II SA/Lu 1054/00
WyrokWSA w Lublinie2001-12-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej polegającej na odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę i naruszeniu przepisów technicznych, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli budowa została zakończona przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakładającą na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, ponieważ stwierdzono odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę oraz naruszenie przepisów technicznych. W sytuacji, gdy budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., właściwe jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4 tej ustawy, a nie art. 48 czy art. 49. Wykonanie nakazanych robót jest warunkiem ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie obiektu.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą Halinie i Andrzejowi T. zamurowanie otworów okiennych w budynku mieszkalnym. Organ I instancji stwierdził samowolę budowlaną z powodu odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę (brak murów ogniowych, wykonanie okien w ścianach blisko granicy działki) oraz naruszenia przepisów technicznych. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów Prawa budowlanego oraz kwestii granic działek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2001 r. sprawy ze skargi Haliny i Andrzeja T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 20 lipca 2000 r., (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia 20 lipca 2000 r. (...) L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. (...) z dnia 26 maja 2000 r., nakazującą Halinie i Andrzejowi T. w terminie do dnia 30 sierpnia 2000 r. zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej i północnej budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 608 w W.
Organ I instancji ustalił na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2000 r., iż w ścianie południowej usytuowanej w odległości 320-330 cm od granicy działki oraz w ścianie południowej usytuowanej w odległości 145 cm od granicy działki znajdują się okna /odpowiednio 3 i 2 okna/. Wykonane one były w czasie trwania budowy domu mieszkalnego - w latach 1987-1989. Budowa obiektu prowadzona była na podstawie pozwolenia na budowę, określającego dwa warunki szczegółowe: usytuowanie budynku zgodnie z planem zagospodarowania działki oraz wykonanie murów ogniowych w strony granicy północnej działki oraz od strony granicy południowej z działką Zakonu. Budynek wybudowany został przy samowolnym odstąpieniu inwestora od warunków pozwolenia na budowę, polegającym na rezygnacji z wykonania murów ogniowych, uzasadnionej w opinii inwestora otrzymaniem ustnej zgody sąsiadów na wykonanie otworów okiennych we wskazanych wyżej ścianach.
Organ I instancji stwierdził samowolę budowlaną z powodu odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę. Wskazał także na sprzeczność usytuowania budynku z par. 12 ust. 1 obowiązującego w czasie budowy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ oraz z aktualnie obowiązującym przepisem par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/.
Od decyzji organu I instancji odwołali się Halina i Andrzej T. podnosząc nieuregulowany stan prawny granic działki własnej oraz działek sąsiednich oraz ich powierzchni. Wskazał także na błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4 tego artykułu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, bowiem w tej sprawie winien zostać zastosowany art. 50 ust. 4 tej ustawy. Przyznaje odstępstwo od pozwolenia na budowę, ale tłumaczy to tym, że sąsiedzi wiedzieli o faktycznie przebiegających granicach działek i dlatego wyrazili zgodę na umieszczenie okien w ścianach. Wskazał także na samowole budowlane dokonane przez sąsiadów. Uważa, że wobec obiektu wybudowanego w latach 1987-89 powinien być zastosowany art. 49 ust. 2 ustawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, oparł się na ustaleniach faktycznych i prawnych organu I instancji. Uznał, iż organ trafnie nałożył obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, natomiast bez znaczenia dla treści decyzji są kwestie nierozstrzygniętego przebiegu granic pomiędzy działką inwestora a działkami sąsiadów.
Halina i Andrzej T. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucają niezastosowanie art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Podnoszą, iż fakt wybudowania domu mieszkalnego przed dwunastu laty i upływu dziesięciu lat od jego zasiedlenia powoduje, że powinien być zastosowany powyższy przepis, dający szansę na ubieganie się o pozwolenie na użytkowanie domu w obecnym stanie. Nałożenie obowiązku zamurowania okien wiąże się natomiast z rozbiórką obu ścian w celu wymontowania okien oraz ściany wschodniej, aby w niej wbudować okna, dające światło dzienne w pomieszczeniach.
Organ w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując iż naruszenie warunków rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/, powoduje zagrożenie pożarowe.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec poprawnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, polegającego na odstąpieniu od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz naruszenie obowiązujące podczas realizacji budynku przepisy par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 17 poz. 62/ organ nadzoru budowlanego poprawnie utrzymał w mocy decyzję nakładającą na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Podniesiony w skardze argument niezastosowania art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy jest chybiony. Art. 49 ustawy jest rozwiązaniem alternatywnym wobec rozwiązania przewidzianego w art. 48, wchodzącym jako podstawa normatywna decyzji wówczas, gdy art. 48 nie może być zastosowany z powodu upływu czasu /5 lat od zakończenia budowy/. Normuje on jednak sytuację do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Brak tego pozwolenia skutkuje zastosowaniem art. 48 ustawy.
Wobec przyjęcia przez ustawodawcę w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ reguły wyłączającej normę sankcjonującą art. 48 ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie /czyli 1 stycznia 1995 r./, należało zastosować art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4 tego artykułu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, który odnosi się do przypadków innych niż te, które określone są w art. 48.
Art. 51 ust. 4 znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie z tego powodu, że obiekt został już wykonany w sposób określony w art. 50 ust. 1 ustawy, tzn. istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Wykonanie nakazanych robót jest warunkiem ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie obiektu. Skarżący nie traci zatem możliwości uzyskania takiego pozwolenia, jeżeli wykona nakazane czynności.
Jednocześnie należy podkreślić, iż niewykonanie nakazanych robót może skutkować nie tylko nieudzieleniem pozwolenia na użytkowanie, ale także, co wynika z art. 51 ust. 2 ustawy, w jest podstawą nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.
Ponadto, organ właściwie przyjął w zaskarżonej decyzji, że kwestia nierozstrzygnięcia przebiegu granic pomiędzy działkami nie ma znaczenia dla przedmiotu decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co w świetle art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przedmiotem kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga zatem, na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło