II SA/Lu 1054/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow[...] ha. Oświadczył, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy bez prawa do zasiłku i że nie osiąga żadnych dochodów. Skarżący nie nadesłał dokumentów źródłowych, ani dodatkowych oświadczeń, do których złożenia został zobowiązany wezwaniem referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2014 r. (notatka urzędowa pracownika Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 stycznia 2015 r.). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podnieść w tym miejscu należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona ma ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym. Założeniem instytucji prawa pomocy jest bowiem udzielenie pomocy stronie, która mimo dołożenia wszelkich starań nie jest w stanie zapewnić środków na opłacenie kosztów wszczętego postępowania sądowego. W przypadku, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W świetle informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego. Skarżący podając we wniosku, że nie osiąga żadnych dochodów i że jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, niepobierająca zasiłku dla bezrobotnych, nie wyjaśnił z jakich źródeł zaspokaja swe podstawowe potrzeby w zakresie utrzymania. Jednocześnie oświadczenie to pozostawało w sprzeczności z uzasadnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryka nr 5 wniosku), gdzie skarżący podał, że w związku z otrzymaniem pracy złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Celem wyjaśnienia powyższych wątpliwości w dniu 5 grudnia 2014 r. skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 11 grudnia 2014 r. (k-17 akt sądowych) i pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, pełny. Nienadesłanie żądanych dokumentów, uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.