II SA/Lu 105/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta L. na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa zawiesił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia J. W. pozwolenia na budowę budynku usługowo – mieszkalnego wraz z instalacjami na działce nr 54 przy ulicy P. 13a w L. W uzasadnieniu podano, że podstawą zamieszenia jest śmierć S. N., współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości oznaczonej nr 53/3, co do którego przed Sądem Rejonowym w W. toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ( sygn. akt [...] ). Zgodnie natomiast z art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ zawiesza postępowanie w sprawie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Wojewoda postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013r. stanowisko Prezydenta Miasta utrzymał w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. B., współwłaścicielka działki 53/3, zarzuciła postanowieniu Wojewody naruszenie art. 7, 77 §§ 1 i 2 kpa oraz art. 8 i 9 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stwierdziła, że w aktach sprawy nie ma prawidłowo wypełnionych oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do pozostałych działek niezbędnych do realizacji inwestycji tj. 53/3 i 55/14. Brak jest również pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W jej mniemaniu wniosek inwestora "ma wadę określoną w art. 64 § 2 i stał się bezskuteczny", a wszczęte w dniu 20 września 2013r. postępowanie jest dotknięte kwalifikowaną wadliwością. Z tego powodu postanowienie o zawieszeniu postępowania powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodał natomiast, że uchybienia i nieprawidłowości wskazane przez skarżącą mogą zostać usunięte w toku postępowania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Podniesione w niej zarzuty nie mają z zaskarżonym postanowieniem żadnego związku. Odnoszą się w istocie do merytorycznych zagadnień związanych z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę, co w ogóle nie było przedmiotem rozważania organów architektoniczno – budowlanych. Rzeczywiście natomiast stosownie do art. 97 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 kpa). Tyle tylko, że przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy zdarzenie to nastąpi w toku postępowania, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Według bowiem odpisu skróconego aktu zgonu S. N. zmarł 28 listopada 1977r. Nie oznacza to jednak, że samo zawieszenie postępowania było błędne. Oczywiste jest, że rzeczą organów jest zapewnienie udziału w nim wszystkim stronom, skoro decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku kształtuje ich sytuację prawną. W miejsce zaś osób będących byłymi właścicielami nieruchomości, które obecnie nie żyją, wchodzą ich następcy prawni, w szczególności, gdy następstwo to wynika ze spadkobrania ( art. 30 § 4 kpa ). W orzecznictwie podkreśla się, że wprawdzie przepisy kpa nie zawierają wymogu, by ustalenie spadkobiercy zmarłej strony następowało w sposób formalny, to instytucja spadkobiercy jest instytucją prawa cywilnego, a w związku z tym powinna być wykładana zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. W wyroku z dnia 16 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA 142/00, ONSA 203, Nr 2, poz. 64) Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy bowiem do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 kpa w zw. z art. 1025 § 2 k.c.). Chociaż zatem spadkobranie następuje z chwilą otwarcia się spadku, czyli z momentem śmierci spadkodawcy, to jednak w myśl art. 1027 k.c. względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Następstwo prawne ze spadkobrania – dla wywołania jakichkolwiek skutków prawnych – nie może zatem wynikać z domniemania faktycznego, lecz z ustawowo określonego domniemania prawnego. Organ administracji nie mógł zatem we własnym zakresie ustalić tej okoliczności. Skoro zaś okoliczność ta nie należy do właściwości organu administracji, a jej ustalenie jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, z udziałem wszystkich jego stron – stosownie do art. 61 § 4 i art. 10 § 1 kpa – był on zobowiązany do jego zawieszenia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa ( tak w wyroku z dnia 18 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1531/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, jeśli zważyć podaną przez organy informację, według której przed Sądem Rejonowym dla W. – P. P. toczy się już postępowanie z wniosku Prezydenta Miasta L. o stwierdzenie nabycia spadku po S. N. (sygn. akt II [...] ). Mimo podania wadliwej podstawy prawnej, zawieszenie postępowania miało zatem usprawiedliwione podstawy. Z tego powodu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.