II SA/Lu 1041/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant ref.st. Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty nr.[...] z dnia [...]., które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Starosta postanowieniem Nr [...] z dni [...]lutego 2003r. - wydanym na podstawie art. 264 kpa – ustalił koszty postępowania prowadzonego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. R., w prawo własności oraz zobowiązał Z.M. do jednorazowego uiszczenia tych kosztów w kwocie 317,20 zł w czternastodniowym terminie. Ustalając wysokość kosztów i obciążając nimi stronę postępowania, organ kierował się – w świetle uzasadnienia postanowienia – następującymi względami. Wniosek o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej ewidencyjnym numerem [...] o pow. 0,0266 ha, położonej przy ul. R. został złożony przez Z.M. – nabywcę prawa wieczystego użytkowania tej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego Nr Rep. A [...] zawartego w dniu [...] października 1998r. z Z.A. "[...]" SA. Wynagrodzenie biegłego rzeczoznawcy majątkowego, sporządzającego opinię na temat wartości nieruchomości (opinię niezbędną do ustalenia opłaty na podstawie art. 4 i 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności) – powołanego na podstawie art. 84 § 1 kpa - wynosiło 317,20 zł i stanowiło koszty postępowania poniesione w interesie strony i ją obciążające na mocy art. 262 § 1 pkt 2 kpa. Po rozpoznaniu zażalenia Z.M., wnoszącego o zwolnienie z powyższych kosztów postępowania, Wojewoda postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. – wydanym na podstawie art. 138 § 1, art. 262 i art. 264 § 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przyjął, iż strona jest zobowiązana do pokrycia kosztów postępowania administracyjnego poniesionych w jej interesie lub na jej żądanie – stosownie do art. 262 kpa – a nie wynikających z ustawowego obowiązku organów prowadzących takie postępowanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.M. zakwestionował nałożony na niego obowiązek pokrycia kosztów postępowania, zarzucając organowi bezpodstawne zlecanie wyceny nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Starosty narusza prawo. Zgodnie z art.4 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.j. Dz.U. Nr 120, poz. 1299 ze zm.), osoba, która nabyła własność nieruchomości na podstawie art. 2 zobowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Stosownie do art. 4a ust. 1 cyt. ustawy, do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543/. W myśl art. 67 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. W świetle powołanych wyżej przepisów, ustawowym obowiązkiem organu było dokonanie wyceny nieruchomości, stanowiącej podstawę ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Koszty z tytułu sporządzonej wyceny nie mogły jednak obciążać skarżącego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kpa, stronę obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie. Wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i postępowanie z tym związane leżało w interesie wnioskodawcy (skarżącego), wyczerpywało tylko pierwszy warunek z art. 262 § 1 pkt 2 kpa. Jednakże dodatkowy drugi warunek – braku ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie nie został spełniony, bowiem organ był zobligowany do podjęcia czynności związanych z wyceną nieruchomości (art. 67 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), co wyłączało możliwość obciążenia skarżącego kosztami postępowania z tytułu zleconej ekspertyzy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Wstrzymanie wykonania uchylonych postanowień uzasadniał przepis art. 152 wyżej wymienionej ustawy.