II SA/Lu 106/03

WyrokWSA w Lublinie2004-03-16

Skład orzekający: Maciej Kierek, Jerzy Stelmasiak, B. Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana w warunkach samowoli budowlanej, może zostać utrzymana w mocy pomimo niedotrzymania przez inwestora terminu wykonania nałożonych obowiązków budowlanych?
Ratio decidendi
Niedotrzymanie terminu wykonania obowiązków budowlanych nałożonych decyzją administracyjną nie powoduje automatycznego wygaśnięcia tej decyzji. Termin ten ma charakter porządkowy, a nie stanowi warunku ważności decyzji. Brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, naruszający art. 107 kpa, stanowi wadę skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P. kwestionowała decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na użytkowanie segmentu budynku gospodarczego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Skarżąca podnosiła, że inwestorka J. S. nie wywiązała się z nałożonych obowiązków w terminie, co powinno skutkować wygaśnięciem decyzji, a także zarzucała brak uzasadnienia decyzji. Wojewoda uznał decyzję Starosty za prawidłową, wskazując na wykonanie budynku i brak zagrożenia, a także na porządkowy charakter terminu wykonania robót.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, B. Wiśniewski (spr.) (asesor WSA), Protokolant Stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1 . uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. P. 10,00(dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn akt. II SA/Lu 106 / 03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2002r znak : [...] udzielającą J.S. pozwolenia na użytkowanie segmentu budynku gospodarczego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce nr.1115 w H. przy ulicy W. oznaczonego na planie zagospodarowania działki symbolem " 2 ". Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji odwołującej się J.P. , według której w sprawie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Dowodziła ona , iż orzeczenie Starosty oparte zostało na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego , które dotyczyło innego obiektu budowlanego . Wskazywała na pominięcie przy orzekaniu faktu nie wywiązania się przez zobowiązaną z nałożonych obowiązków w terminie wskazanym w decyzji , co zdaniem odwołującej się prowadziło do jej wygaśnięcia . Zdaniem odwołującej się zaskarżona decyzja nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia dla zastosowania przepisów prawa budowlanego z 1974r , a także narusza prawo materialne poprzez udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku w sytuacji, gdy bezsporny fakt nie wykonania obowiązków nałożonych na J.S. w terminie nakładał na organ nakazanie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu. W ocenie Wojewody o decyzja Starosty była prawidłowa. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż decyzją z dnia [...] lipca 1998 r znak : [...] wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego nałożono na J.S. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych mających doprowadzić ,wybudowany przez nią bez stosownego pozwolenia na budowę , budynek gospodarczy do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż w sprawie istnieje podstawa do odrębnego potraktowania każdego z kilku segmentów budynku jako samodzielnych części. Decyzją z dnia [...] września 2000 r znak. [...] Starosta udzielił wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku oznaczonego na planie zagospodarowania działki symbolem " 1". Skargę na decyzję Wojewody utrzymującą powyższą decyzję w mocy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2002r (sygn.akt II SA / Lu 1730/ 00 ). 28 sierpnia 2002r J.S. wystąpiła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie pozostałych części budynku oznaczonych na planie zagospodarowania działki symbolami " 2 " i " 3 ". Wyjaśniła , iż przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty i poinformowała o wykonaniu zaleceń nakazanych jej decyzjami. Według organu odwoławczego podnoszony zarzut niedotrzymania terminu wykonania nakazanych robót nie ma znaczenia , skoro budynek został wykonany i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i mienia ludzi. Skarżąc decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.P. ponownie podniosła zarzut wykonania przez J.S. nałożonych na nią obowiązków po terminie wskazanym w decyzji. .W jej ocenie skutkiem tego powinno być wygaśnięcie decyzji, co prowadzi do wniosku , iż nie mogła ona stanowić podstawy dalszych rozstrzygnięć. W istocie zatem zaskarżona decyzja nie zawiera przekonującego rozstrzygnięcia i uzasadnienia zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Wojewoda powtórzył wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Błędne jest założenie skarżącej o domniemanym wygaśnięciu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego dnia [...] lipca 1998 r w sprawie nałożenia na J.S. obowiązków mających na celu przywrócenie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem wyłącznie w oparciu o niedochowanie terminu w jakim czynności te miały być wykonane. Skutku o takim charakterze nie sposób wywieść z przepisów art.40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974r prawo budowlane ( Dz.U Nr.38 poz.229 ze zmianami )stanowiących podstawę orzekania w sprawie, które w ogóle nie zajmują się konsekwencjami uchybienia terminu do wykonania obowiązków. Możliwość orzeczenia o wygaśnięciu decyzji w trybie art.162 § 2 kpa wymaga natomiast wydania decyzji co w sprawie nie miało miejsca. Za trafny uznać należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002r sygn. akt II SA /Lu 1730/00 stwierdzający, iż nałożony na adresata termin w trybie art.40 powołanej ustawy ma charakter porządkowy . Wykonanie zatem obowiązku w terminie późniejszym nie powoduje , że decyzja w tym przedmiocie wygasa. Nie jest to bowiem tzw. decyzja czasowa, która obowiązuje przez określony termin jej ważności jak np. decyzja koncesyjna czy decyzja o pozwoleniu na budowę , nakładająca obowiązek rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem 2 lat od dnia w którym decyzja stała się ostateczna ( art.37 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane( tekst jedn. Dz.U z 2000 r Nr.106 poz.1126 ze zmianami ). Decyzja podlega natomiast uchyleniu z innych powodów. Sąd na mocy art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr.153 , poz. 1270 ) rozstrzygając w danej sprawie nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oczywistą wadą decyzji wydanej przez Starostę jest brak jej uzasadnienia faktycznego i prawnego co czyni skutecznym zarzut naruszenia art.107 kpa. Na powyższe uchybienie skarżąca wskazywała już w odwołaniu od decyzji , jednak organ odwoławczy nie uznał za stosowne odnieść się do podnoszonej kwestii. Jeśli organ odwoławczy nie usuwa naruszenia prawa dokonanego przez organ I instancji to utrzymując w mocy bez zmian decyzję pierwszoinstancyjną także dopuszcza się naruszenia prawa. Nie można uznać za spełnienie wymogu art. 107 kpa powołanie się w uzasadnieniu decyzji wyłącznie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłego w innej sprawie . Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 1994r (sygn akt III ARN 2/ 94 ) ,iż wyczerpujące i wszechstronne uzasadnienie orzeczenia ma szczególne znaczenie wówczas, gdy w sprawie występują rozbieżne interesy stron, a rozstrzygnięcie musi przedłożyć jeden z tych interesów nad drugi. Wtedy szczególnie istotna rola uzasadnienia leży w tym, aby przekonać stronę , że jej stanowisko w sprawie zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie to przyczyną tego są istotne powody. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do bardzo lapidarnych stwierdzeń z pewnością temu celowi nie służy. Sąd wskazuje też na błędne powołanie oznaczenia decyzji Starosty w orzeczeniu organu odwoławczego. Kwestia ta nie była przedmiotem sprostowania w trybie art.113 § 1 kpa , co także należy wyjaśnić. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji rzetelnie ocenią zebrany materiał dowodowy , wskażą fakty , które uznały za udowodnione, dowody na których się oparto, oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności – mocy dowodowej. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 , a wstrzymanie wykonania decyzji oparto na treści art. 152 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło