II SA/Lu 1059/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-11-14

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać rozpoznany, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy ustawy w związku ze sprawą z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy ustawy na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, jako że rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca H. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia wychowawczego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co spowodowało umorzenie postępowania w tym zakresie, a następnie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a I. przyznać H. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnoletnim synem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z renty syna w kwocie [...]złotych netto oraz swojego zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na spłatę pożyczki – [...] złotych, leki – [...] złotych, wywóz śmieci, nieczystości oraz opłata za mieszkanie – [...] złotych, gaz – [...] złotych, energia elektryczna – [...] złotych, środki czystości i higieny osobistej – [...] złotych. Pozostająca miesięcznie kwota [...]złotych przeznaczana jest na wyżywienie dwuosobowej rodziny. Skarżąca podkreśliła, że wraz z synem znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, jest zapożyczona w instytucjach i u osób prywatnych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na decyzję dotyczącą uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze zaliczana jest do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem skarżąca w sprawie niniejszej jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., jak orzeczono w punkcie II postanowienia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru wynoszącego minimalnie w niniejszej sprawie 480 złotych. Jest to bowiem kwota wyższa od kwoty pozostającej miesięcznie w gospodarstwie domowym skarżącej na wyżywienia dwuosobowej rodziny. W takiej sytuacji zobowiązanie skarżącej do poniesienia minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru w praktyce pozbawiłoby skarżącą i jej syna środków finansowych przeznaczanych na wyżywienie. To zaś oznacza powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Z tych powodów referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzekł na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w punkcie pierwszym postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło