II SA/Lu 1060/17
WyrokWSA w Lublinie2018-04-17
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały i okresowy, przyznane decyzjami, od których wniesiono odwołanie, powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego, mimo że postępowanie w sprawie tych zasiłków nie zostało prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Zasiłek stały i okresowy, przyznane decyzjami, od których wniesiono odwołanie, podlegają wliczeniu do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego, jeśli w dacie rozpatrywania wniosku o zasiłek celowy skarżącej przysługiwało prawo do tych zasiłków. Nawet jeśli decyzje przyznające zasiłek stały i okresowy zostały później uchylone przez sąd, nie ma to wpływu na ustalenie dochodu w dacie wydawania decyzji w sprawie zasiłku celowego, ponieważ postępowanie sądowe zakończyło się po wydaniu tej decyzji.Stan faktyczny
E. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów gazu, prądu, leków i opłat mieszkaniowych. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak aktywności wnioskodawczyni w poprawie swojej sytuacji życiowej oraz możliwość pokrycia części potrzeb z przyznanych jej zasiłków stałego i okresowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o uznaniowym charakterze zasiłku celowego i prawidłowym wliczeniu zasiłków stałego i okresowego do dochodu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, w tym dotyczące uwzględniania dokumentów, które sama zaskarżyła, oraz wadliwe wliczanie zasiłków do dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie NSA Witold Falczyński, WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania E. M. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej k.p.a. oraz art. 7 pkt 1, pkt 5, 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), dalej u.p.s. i § 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych
z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058) - utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., Nr [...] Burmistrza Miasta D. w przedmiocie odmowy przyznania E. M. pomocy finansowej z przeznaczeniem na opłacenie rachunku za gaz, prąd, wykupienie leków z recepty z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz opłacenia należności z tytułu opłat mieszkaniowych.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że E. M. w dniu
[...] lipca 2017 r. złożyła wniosek o opłacenie rachunków za gaz w kwocie [...]zł, za prąd [...] zł, za wykupienie leków z recepty z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz opłacenie należności z tytułu opłat mieszkaniowych na kwotę [...]zł.
Podczas przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2017 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w mieszkaniu własnościowym 3-izbowym (dwa pokoje i kuchnia), wyposażonym w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Zarejestrowana jest w Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. Źródło jej dochodu stanowi zasiłek stały w kwocie [...]zł (przyznany decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. na okres od dnia [...] czerwca 2017 r. do dnia [...] czerwca 2020 r.) oraz zasiłek okresowy w wysokości [...] zł (przyznany również decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. na okres od [...] czerwca 2017r. do [...] września 2017 r.). Wnioskodawczyni przeszła operację onkologiczną
z powodu guza piersi. Leczy się z powodu schorzeń ortopedycznych - zwyrodnienia kręgosłupa i stawów. Ponadto choruje na cukrzycę, w związku z czym musi stosować dietę. Na podstawie orzeczenia z dnia [...] czerwca 2017 r. zaliczona została do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ustalonym do dnia [...] czerwca 2020 r. Pracownik socjalny uzyskał potwierdzenie tego faktu z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności.
Ponadto w okresie od [...] stycznia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. została jej przyznana następująca pomoc:
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie kosztów gazu, prądu, czynszu i leczenia;
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. w wysokości [...] zł na zakup środków czystości;
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] marca 2017 r. w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie kosztów związanych z zakupem środków higieny osobistej, energii elektrycznej oraz opłat zaległego czynszu;
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie opłat mieszkaniowych oraz kosztów remontu i malowania;
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] maja 2017 r. w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu prądu, gazu, opłat mieszkaniowych;
- zasiłek celowy decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie kosztów związanych z opłatami mieszkaniowymi, zakupem prądu, gazu oraz dojazdem na zabiegi rehabilitacyjne i wizyty kontrolne. Oprócz zasiłków celowy E. M. otrzymała:
- zasiłek okresowy przyznany decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] maja 2017 r.;
- zasiłek celowy z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przyznany decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] maja 2017 r. (w miesiącu maju wysokość zasiłku została zmieniona na kwotę [...]zł);
- zasiłek celowy z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przyznany decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] czerwca 2017 r. do [...] września 2017 r.
