II SA/Lu 1054/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dodatku do świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] znak [...] Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...] odmawiającą przyznania M. F. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W uzasadnieniu decyzji podano, że ubiegająca się o dodatek jest panną, ma na utrzymaniu pięcioro dzieci w wieku od 9 miesięcy do 11 lat. Ojcem dzieci jest T. G. Z wywiadów środowiskowych wynika, że rodzice dzieci mieszkają razem w nowo wybudowanym domu jednorodzinnym. Zdaniem Kolegium taka sytuacja nie odpowiada pojęciu "samotne wychowanie dziecka‘’ w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa stanowi bowiem, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje pannie, kawalerowi, osobie pozostającej w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobie rozwiedzionej, wdowie lub wdowcowi, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W świetle art. 3 pkt 16 ustawy skarżąca wraz z dzieckiem i konkubentem są rodziną ponieważ wszyscy wspólnie zamieszkują i jako rodzice mają na utrzymaniu i wychowaniu pięcioro dzieci. Kolegium podkreśliło, że skarżąca nie pozostaje w związku małżeńskim z T. G., a zatem nie przysługuje jej dodatek, chociaż pobierała na dzieci alimenty z funduszu alimentacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. uznała argumentację Kolegium za błędną i lakoniczną. Podkreśliła, że dokumenty w sprawie przyznania pomocy złożyła w czerwcu 2004 r., a od tego czasu jej sytuacja materialna uległa zmianie. W jej ocenie wspólne zamieszkiwanie z ojcem dzieci nie przesądza o tym, że wychowuje on dzieci. Wspólnie zamieszkują jedynie dlatego, że nie ma się gdzie wyprowadzić. Ojciec nie łoży na utrzymanie dzieci, co było powodem wystąpienia o należne alimenty. Akcentowała, że w Gminie nie jest jedyną osobą, która zamieszkuje razem z ojcem dzieci, ale jest jedyną, której odmówiono przyznania wspomnianego dodatku. Postępowanie organów administracji publicznej uznała w tej sytuacji za krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przede wszystkim przypomnieć, iż w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt K.16/04 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zmianami) stanowiący materialnoprawną podstawę zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych, za niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 ze zmianami). Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, że przepis ten nie mógł być w sprawie stosowany, także w stanach prawnych powstałych przed orzeczeniem Trybunału (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2001 r. sygn. akt III ZP 30/00 OSNP 2001/23/685). Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145a § 1 kpa. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego obligatoryjnego dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 200/01 OSNP 2003/24/582 ) Dla obligatoryjnego uchylenia decyzji wydanej na podstawie aktu normatywnego, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny nie ma znaczenia, że wyrok Trybunału zapadł po rozstrzygnięciu sprawy zaskarżoną decyzją. Trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2003 r. (sygn. akt V SA 2058/03 LEX Nr 149681), że w wypadku podstawy wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianej w art.145a § 1 kpa także w takim przypadku należy przyjąć naruszenie prawa, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Teza ta jest uzasadniona także na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy należało uchylić.