II SA/Lu 1062/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. N. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]października 2005r., znak: SKO.0073[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K. N. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta e z dnia [...] sierpnia 2005r., znak:RO-[...] o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. W toku postępowania organy ustaliły, że K. N. ścięła znajdujący się na jej działce nr 1196 położonej w B. świerk pospolity bez wymaganego zezwolenia, a w jego miejsce posadziła nowe drzewko świerka. Zdaniem organów niewątpliwie drzewo zostało ścięte przez skarżącą, bowiem jest ona właścicielką posesji i pod tym adresem jest zameldowana. Wynika to ponadto z jej pism z dnia 6 lipca 2005r., 26 kwietnia 2005r. oraz 22 lipca 2005r. skierowanych do organu, w których przyznała, że świerk został usunięty, gdyż rósł przy budynku mieszkalnym i stanowił zagrożenie znajdujących się w nim ludzi oraz mienia i oświadczyła jednocześnie, że nie wiedziała o obowiązku uzyskania pozwolenia na jego ścięcie. Skargę do sądu administracyjnego wniosła K. N., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżąca zarzuciła, że organy nie miały podstaw do przyjęcia, że to ona wycięła rosnący na jej posesji świerk, bowiem jest osobą starszą, schorowaną i nie jest możliwym, by sama była w stanie ściąć tak duże drzewo. Przyznała jednak, że drzewo zagrażało bezpieczeństwu budynku i ludzi. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury, wynoszącej 500zł miesięcznie, a więc nawet przy rozłożeniu na raty zasądzonej jej kary pieniężnej, nie byłaby w stanie jej spłacić. Ponadto zdaniem skarżącej wysokość kary jest niewspółmiernie duża w stosunku do winy, wziąwszy pod uwagę, że świerk zagrażał jej bezpieczeństwu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem. Nie jest jednak w świetle art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) związany granicami skargi, co oznacza, że bierze pod uwagę również te naruszenia prawa, które nie zostały skargą objęte. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze, narusza ona bowiem prawo, a w szczególności przepisy art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107§1kpa. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Mając na uwadze przepisy prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy oraz jakie dowody należy przeprowadzić w celu udowodnienia tych faktów. Zgodnie natomiast z przepisem art.77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia z urzędu wszelkich niezbędnych czynności w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, by na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą nie tylko na organie pierwszej, ale również drugiej instancji, co wynika z przepisu art.136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem zastosowania właściwej normy prawa materialnego. Zasady wymierzania administracyjnych kar pieniężnych określają przepisy art. 88-90 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.) Stosownie do art. 88 ust.1 pkt.2 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew jest zatem w pierwszej kolejności ustalenie czy w danym przypadku było wymagane uprzednio uzyskanie stosownego zezwolenia. Przepis bowiem art. 83 wprowadzając ogólną zasadę, iż na usunięcie drzew lub krzewów wymagane jest zezwolenie właściwego organu, przewiduje jednocześnie w ust. 6 szereg wyjątków od tego obowiązku. Z pkt. 4 tego przepisu wynika, iż nie wymaga uzyskania zezwolenia usunięcie drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. W rozpoznawanej sprawie brak jest ustaleń organów administracyjnych, ile lat miał usunięty przez K. N. świerk, co uniemożliwia stwierdzenie, że został on usunięty bez wymaganego zezwolenia, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej. Już tylko z tego względu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w celu ponownego rozpoznania przez organ administracyjny. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że nawet przy założeniu, iż w sprawie istnieją podstawy do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, to jednak ustalenia poczynione przez organ administracyjny, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie są wystarczające do wymierzenia skarżącej tejże kary. W szczególności uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 kpa, bowiem nie wskazuje w jaki sposób i w oparciu o jakie przepisy została wyliczona wysokość nałożonej na K. N. kary, czego także nie był w stanie wyjaśnić obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego /sprawozdawca w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w postępowaniu odwoławczym/. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie podnoszony przez skarżącą zarzut, iż to nie ona ścięła przedmiotowy świerk. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie budzi wątpliwości, co wynika zarówno z przeprowadzonych oględzin, jak i pism skarżącej, która wielokrotnie przyznała, że świerk został ścięty, bowiem zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia w znajdującym się przy nim budynku mieszkalnym. Wbrew przekonaniu skarżącej nie ma przy tym znaczenia, że nie ścięła ona drzewa osobiście. W świetle stanowiska doktryny do przyjęcia odpowiedzialności za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia wystarcza samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew lub krzewów. (por. Krzysztof Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Zakamycze 2005, s.366) Zdaniem Sądu zlecenie przez skarżącą będącą właścicielką, a zarazem posiadaczem samoistnym działki, na której znajdowało się przedmiotowe drzewo nie zwalnia jej z odpowiedzialności za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Wbrew podnoszonym przez skarżącą zarzutom, w sprawie nie było także podstaw do wyłączenia od rozpoznania sprawy Burmistrza Gminy . Zgodnie bowiem z art. 25 kpa organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy wyłącznie wówczas, gdy dotyczy ona interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunku małżeństwa, pokrewieństwa, powinowactwa do drugiego stopnia, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 24§1pkt.2 i 3), a także w sprawach dotyczących interesów majątkowych osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli. Z akt sprawy nie wynika, by K. N., której dotyczy niniejsze postępowanie, należała do kręgu osób wymienionych w powołanym przepisie. Jednocześnie stwierdzić wypada, że postępowanie nie dotyczy interesów majątkowych K. R., który zawiadomił organy o wycięciu świerka, dlatego – wbrew zarzutom skargi - bez znaczenia jest, jakie stosunki łączą go z wydającym decyzję w I instancji Burmistrzem Gminy – B. C., tym bardziej, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia może być wszczęte z urzędu, co wynika wprost z art. 61§1kpa. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145§1 pkt.1lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. . Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.