Organ I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że osoby korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Organy te nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowej sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. W ocenie organu I instancji, wnioskodawczyni nie podejmuje natomiast żadnych działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji, a do dnia wydania decyzji nie pobrała przyznanego jej zasiłku stałego w kwocie [...]zł oraz zasiłku okresowego w kwocie [...]zł należnych za czerwiec 2017r., które od [...] lipca 2017 r. są do jej dyspozycji
w kasie banku i które mogły być przeznaczone na zaspokojenie zgłaszanych potrzeb.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. M. zarzuciła wydanie jej
z naruszeniem art. 2 pkt 1, art. 3, art. 7 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 u.p.s. Podnosła, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zaskarżyła, a więc nie weszło ono do obrotu prawnego i organ nie powinien tego orzeczenia uwzględniać, tym bardziej, że nie dostarczyła go do organu. To samo dotyczy decyzji przyznających zasiłek stały i zasiłek okresowy, które również zaskarżyła, gdyż wniosła od nich odwołanie do Kolegium. Jej zdaniem, z tego względu nie mogła odebrać przyznanych jej świadczeń, a więc nie można było przyjąć, że posiada środki finansowe na mieszkanie, prąd i leki. Podniosła, że współdziała z Ośrodkiem
i regularnie zgłasza się na wyznaczone wizyty, co oznacza że bezpodstawne jest twierdzenie, iż nie podejmuje działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji. W jej ocenie za odmową przyznania jej obecnie zasiłku celowego nie przemawiało to, że organ przyznał jej wcześniej w 2017 r. także inne świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie przytoczyło treść przepisów art. 7, 8 i 39 u.p.s., określających przesłanki przyznania zasiłku celowego. Wyjaśniło, że jest to świadczenie o charakterze pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy i nie podlega wypłacie w sposób stały
i systematyczny, ponadto nie jest to świadczenie obligatoryjne. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie zobowiązuje organu do ponoszenia
w całości wszelkich kosztów utrzymania strony wnioskującej o jej przyznanie,
a przedmiotowe świadczenia nie mogą stanowić podstawowego źródła utrzymania służącego do zaspokojenia choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń należnych w ramach pomocy społecznej. Organ nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy zdrowotna była najtrudniejsza. Zgodnie
z utrwalonym stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia
w wysokości, którą sama określi, a wręcz przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że to, iż skarżąca zaskarżyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie stanowi okoliczności pozwalającej na pominięcie tego orzeczenia przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.
W razie uwzględnienia odwołania przez wojewódzki zespół ds. orzekania
o niepełnosprawności i ustalenia wyższego stopnia niepełnosprawności, nie zmieni się bowiem treść orzeczenia na niekorzyść strony, co oznacza że niewątpliwie już przed zakończeniem postępowania odwoławczego legitymuje się ona co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Również nieuzasadnione jest - zdaniem Kolegium - twierdzenie, iż skarżąca nie uzyskuje dochodów. Skarżącej przyznano bowiem w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] maja 2017 r. zasiłek stały w kwocie [...]zł miesięcznie,
a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. na dalszy okres tj. od [...] czerwca 2017 r. do [...] czerwca 2020 r. - decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium
z dnia [...] sierpnia 2017 r. Ponadto na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. na okres od dnia [...] czerwca 2017 r. do [...] września 2017 r. przyznano jej zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzja ta została wprawdzie uchylona przez Kolegium, ale jednocześnie organ odwoławczy przyznał jej zasiłek okresowy od dnia [...] czerwca 2017 r. do dnia [...] września 2017 r. w następującej wysokości: od dnia [...] czerwca 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. w wysokości [...] zł oraz od dnia
[...] lipca 2017 r. do dnia [...] września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Kolegium wyjaśniło, że w świetle przepisu art. 8 ust. 3 u.p.s., oba te zasiłki podlegały doliczeniu do dochodu.
Ponadto Kolegium uznało, że okoliczność odmowy przyjęcia przez skarżącą przyznanej pomocy świadczy o tym, że posiada ona środki finansowe na bieżące zaspokojenie niezbędnych potrzeb. To, że od obu decyzji organu I instancji przyznających zasiłki, wniosła ona odwołania, nie stanowiło przeszkody do pobrania świadczeń, zwłaszcza, że organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na jej niekorzyść. Kolegium podkreśliło również, że mimo spełnienia przez stronę kryterium dochodowego, organ pomocy społecznej nie jest zobligowany do każdorazowego zaspokojenia zgłoszonych potrzeb, w szczególności gdy strona w szerokim zakresie korzysta z udzielanej jej przez organ pomocy, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Z treści art. 3 u.p.s. nie można wyprowadzać bowiem wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów oraz obowiązku organu do zaspokojenia wszelkich zgłaszanych potrzeb. Interpretacja taka pozostawałaby
w sprzeczności z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierającą. Ponadto obowiązkiem organu jest rozważenie interesu publicznego przejawiającego się jako obowiązek właściwego rozdzielenia posiadanych środków, tak by zrealizować wsparcie dla wszystkich potrzebujących.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. M. domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem art. 16 ust. 3 w zw. z art. 25 u.p.s. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej do Spraw Zabezpieczenia Społecznego, z których - jej zdaniem - wynika, że podmioty, którym jednostki samorządu terytorialnego zleciły realizację wykonywania zadań z zakresu pomocy społecznej i udzieliły na ten cel dotacji, nie mogą odmówić takiej pomocy. Podniosła, tak jak w odwołaniu, że organ nie powinien uwzględnić dokumentu, którego nie ma w obrocie prawnym, gdyż zostało zaskarżone.
W jej ocenie, wadliwe było doliczenie do dochodu przyznanego zasiłku, który nie jest opodatkowany, a z przepisu art. 37 u.p.s. wprost wynika, że do dochodu nie wlicza się zasiłku okresowego. Ponadto podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...] czerwca 2017 r. potwierdzono, że nie ma ona dochodu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga E. M. nie zasługuje na uwzględnienie.
Celem pomocy społecznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.s., jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania
w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna
w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej, gdyż mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Podkreślić też trzeba, że w myśl art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
W myśl art. 36 pkt 1 lit. "c" u.p.s. świadczeniami z pomocy społecznej są m.in. świadczenia pieniężne w postaci zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W przypadku osoby samotnie gospodarującej, a taką - co pozostaje poza sporem - jest skarżąca, przyznanie powyższego świadczenia uwarunkowane jest zachowaniem kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., które w dniu orzekania przez organy obu instancji wynosiło [...] zł.
Dochód skarżącej w niniejszej sprawie w dacie rozpatrywania sprawy przez organy obu instancji wynosił [...] zł i obejmował zasiłek stały (604 zł) i zasiłek okresowy (30 zł), a więc skarżąca spełniała kryterium dochodowe uprawniające ją do przyznania zasiłku celowego, czego organy nie kwestionowały. Dochód ten został przy tym ustalony prawidłowo. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącej nie zachodziły podstawy, by do dochodu nie doliczyć tych zasiłków. Przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Zgodnie zaś z ust. 4 tego artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jedynie:
1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
2) zasiłku celowego;
3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
4) wartości świadczenia w naturze;
5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693);
6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
Powyższy katalog nie zawiera świadczeń w postaci zasiłku stałego lub zasiłku okresowego, co oznacza, że świadczenia tego rodzaju - pomimo, że pochodzą ze źródeł pomocy społecznej - podlegają zaliczeniu do dochodu ustalanego w oparciu
o przepisy u.p.s. Wyjaśnić natomiast należy, że odmienne zasady ustalania dochodu przewiduje powoływany przez skarżącą przepis art. 37 ust. 6 u.p.s., który stanowi, że przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Przepis ten ma charakter szczególny i odnosi się wyłącznie do ustalania dochodu dla potrzeb przyznania zasiłku stałego. Oznacza to, że nie można pominąć zasiłku okresowego przy ustalaniu dochodu dla potrzeb przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 u.p.s. Dodać należy, że ustawodawca nie przewidział analogicznego, jak przy zasiłku stałym, rozwiązania przy ustalaniu dochodu dla potrzeb przyznania zasiłku okresowego uregulowanego w art. 38 u.p.s, tj. nie przewidział, że przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości takiego zasiłku do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku stałego.
Wbrew zarzutom, na wliczenie do dochodu w niniejszej sprawie obu zasiłków tj. zasiłku okresowego i stałego nie miało znaczenia to, że od obu decyzji organu
I instancji, wydanych w tym samym dniu, tj. [...] czerwca 2017 r. przyznających te zasiłki, skarżąca wniosła odwołanie, a - co znane jest Sądowi z urzędu - następnie zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Jak ustalono, zasiłek stały został skarżącej przyznany na okres od [...] czerwca 2017 r. do [...] czerwca 2020 r., natomiast zasiłek okresowy od [...] czerwca 2017 r. do [...] września 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji
o odmowie przyznania zasiłku celowego, skarżącej oba zasiłki przysługiwały, podlegały zatem doliczeniu do dochodu, a skarżąca miała prawo je pobrać w sposób wskazany przez organ i z nich skorzystać. Wprawdzie z urzędu jest Sądowi wiadome, że decyzje te zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ale miało to miejsce już po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji tj. wyrokami z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. akt II SA/Lu 1075/17 i II SA/Lu 1074/17). Wyjaśnić przy tym należy, że wyroki Sądu uchylające decyzje przyznające zasiłki, nie pozbawiają automatycznie skarżącej prawa do tych zasiłków za okres wsteczny. Kwestia prawa do tych zasiłków będzie podlegała ponownej ocenie przez organ I instancji, przy czym - jak wynika z uzasadnień powyższych wyroków - to skarżąca jest uprawniona do sprecyzowania, którego ze świadczeń się domaga.
