II SA/Lu 1045/14

WyrokWSA w Lublinie2015-07-23

Skład orzekający: Robert Hałabis, Ewa Ibrom, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia z pomocy społecznej z powodu braku współdziałania strony z organem jest uzasadniona, gdy strona wielokrotnie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego?
Ratio decidendi
Brak współdziałania strony z organem, polegający na uniemożliwianiu przeprowadzenia obligatoryjnego wywiadu środowiskowego, uzasadnia odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ administracji jest zobowiązany do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a jego aktualizacja jest konieczna w przypadku kolejnych wniosków lub co najmniej raz na sześć miesięcy. Odmowa współpracy ze strony wnioskodawcy uniemożliwia organowi wykonanie jego ustawowych obowiązków.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. domagał się przyznania różnych świadczeń z pomocy społecznej. Organy administracji wielokrotnie odmawiały przyznania pomocy, wskazując na brak współdziałania skarżącego, który uniemożliwiał przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Skarżący kwestionował decyzje organów, zarzucając im błędy proceduralne i merytoryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając odmowę przyznania świadczeń za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 292,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z [...] 2 października 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] – w przedmiocie: 1) odmowy przyznania pomocy w przedmiocie wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o przyznanie świadczenia na opłacenie pomocy osoby drugiej, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2013 r. (wpływ do OPS dnia 27 marca 2014 r.) sygn. akt II SA/Lu 389/13, uchylającym decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...]; 2) odmowy przyznania pomocy z wniosków: z dnia [...] sierpnia 2012 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności; z dnia [...] grudnia 2012 r. pkt 2 w przedmiocie przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności w związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...], uznającym zażalenie Z. W. za uzasadnione; z dnia [...] marca 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2013r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup wyżywienia dla psa i kota; z dnia [...] czerwca 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, lodówki, bojlera, opłacenie energii elektrycznej w tym zakup wkładki; z dnia [...] lipca 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego na opłacenie pomocy do ścięcia trawy i sprzątnięcia pasa przydrożnego; z dnia [...] lipca 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci usług opiekuńczych, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie art. 43 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku stałego na podstawie art. 37 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej, w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla psa i kota; z dnia [...] sierpnia 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. usług opiekuńczych, świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup bojlera, lodówki, opłacenie energii elektrycznej, żywności, w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego na opłacenie osoby sprawującej opiekę; z dnia [...] sierpnia 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. świadczenia dla psa i kotów; z dnia [...] września 2013 r. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. świadczenia w postaci usług opiekuńczych; [...] dnia 6 listopada 2013 r. o przyznanie usług opiekuńczych i zasiłku pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności; z dnia [...] listopada 2013 r. o przyznanie zasiłku specjalnego celowego na zakup opału do kuchni i opłacenie energii elektrycznej; z dnia [...] listopada 2013 r. o przyznanie usług opiekuńczych i zasiłku specjalnego celowego z przeznaczeniem na opał do kuchni kaflowej; z dnia [...] grudnia 2013 r. o przyznanie usług opiekuńczych i zasiłku pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności, w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. (wpływ do OPS dnia [...] marca 2014 r.) Nr [...] uchylającej decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...]; 3) odmowy przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego na wniosek z dnia [...] grudnia 2012 r., po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 402/13, uchylającym decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...]; 4) odmowy przyznania pomocy na wniosek z dnia [...] marca 2014 r. (wpł. do OPS dnia [...] marca 2014 r.) o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, usług opiekuńczych, opału do kuchni, opłacenia energii elektrycznej, pomocy w postaci dożywiania na zakup posiłku; 5) odmowy przyznania pomocy na wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. (wpł. do OPS dnia [...] kwietnia 2014 r.) o przyznanie świadczenia na zakup żywności; 6) odmowy przyznania pomocy na wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji obszernie przedstawił przebieg postępowania. Wyjaśnił, że pismami z dnia [...] kwietnia 2014 r. poinformował Z. W. oraz jego żonę T. W. o terminie wizyty pracowników socjalnych w dniu [...] kwietnia 2014 r. w miejscu zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pomimo tych zawiadomień w wyznaczonym dniu mieszkanie było zamknięte. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ ponownie poinformował Z. W. i jego żoną o terminie wywiadu środowiskowego w dniu [...] kwietnia 2014 r., jednak w tym dniu mieszkanie również było zamknięte. Dlatego też pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2014 r. Następnie pismami z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ ponownie poinformował Z. W. i T. W. o wywiadzie środowiskowym w dniu [...] maja 2014 r., jednak i tym razem mieszkanie było zamknięte. Z tego względu pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ wezwał więc Z. W. w terminie 7 dni do dostarczenia niezbędnych dokumentów, jednak wezwania to nie zostało wykonane. Organ I instancji wskazał ponadto, że w postępowaniu administracyjnym zostały wydane postanowienia: z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] – w przedmiocie odmowy wyłączenia – na wniosek Z. W. – pracowników socjalnych i Kierownika OPS w [...] od udziału w postępowaniu prowadzonych z wniosków wymienionych w sentencji decyzji. Odmawiając przyznania Z. W. świadczeń organ wskazał na brak współdziałania wnioskodawcy z organem w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej, polegający w szczególności na uniemożliwianiu przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego, co uzasadniało wydanie takiej decyzji odmownej na podstawie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej. Organ podkreślił przy tym, że Z. W. podpierając się chorobą psychiczną często w swoich pismach wyraża opinię, iż wywiad środowiskowy jest zbędny, że pracownicy socjalni nie mają wstępu na posesję. Mając jednak na uwadze chorobę psychiczną Z. W. oraz stosując się do zaleceń zawartych w wyrokach sądowych, organ zawiadamiał o terminach przeprowadzania wywiadu środowiskowego także żonę T. W., która również nie podejmowała współpracy pomimo, iż jej stan zdrowia pozwalał na udzielenie informacji w sprawie męża. Organ I instancji stwierdził przy tym, że Z. W. jest dobrze zorientowany w sprawach swoich i żony, zna formy świadczeń wynikających z ustawy o pomocy społecznej i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, składa liczne odwołania, zażalenia, skargi, pisma i wnioski. W odwołaniu Z. W. ogólnie zakwestionował decyzję organu I instancji. Następnie w dniu [...] lipca 2014 r. złożył pismo, w którym wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie członków Kolegium – Z. C. i K. A.. Zarzucił również, że Rada Gminy [...] i Kierownik OPS w [...] nie wykonali obowiązku wynikającego z art. 24 k.p.a. i zaskarżył wszystkie postanowienia organu I instancji odmawiające wyłączenia pracowników socjalnych i Kierownika OPS w [...] od udziału w postępowaniu, wydane po decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia [...] marca 2014 r. podnosząc, że nie uwzględniono "okoliczności znanych z urzędu" i wskazując na art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. Podniósł ponadto, że nie ustalono należycie jego sytuacji mieszkaniowej, dochodu i stanu zdrowia na podstawie znanych z urzędu dokumentów, a "niewyrażenie zgody na kolejny wywiad (ostatni dnia [...] lutego 2014 r.) wynika wyłącznie z winy W., L., Ś. , SKO". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówił wyłączenia członków Kolegium – Z. C. i K. A. – od udziału w postępowaniu toczącym się przed Kolegium w przedmiotowej sprawie, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko i ustalenia tego organu. Kolegium podkreśliło, że w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracownicy socjalni przyjeżdżają w asyście funkcjonariuszy Policji ze względów bezpieczeństwa. Poza tym o terminach wizyt pracowników socjalnych wnioskodawca i jego żona są uprzedzani pisemnie, choć takiego obowiązku ustawa nie wymaga, a z uwagi na to, że Z. W. jest chory psychicznie w stopniu umiarkowanym, podjęto wielokrotne próby przeprowadzenia z nim wywiadu mimo, że jest on osobą prawidłowo funkcjonującą w otoczeniu i właściwie rozeznającą swoją sytuację, sprawną fizycznie, poruszającą się samodzielnie po miejscowości [...] i w [...], osobiście prowadzącą i załatwiającą sprawy swoje i żony w OPS w [...], w SKO w [...], w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie, doskonale zorientowaną w prowadzonych z jego wniosków sprawach w organach administracji i sądach administracyjnych, potrafiącą w sposób perfekcyjny terminowo korzystać ze wszystkich instrumentów prawnych, inicjującą rocznie setki spraw administracyjnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że zarzut fałszowania okoliczności sprawy jest gołosłowny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Wójt Gminy [...] i Kierownik OPS w [...] – wbrew twierdzeniom skarżącego – wydali postanowienia w trybie art. 24 k.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący Z. W. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, wskazując, że "decyzja z [...] października 2014 r. posłuży jako dowód w postępowaniu cywilnym". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (obecnie: j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"). W świetle tego przepisu, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (...) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Bezspornie prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak współdziałania polegać może na odmowie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W świetle zaś przepisu art. 106 ust. 4 ustawy, rodzinny wywiad środowiskowy wraz z załączonymi do niego dokumentami stanowiącymi podstawę ustalenia sytuacji życiowej wnioskodawcy, jest obligatoryjnym elementem prowadzonego postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Wywiad ten ma na celu pełne i wszechstronne zapoznanie się z sytuacją osoby i rodziny, a jego aktualizacja służy monitorowaniu na bieżąco zmian zachodzących w sytuacji osoby lub rodziny objętej pomocą społeczną, bądź o tę pomoc się ubiegającą. Wywiad stanowi swoiste postępowanie dowodowe, prowadzone z udziałem strony, w którym osoba może zgłosić pracownikowi potrzeby i oczekiwania, a nadto zgodnie z zasadą czynnego udziału, ma ona prawo zaznajomić się z całym materiałem dowodowym zebranym na podstawie wywiadu środowiskowego. Organ zaś rozpoznając sprawę zobowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się na temat całości dowodów zgromadzonych podczas wywiadu. Wywiad środowiskowy jest zatem szczególnym środkiem dowodowym mającym zastosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, na który składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych, w szczególności z oświadczenia o stanie majątkowym złożonego przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 551/09, Legalis; M. Gąsiorek, Rodzinny wywiad środowiskowy w postępowaniu w sprawach pomocy społecznej, Wydawnictwo Gaskor, Wrocław 2011, s. 131). Zgodnie natomiast z art. 107 ust. 4 ustawy, w razie ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W odniesieniu do osób korzystających ze stałych form pomocy, aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. W sprawie niniejszej organ był zatem uprawniony do uznania za konieczne przeprowadzenie aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Skarżący Z. W. stale korzysta z pomocy społecznej, składa wiele wniosków. Podkreślić przy tym trzeba, że przeprowadzenie wywiadu aktualizacyjnego jest możliwe nawet przed upływem 6 miesięcy od poprzedniego wywiadu, co wynika wprost z brzmienia wskazanego przepisu, który mówi o przeprowadzaniu aktualizacji "nie rzadziej" niż co 6 miesięcy, a jednocześnie wprowadza zasadę, że wywiad aktualizacyjny powinien być przeprowadzany po wpłynięciu każdego kolejnego wniosku o przyznanie pomocy. Oznacza to, że nawet gdyby sześciomiesięczny termin jeszcze nie upłynął, organ uprawniony jest do przeprowadzenia takiego wywiadu. Z związku z tym, że w sprawie niniejszej organ trzykrotnie podejmował takie próby, które jednak okazały się bezskuteczne z przyczyn leżących po stronie skarżącego, gdyż w wyznaczonych dniach pracownikom socjalnym nie otworzono drzwi, to w konsekwencji prawidłowo zatem organ uznał, że zachowanie skarżącego uniemożliwiło przeprowadzenie z nim wywiadu, co ostatecznie uzasadniało odmowę przyznania mu świadczenia z powodu braku współdziałania z organem. Istotne jest również to, że skarżący ani w skardze, ani też w odwołaniu nie przejawiał woli przeprowadzenia z nim wywiadu, a jego zarzuty sprowadzają się wyłącznie do ogólnego krytykowania pracy organów i ich pracowników (członków). Tymczasem w interesie osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy leży wyczerpujące przedstawienie swojej sytuacji życiowej i podejmowanie wszelkich czynności ułatwiających organowi ustalenie tej sytuacji i wykonanie ustawowych obowiązków, w tym przeprowadzenie aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego, zmierzających do uwzględnienia żądania i przyznania wnioskowanej pomocy. Celem pomocy społecznej jest bowiem wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej w przezwyciężeniu trudności. Organ nie może udzielić jednak takiego wsparcia, gdy osoba ubiegająca się o pomoc nie przejawia zainteresowania sprawą i lekceważy podejmowane przez organ (jego pracowników) próby współpracy z nią. Z tego też względu prawidłowo organy przyjęły, że taka postawa skarżącego, połączona z oporem wobec czynności procesowych podejmowanych przez organ, świadczy o braku współdziałania z organem. Dlatego uzasadniało to wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy, tym bardziej, że dotyczyło to uniemożliwienia przeprowadzenia obligatoryjnego aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Wobec powyższego stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ podejmował wielokrotnie próby przeprowadzenia obligatoryjnego wywiadu środowiskowego, o czym za każdym razem powiadamiał skarżącego, jak również jego żonę, pomimo braku takiego obowiązku, a przed czynnościami zmierzającymi do przeprowadzenia wywiadu doręczył skarżącemu postanowienia w przedmiocie wniosków dotyczących wyłączenia od udziału w postępowaniu określonych pracowników organu. Postanowienia te nie noszą znamion dowolności – skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników socjalnych i Kierownika OPS. Ewentualny zaś i hipotetyczny brak profesjonalizmu tych osób nie stanowi żadnej z podstaw wyłączenia, o której mowa w art. 24 k.p.a., natomiast skarżący nie wskazał nawet, by przeciwko pracownikom Ośrodka wszczęto w związku z udziałem w niniejszej sprawie sprawy dochodzenia służbowego, postępowania dyscyplinarnego lub karnego (art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a.), ani innych okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności tych osób (art. 24 § 3 k.p.a.). Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją obejmowało rozpoznanie kilkunastu wniosków, co do których wypowiadał się już WSA w Lublinie w sprawach: sygn. II SA/Lu 389/13 (w przedmiocie wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. dotyczącego usług opiekuńczych), sygn. II SA/Lu 402/13 (w przedmiocie wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. dotyczącego specjalnego zasiłku celowego) i sygn. II SA/Lu 436/14 (w przedmiocie wniosków z dnia [...] grudnia 2012 r. o zasiłek celowy; z dnia [...] grudnia 2012 r. o świadczenie na dożywianie; z dnia [...] marca 2013 r. o specjalny zasiłek celowy; z dnia [...] czerwca 2013 r. o specjalny zasiłek celowy; z dnia [...] lipca 2013 r. o specjalny zasiłek celowy; z dnia [...] lipca 2013 r. o przyznanie usług opiekuńczych, pomocy na dożywianie, zasiłek okresowy i stały; z dnia [...] sierpnia 2013 r. o przyznanie usług opiekuńczych, zasiłek celowy, pomoc na dożywianie i zasiłek okresowy; z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zasiłek celowy; z dnia [...] września 2013 r. o usługi opiekuńcze; z dnia [...] listopada 2013 r. o usługi opiekuńcze i pomoc na dożywianie; z dnia [...] listopada 2013 r. o specjalny zasiłek celowy; z dnia [...] listopada 2013 r. o usługi opiekuńcze i specjalny zasiłek celowy oraz z dnia [...] grudnia 2013 r. o usługi opiekuńcze i pomoc na dożywianie. W wyroku w sprawie sygn. II SA/Lu 389/13 Sąd wskazał na błędne potraktowanie żądania skarżącego przez organ jako wniosek o usługi opiekuńcze, zamiast jako wniosek o świadczenie na opłacenie osób drugich, zaś w sprawie sygn. II SA/Lu 402/13, Sąd uchylając poprzednie decyzje organów obu instancji stwierdził, że zostały one wydane przed przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Z kolei w sprawie sygn. II SA/Lu 436/14 Sąd oddalając skargę na wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję organu odwoławczego, za konieczne uznał rozpatrzenie przez organ I instancji wniosków Z. W. o wyłączenie od udziału w sprawie pracowników socjalnych i Kierownika OPS [...] przed przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego, przy czym podkreślił, że – o ile organ prowadzi jedno postępowanie w stosunku do wielu wniosków skarżącego, to postanowienia w przedmiocie wyłączenia powinny być tak sformułowane, by nie pozostawiały wątpliwości, że dotyczą wszystkich tych wniosków. Powyższymi wyrokami organy obu instancji były związane na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), a rozpoznając sprawę ponownie zawarte w tych wyrokach wytyczne uwzględniły. W szczególności próby przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego w dniach [...] kwietnia 2014 r. i [...] maja 2014 r. zostały poprzedzone wydaniem wielu postanowień w przedmiocie wniosków o wyłączenie pracowników i Kierownika OPS [...] (odpowiednio postanowienia z dnia: [...] kwietnia 2014 r.) i postanowienia te dotyczą wszystkich wniosków Z. W. objętych zaskarżoną decyzją, w tym również kolejnych wniosków z dnia [...] marca 2014 r., [...] kwietnia 2014 r. i [...] kwietnia 2014 r. (które nie były jeszcze przedmiotem kontroli przez WSA w Lublinie). Z tych względów organowi nie sposób zarzucić naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów ustawy o pomocy społecznej, dlatego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu) znajduje uzasadnienie w przepisach art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.), o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło