II SA/Lu 1055/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia ... po rozpoznaniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... nakazująca M. S. rozbiórkę będącego w budowie budynku mieszkalnego o konstrukcji murowanej i wymiarach 5,80 x 10,85 m + 1,95 x 5,05 m usytuowanego na działce nr ... w miejscowości S. – z wyłączeniem starych fundamentów pozostałych po rozebraniu letniej kuchni o wymiarach 5,50 x 7,50 m. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), który zastosowano w myśl art. 48 ust. 4 tejże ustawy wobec niewykonania przez M. S. obowiązków, o których mowa w ust. 3 tego przepisu, nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ..., zmienionym postanowieniem z dnia ..., a dotyczących przedłożenia w terminie do 30 sierpnia 2012r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego realizowanego bez pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę jej członków, a także oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że M. S. realizuje od 2003r. bez wymaganego pozwolenia na działce nr ... we wsi S., na fundamentach starego rozebranego budynku letniej kuchni, budynek mieszkalny jednorodzinny, murowany, z poddaszem użytkowym. Ściana zachodnia budynku jest usytuowana nierównolegle w stosunku do granicy sąsiedniej działki nr ... co wynika z mapy rozgraniczeniowej działek z 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia ... nakazał rozbiórkę samowolnie realizowanego budynku. Organ II instancji decyzją z dnia .... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie II SA/Lu 400/08 oddalił skargę M. S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2009r. uwzględnił skargę kasacyjną inwestora i uchylił decyzję obu instancji oraz zaskarżony wyrok Sądu. Wyraził pogląd, że w sprawie istnieją okoliczności uzasadniające wystąpienie do właściwego ministra o uzyskanie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę ustalił podczas przeprowadzonych w dniu 16 kwietnia 2010r. oględzin stan zaawansowania robót, a następnie wystąpił do Ministra Infrastruktury o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki. Po uzyskaniu upoważnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia ... wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego i zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie do 30 września 2011r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego realizowanego bez pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę jej członków, a także oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazane postanowienie zostało zmienione postanowieniem z dnia w zakresie terminu przedstawienia dokumentów, który to termin przedstawienia dokumentów został ustalony na 30 sierpnia 2012r. Wobec faktu, że inwestor nie wykonał nałożonych obowiązków, które umożliwiałyby legalizację samowoli budowlanej, organ I instancji decyzją z dnia ...nakazał rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy wskazaną decyzję i nie podzielił podniesionego w odwołaniu argumentu skarżącego M. S., jakoby przeszkodą w realizacji nałożonego na niego obowiązku było niezakończone postępowanie rozgraniczeniowe. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się aktualna mapa przyjęta do zasobu geodezyjnego w 2007r. wskazująca granicę nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi II instancji niezapoznanie się z aktami sprawy, a także niepodjęcie działań zmierzających do zbadania legalności zabudowy działki sąsiedniej nr ... oraz odmowę zawieszenia toczącego się postępowania. To wszystko, a także brak profesjonalnej pomocy prawnej - zdaniem skarżącego - uniemożliwia mu przedstawienie wymaganego projektu budowlanego i przeprowadzenie legalizacji budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawiania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego sąd jest zobowiązany stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania stanowił art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), który został zastosowany w związku z art. 48 ust. 3 i 4 tejże ustawy. Stosownie do wskazanych przepisów właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego realizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku, gdy inwestor nie spełni w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków przedstawienia określonych dokumentów umożliwiających legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się przed organami nadzoru budowlanymi od stycznia 2008r. Wydawane decyzje i postanowienia były przedmiotem oceny przez organ II instancji i przez sądy administracyjne, które wyraziły pogląd o dopuszczalności prowadzenia postępowania legalizacyjnego co do samowolnie realizowanego budowlanego przez skarżącego obiektu (wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2007r., w sprawie II OSK 1951/08). Stan faktyczny sprawy prawidłowo ustalony przez organy administracji jest bezsporny. Skarżący M. S. bez pozwolenia na budowę