miejscowości D. Organ wyjaśnił, że w dniu 10 października 2011r. H. S. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie 10 sztuk drzew na działce nr ... w miejscowości D. ze względu na konieczność uporządkowania działki rolnej i uszkadzanie urządzeń melioracyjnych przez korzenie drzew. W związku z tym wnioskiem organ przeprowadził w dniu 4 listopada 2011r. oględziny, w toku których stwierdził, że na przedmiotowej działce wycięto bez wymaganego pozwolenia 15 sztuk drzew gatunku olcha o wskazanych w załączniku do tego protokołu obwodach pni. Mając powyższe na uwadze organ umorzył postępowanie o udzielenie zezwolenia na wycięcie drzew i wszczął postępowanie w sprawie usunięcia drzew na przedmiotowej działce. Organ ustalił, że drzewa usunęła H. S., gdyż zostały one zniszczone przez burzę. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie oględzin z dnia 4 listopada 2011r., a także zeznań świadków i wyjaśnienia strony i jej pełnomocnika, który przedstawił dokumentację fotograficzną oraz pismo Rejonowego Związku Spółek Wodnych oraz kserokopię protokołów i kosztorysów usuniętych awarii z terenu, na którym rosły drzewa, a także oświadczenia sąsiadów H. S., którzy potwierdzili fakt połamania drzew przez burzę, która przeszła przez ich miejscowość w lipcu 2011r. Organ wskazał jednak, że wyłamanie drzew przez wichurę nie zwalnia właściciela posesji z posiadania zezwolenia na wycinkę drzew, dlatego na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nałożył na H. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości ... zł. W odwołaniu od tej decyzji H. S. podnosiła, że ścięła drzewa, gdyż były one uszkodzone przez burzę, zniszczone i martwe, przez co stwarzały zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, a ponadto, że organ nie wyjaśnił sposobu wyliczenia wysokości kary. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania wskazując, że nawet na usuwanie obumarłych drzew wymagane jest uzyskanie zezwolenia – organ wyjaśnił ponadto sposób wyliczenia wysokości kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. S. wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W obszernej skardze H. S. podnosiła, że usunęła obumarłe, zniszczone drzewa, gdyż zagrażały one bezpieczeństwu ludzi, a usunięcie nie spowodowało żadnych szkód w przyrodzie i środowisku, a także zapobiegło dewastacji urządzeń melioracyjnych i niebezpieczeństwu dla ludzi i zwierząt. W jej przekonaniu, wymierzenie jej kary administracyjnej w sytuacji, gdy kierowała się ona wyłącznie dobrą wolą jest bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji – wbrew art. 7, 77 § 1, 80 i art. 136 k.p.a. nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego i nie dokonały wystarczających ustaleń, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 151, poz.1220 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym usuwanie drzew lub krzewów jest możliwe po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu. Zezwolenie nie jest natomiast wymagane m.in. wtedy, gdy wiek drzewa nie przekroczył 10 lat (ust. 6 pkt 4). Obowiązek uzyskania zezwolenia spoczywa na posiadaczu nieruchomości, z której ma być usunięte drzewo lub krzew - zazwyczaj będzie nim właściciel nieruchomości, który jest zarazem jej posiadaczem samoistnym. Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem obligatoryjnej pieniężnej kary administracyjnej (art. 88 ust. 1 pkt 2), a osobą odpowiedzialną za usunięcie drzewa bez zezwolenia jest posiadacz nieruchomości, jako ten, który ma prawo i obowiązek wystąpić o zezwolenie. Bezspornie H. S. wycięła z działki nr ... w miejscowości D. bez zezwolenia 15 drzew gatunku olcha. Ze zgromadzonych materiałów dowodowych ani z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika jednak czy wiek wszystkich usuniętych drzew przekroczył 10 lat. Jednoznaczne ustalenie wieku każdego z usuniętych drzew było natomiast – w świetle powołanych przepisów - podstawową okolicznością, bez której nie można było nałożyć administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta powinna wynikać w szczególności z protokołu oględzin bądź z opinii specjalisty i powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Ogólne wskazanie przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie, że usunięte drzewa miały ponad 10 lat bez wyjaśnienia na jakiej podstawie organ ustaleń takich dokonał, zwłaszcza, że podczas oględzin z dnia 4 listopada 2011r. nie odniesiono się w ogóle do wieku usuniętych drzew – nie czyni zadość wymogowi wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego i należytego ustalenia stanu faktycznego, co stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i art. 136 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 135 P.p.s.a., orzekając o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy. Badając sprawę ponownie organ ustali wiek każdego z usuniętych drzew, a następnie wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.