II SA/Lu 1059/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. M. (dalej: skarżąca), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.; dalej także: ustawa), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta D. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji o numerze [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. dotyczącej przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego – na syna M. M., na okres od [...] sierpnia 2016 r. do [...] września 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że po uprawomocnieniu się decyzji przyznającej świadczenie, skarżąca dostarczyła do organu pierwszej instancji decyzję o przyznaniu renty socjalnej, z wyrównaniem od [...] kwietnia 2013 r. do [...] maja 2017 r. Organ wyjaśnił, co należy rozumieć poprzez uzyskanie dochodu oraz wskazał, że w przypadku uzyskania dochodu członka rodziny, prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany. Organ wskazał na sposób przeliczenia dochodu rodziny z uwagi na uzyskanie dochodu przez członków rodziny odwołującej, uzyskując kwotę 828,12 zł miesięcznie na osobę w rodzinie, przekraczającą ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego. W konsekwencji, jak stwierdziło Kolegium, zasadnie organ pierwszej instancji orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącej powyższe świadczenie. W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła Kolegium naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej sprawy, w tym niewykazanie w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie organ administracji ustalił, że kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na M. M. przekracza 800 zł na osobę w rodzinie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, że w myśl art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko ojcu, matce, opiekunowi faktycznemu lub opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom wskazanym powyżej, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 1 200,00 zł. Przy tym, zgodnie z art. art. 2 pkt 14 ustawy, pierwszym dzieckiem jest jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia. Przez dochód rodziny rozumie się sumę dochodów członków rodziny, zaś dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących utraty i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 4 i 2 ustawy). Niekwestionowane jest, że w świetle przepisów przejściowych zawartych w ustawie, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się 1 kwietnia 2014 r. i kończy się 30 września 2017 r. W razie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na ten okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ustawy). W myśl art. 18 ust. 6 ustawy w sytuacji, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Wyjaśnić przy tym należy, że przez uzyskanie dochodu rozumie się m.in. uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej (art. 2 pkt 20 d ustawy). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nastąpiło uzyskanie dochodu przez skarżącą, co wynika wprost z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] (k. 46 akt administracyjnych pierwszej instancji). Jednocześnie przeliczenie dochodu z uwzględnieniem dochodu uzyskanego (724,40 zł), stanowi o przekroczeniu kryterium dochodowego przez stronę, bowiem dochód ten będzie wynosił 828,12 zł na osobę w rodzinie (1 656,23 zł : 2 osoby). Odnosząc się do zarzutów skarżącej, należy uznać je za oczywiście bezzasadne. Nie budzi wątpliwości, że dochód rodziny skarżącej w 2014 r., z którego to roku – jak wskazano wyżej – dochody stanowią postawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, wyliczony pierwotnie dla decyzji ustalającej prawo do wnioskowanego świadczenia wyniósł 11 181,97 (zob. dokumenty pn. "Weryfikacja danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów" oraz "Weryfikacja informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne", k. 9-10 akt administracyjnych pierwszej instancji), co daje sumę 931,83 zł miesięcznie. Z uwagi zaś na uzyskanie dochodu – renty socjalnej w wysokości 724,40 zł miesięcznie (zob. powołana wyżej decyzja ZUS, k. 46 akt administracyjnych pierwszej instancji), dochód miesięczny rodziny wyniósł 1 656,23 zł, a zatem – w przeliczeniu na osobę w rodzinie – 828,12 zł. W ocenie Sądu, na nieporozumieniu opiera się zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia w sytuacji dochodowej skarżącej okoliczności związanych z uchyleniem innej decyzji – przyznającej zasiłek rodzinny oraz orzeczeniem o zobowiązaniu strony do zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy zawierają zamknięty katalog okoliczności, które organ administracji kwalifikuje jako uzyskanie dochodu (art. 2 pkt 20 lit. a-i) oraz jako utratę dochodu (art. 2 pkt 19 lit. a-j). W konsekwencji okoliczności wymienione przez skarżącą nie mogły zostać uwzględnione przez organy administracji, albowiem nie zostały one wskazane w tych przepisach. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest przy tym utrwalone stanowisko, że charakter tych przepisów uniemożliwia ich rozszerzającą interpretację, a więc – co do zasady – nie może prowadzić do za utratę dochodu innych zdarzeń, takich jak podniesiona przez skarżącą okoliczność, że jej kryterium dochodowe zmniejszyło się z powodu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o uchyleniu w całości decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego na M. M. oraz orzeczenia o uznaniu przyznanego stronie zasiłku stałego za świadczenie nienależne wraz z zobowiązaniem strony do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 6 429,25 zł. Zdaniem Sądu, oczywiście bezzasadne są zarzuty skarżącej co do błędnego wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, o czym miałyby świadczyć odmienne kwoty tego dochodu wskazane przez organ pierwszej instancji w wydanych w tym samym dniu decyzjach. Zauważyć należy, że wspomniana przez skarżącą decyzja organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], odnosiła się do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego, stąd wskazana kwota dochodu na poziomie [...] zł dotyczyła miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie wyliczonego za rok 2015. W przypadku bowiem świadczeń rodzinnych nie ustalano specyficznego, dłuższego okresu zasiłkowego - tak jak w przypadku świadczenia wychowawczego, a rokiem kalendarzowy, z którego dochód stanowił podstawę do wyliczenia zasiłków rodzinnych, był rok poprzedzający okres zasiłkowy [...], czyli rok 2015 (art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2016, poz. 1518 ze zm.). W przypadku decyzji organu pierwszej instancji wydanej w niniejszej sprawie (znak: [...]) dotyczącej świadczenia wychowawczego za pierwszy, przedłużony okres świadczeniowy, rozpatrzeniu podlegał dochód uzyskany w 2014 roku (art. 48 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci). W konsekwencji, rozstrzygnięcie organów o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na to dziecko jest prawidłowe. Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi. Niewątpliwie uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji odpowiada w pełni wymogom art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia w niniejszej sprawie innych przepisów postępowania, w tym zasad: legalności (art. 6 k.p.a.) oraz zaufania (art. 8 k.p.a.), które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę oddalił. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.).