W świetle powyższego, organ wydając zaskarżoną decyzję w przedmiocie zasiłku celowego, prawidłowo potraktował przyznane skarżącej zasiłki - stały
i okresowy jako dochód, zgodnie z art. 8 u.p.s., a następnie - mając także na uwadze systematycznie udzielaną skarżącej pomoc, odmówił przyznania na wniosek z dnia
[...] lipca 2017 r. zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie rachunku za gaz, prąd, wykupienie leków z recepty z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz opłacenia należności z tytułu opłat mieszkaniowych, pomimo że skarżąca spełniała kryterium dochodowe uprawniające ją do przyznania zasiłku celowego.
Rację ma bowiem organ, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że właściwy w sprawie organ administracji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w oparciu o przewidziane prawem zasady udzielenia pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy i jej wysokości. Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek ocenić indywidualną sytuację osoby wnioskującej o pomoc, jak i własne zasoby finansowe, przeznaczone na wsparcie wszystkich osób ubiegających się
o taką pomoc i spełniających ustawowe kryteria dochodowe warunkujące przyznanie takiej pomocy.
Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wymogi te zostały spełnione. Organy poczyniły rzetelne ustalenia, co do sytuacji bytowej E. M., które znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w treści zawartego w aktach sprawy protokołu wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2017 r.
Jakkolwiek z ustaleń tych wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna, to jednak skarżąca otrzymuje systematycznie pomoc od organu, a w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy przez organ, miała przyznane prawo do zasiłków: stałego i okresowego, które miała prawo pobrać i z nich skorzystać, w szczególności na pokrycie potrzeb, które wskazała we wniosku o przyznanie zasiłku celowego.
Okoliczność zaskarżenia przez nią orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż organ uwzględniał jej trudną sytuację zdrowotną. Poza tym, przyznanie zasiłku celowego nie jest wprost uzależnione od stopnia niepełnosprawności.
Skarżąca wiąże prawo do zasiłku celowego z niezakończonymi postępowaniami dotyczącymi przyznanych jej wcześniej zasiłków - stałego
i okresowego. Uważa, że skoro nie została jednoznacznie rozstrzygnięta kwestia tych zasiłków, to organ nie powinien ich uwzględniać przy orzekaniu o zasiłku celowym.
Stanowisko skarżącej nie jest słuszne.
Przepisy ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie określają, w jaki sposób należy ustalać dochód dla potrzeb przyznania zasiłku celowego i co dochód ten obejmuje. Z art. 8 ust. 3 u.p.s. wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Jak natomiast wyżej wyjaśniono, do dochodu podlegają wliczeniu także zasiłki stałe i okresowe.
W świetle powyższego, organ pomocy społecznej, rozpatrując wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o przyznanie zasiłku celowego zasadnie ustalał dochód skarżącej w miesiącu czerwcu 2017 r. Nie ulega wątpliwości, że w tym miesiącu skarżącej przysługiwało prawo do zasiłków: stałego i okresowego, przyznanych decyzjami z dnia [...] czerwca 2017 r., a więc kwoty tych zasiłków podlegały doliczeniu do dochodu, pomimo tego, że skarżąca ich nie pobrała i z nich nie skorzystała. Podkreślić należy, że prawo do tych zasiłków przysługiwało skarżącej także w dacie wydawania decyzji zarówno przez organ I, jak i II instancji. Organy nie miały więc podstaw do pominięcia tych zasiłków przy ustalaniu dochodu w postępowaniu w przedmiocie zasiłku celowego.
Okoliczność, że decyzje przyznające prawo do tych zasiłków zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokami z dnia [...] marca 2018 r., nie mogła mieć wpływu na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego, skoro
w dacie jej wydania wyrok Sądu jeszcze nie zapadł. Poza tym, jak wskazał Sąd
w uzasadnieniach tych wyroków, to skarżąca zdecydowała o zaskarżeniu decyzji
w całości, a więc również w części przyznającej jej te zasiłki. Z tego względu - w ocenie Sądu - nie zachodziło naruszenie art. 134 p.p.s.a., tj. wyrokowanie na niekorzyść skarżącej, skoro jej wolą było uchylenie decyzji przyznającej jej świadczenia.
Z tych względów, mimo tego, że na skutek ww. wyroków sprawa zasiłku okresowego i stałego będzie ponownie rozpatrywana przez organy i mogą zapaść niekorzystne dla skarżącej decyzje, okoliczność ta nie może przemawiać za pominięciem tych zasiłków przy ustalaniu dochodu w sprawie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcia ta zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego organy nie naruszyły zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji spełniają także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło