II SA/Lu 1041/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 2 w związku z art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami), po rozpatrzeniu odwołania B. C. od decyzji z dnia [...] wydanej przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej znak: [...] uchylającej decyzję znak: [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznania B. C. dodatku w kwocie [...] złotych miesięcznie z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. C. w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż przedmiotową decyzją, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy uchylił decyzję znak: [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznania B. C. dodatku w kwocie [...] złotych miesięcznie z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. C. w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., wskazując w jej uzasadnieniu, iż po wydaniu uchylonej decyzji ustalono, iż ojciec dziecka posiada jedynie zawieszoną władzę rodzicielską wobec syna i okoliczność ta nie daje podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni samotnie wychowuje dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazano ponadto, iż wnioskodawczyni nie jest panną, osobą rozwiedzioną, osobą pozostająca w separacji orzeczonej przez sąd lub wdową, co oznacza, iż nie spełnia określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych kryteriów do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Od decyzji tej odwołała się B. C. podnosząc, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca, ponieważ jest w trudnej sytuacji finansowej, jest matką samotnie wychowującą syna uczęszczającego do szkoły ponadgimnazjalnej. Wskazywała ona również, iż na podstawie wyroku sądu władza rodzicielska ojca dziecka została zawieszona, a w związku z tym cały ciężar opiekowania się synem spoczywa na niej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż SKO rozpatrując sprawę stwierdziło, że organ administracji I instancji wydał decyzję, którą po przeprowadzeniu postępowania uchylił decyzję znak: [...] z [...] w części dotyczącej przyznania B. C. dodatku w kwocie [...] złotych miesięcznie z tytułu samotnego wychowywania dziecka M C w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Jak w tym kontekście podkreślono, organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania w sprawie w trybie przepisu art. 145 § 1 kpa, wydał swoją decyzję na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa ograniczając się wyłącznie do uchylenia decyzji poprzedzającej. Tymczasem, jak podkreślono, decyzja wydana na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie może ograniczać się do uchylenia dotychczasowej decyzji. Wydanie decyzji na podstawie przywołanego przepisu, którą uchyla się dotychczasową decyzję i nie orzeka o istocie sprawy stanowi bowiem rażące naruszenie tegoż przepisu. Wobec tego, jak podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ I instancji powinien był wydać decyzję rozstrzygającą merytorycznie, a nie ograniczającą się jedynie do uchylenia decyzji poprzedzającej. Od tej decyzji B.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W żądaniu skargi, skarżąca kwestionując słuszność i zasadność zaskarżonej decyzji, jak również podnosząc, iż jest ona dla niej krzywdząca, wnosiła o spowodowanie przyznania jej i wypłacenia, przez organ administracji publicznej, należnego świadczenia, licząc od daty wstrzymania wypłaty dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżąca, odwoływała się do okoliczności w postaci jej trudnej sytuacji materialnej, wnosząc również o przyznanie jej zasiłku stałego, wypłacanego miesięcznie, do czasu ukończenia nauki przez jej syna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie. W sprawie ze skargi B. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekał w wyroku z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 6/05 stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniesioną od tego wyroku, wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I OSK 526/05, uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu, kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje żadnych podstaw ku temu, iżby uznać, iż wydana ona zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. Brak jest tym samym podstaw, aby wyeliminować ją z obrotu prawnego. Ocena zaskarżonej decyzji, formułowanych w stosunku do niej zarzutów, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności organów administracyjnych. Jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi. W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż jak należy zasadnie wnosić z lektury akt sprawy, zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawa nie narusza. W tym kontekście, podnieść również należy, iż gdy zważyć na wyżej wskazany zakres kognicji Sądu, brak jest jakichkolwiek normatywnych podstaw, które uzasadniałyby uczynienie zadość żądaniu skarżącej o przyznanie i wypłatę dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz zasiłku stałego. W przekonaniu Sądu, poza sporem jest, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa – ustawy kodeks postępowania administracyjnego – a o zasadności tego stanowiska przekonuje szereg istotnych argumentów. W sprawie niniejszej, jak zasadnie należy wnosić z akt sprawy administracyjnej, istota zagadnienia sprowadza się do kwestii procesowych. W sprawie, nie jest sporne, iż: 1) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy, decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił decyzję znak: [...] z dnia [...] w części dotyczącej przyznania B. C. dodatku w kwocie [...] złotych miesięcznie z tytułu samotnego wychowywania dziecka M. C. w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., z argumentacją, iż jak ustalono ojciec dziecka posiada jedynie zawieszoną władzę rodzicielską wobec syna i okoliczność ta nie daje podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni samotnie wychowuje dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a ponadto, że wnioskodawczyni nie spełnia określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych kryteriów do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka; 2) decyzja z dnia [...] znak: [...] wydana została na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]. W przekonaniu Sądu, gdy zważyć na wskazaną przez organ I instancji podstawę prawną decyzji, jak również jej osnowę, za trafne uznać należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyraziło się ono w wydaniu decyzji kasacyjnej. Słusznie bowiem, tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, organ II instancji podniósł, iż Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie w trybie przepisu art. 145 § 1 kpa, wydał swoją decyzję na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa ograniczając się przy tym, tylko i wyłącznie do uchylenia decyzji poprzedzającej. Słusznie w tym względzie również wskazano, iż decyzja wydana na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie może ograniczać się do uchylenia dotychczasowej decyzji. Stanowisko to jest trafne, a o jego zasadności jednoznacznie przekonuje treść przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Stanowi on, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Konfrontując przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa i odwołujące się do niego stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji z rozstrzygnięciem organu I instancji i wskazaną w nim podstawą prawną jego wydania, zasadnie uznać należy, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowa. W tym kontekście, w ocenie Sądu, podkreślić bowiem należy, iż w istocie rzeczy, gdy zważyć na wyżej przywołane okoliczności, sprawa wnioskodawczyni B. C. nie została rozstrzygnięta. Nie sposób bowiem uznać, iż "rozstrzygnięciem" czyniącym zadość wzorcowi określonemu przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, jest decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...]. Decyzja ta bowiem, wbrew wyraźnej dyspozycji przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa ograniczała się tylko i wyłącznie do uchylenia decyzji dotychczasowej, a organ administracji publicznej nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy - w tym przypadku o dodatku z tytuły samotnego wychowywania dziecka – do czego przepis ten wyraźnie obliguje. W tej mierze podkreślić należy, iż decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej bez rozstrzygnięcia o istocie sprawy jest decyzją wadliwą, podlegającą wyeliminowaniu z obrotu prawnego (por. np.: wyrok NSA z 3 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt IV SA 968/99, wyrok NSA z 22 marca 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1196/98, wyrok NSA z 30 października 1996 r. w sprawie sygn. akt SA/Wr 3437/95). Stąd też, w przekonaniu Sądu, w pełni zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji oceniło, jako wadliwą i na podstawie przepisu art. 138 § 2 w związku z art. 151 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.. Według Sądu, w tym względzie podnieść również należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie dość, że czyni zadość określonemu przepisami obowiązującego prawa – kodeksu postępowania administracyjnego – standardowi postępowania w ogólnym postępowaniu administracyjnym – to również, z punktu widzenia interesu strony tegoż postępowania, tj. wnioskodawczyni B. C., w rezultacie uchylenia decyzji organu I instancji, tworzy warunki do wydania rozstrzygnięcia w jej sprawie, uwzględniającego w toku toczącego się postępowania administracyjnego zasady wyrażone w przepisach art. 6, 7, 8, 10, 77, 80 kpa, jak również i jego instancyjnej kontroli w administracji. W przekonaniu Sądu, brak więc było jakichkolwiek podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c, pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby uczynienie zadość żądaniu skarżącej i wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.