od 2003r. realizuje na działce nr ... we wsi S. na fundamentach pozostałych po rozebranym budynku letniej kuchni, budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej. Znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna obrazuje stan budynku przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i udzieleniu zgody na odstępstwo od warunków technicznych określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz.690 ze zm.), polegające na usytuowaniu działki przy granicy z działką sąsiednią nr ... (postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ....). Skarżący przedstawił organom decyzję Wójta Gminy z dnia ...o warunkach zabudowy działki nr ... dla realizacji inwestycji – rozbudowa budynku gospodarczego i zmiana sposobu użytkowania na część mieszkalną oraz budowa szczelnego zbiornika na ścieki, do której to decyzji załącznikami była kopia mapy terenu inwestycji poświadczona dnia 7 marca 2007r. za zgodność z oryginałem znajdującym się w zasobach Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno Kartograficznej. Na tym etapie postępowania organ nadzoru budowlanego zasadnie uznał możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej realizowanej na działce nr ..., bowiem budowa nie naruszała przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co wynikało z przedstawionej przez skarżącego decyzji o warunkach zabudowy, natomiast co do zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi organ na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po uzyskaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury wydał zgodę na odstępstwo od warunków w zakresie możliwości usytuowania budynku na działce nr ... przy granicy z sąsiednią działką nr ... Kolejnym etapem postępowania legalizacyjnego było, po wstrzymaniu robót budowlanych, nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia ... wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Wymienione w postanowieniu dokumenty są takie same jak te, które należało załączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Skoro inwestor nie spełnił nałożonych na niego w trybie art. 48 ust.3 Prawa budowlanego obowiązków w wyznaczonym terminie (następnie zmienionym do dnia ...) organ nadzoru budowlanego był obowiązany z mocy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu. Podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Sprowadzają się do poddania krytyce organów nadzoru budowlanego, które zdaniem skarżącego nie podjęły działań zmierzających do oceny legalności zabudowy działki sąsiedniej, oznaczonej nr 125. Ponadto skarżący podaje, iż nie mógł uzyskać mapy do celów projektowych i w związku z tym, jego zdaniem, istnieje konieczność zawieszenia postępowania. Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii legalności samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącego, która jest przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, jest działalność organów nadzoru w innych, niezwiązanych z tym postępowaniem sprawach. Natomiast kwestią zaistniałych, według skarżącego, przeszkód uniemożliwiających wykonanie nałożonych na niego obowiązków zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej nie może stanowić okoliczności która uniemożliwiałaby organom nadzoru budowlanego zakończenie postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Jeśli organ uznał, że legalizacja dokonanej przez skarżącego samowoli budowlanej jest możliwa, to obowiązkiem organu wynikającym z przepisów prawa było wezwanie inwestora do dostarczenia, w zakreślonym terminie, dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Skarżący miał wykonać obowiązek nałożony postanowieniem z dnia ... w terminie do 30 sierpnia 2012r. Powołany powód uniemożliwiający wykonanie obowiązku tj. trwające postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte przez samego skarżącego, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się mapa obrazująca przebieg granic działki skarżącego z wykazanym budynkiem będącym przedmiotem postępowania, nie może być uznany za okoliczność, która przemawiałaby za uchyleniem zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, nakłada na organ obowiązek nakazania rozbiórki obiektu, o ile nie zaistnieją okoliczności, o jakich mowa w ust. 2 i 3, umożliwiające legalizację samowolnie wykonanego obiektu. Jednocześnie w art. 48 ust. 4 zawarty jest zapis, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, organ nakazuje rozbiórkę obiektu. Ubocznie należy stwierdzić, że legalizacja obiektu nie może być dokonana wbrew woli inwestora, który musi ponosić w pewnych sytuacjach koszty opłaty legalizacyjnej. Sam inwestor zatem decyduje czy w stosunku do niego będzie wydany nakaz rozbiórki samowolnie realizowanego obiektu, czy decyduje się na legalizację samowoli. Zaskarżona decyzja zatem prawa nie narusza, a skarga jako pozbawiona podstaw prawnych podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).