II SA/Lu 1065/03

WyrokWSA w Lublinie2004-06-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i umorzyła postępowanie, stwierdzając, że w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja w tej samej sprawie, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniono to tym, że obie decyzje zostały wydane w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ponieważ w obrocie prawnym istniała już ostateczna decyzja z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...], która rozstrzygnęła wniosek A.N. z dnia 26 marca 2001 r. w sprawie przyznania zasiłku stałego. Decyzja wydana w takich okolicznościach jest nieważna z mocy prawa (ex tunc).
Stan faktyczny
A.N. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego dla syna wymagającego opieki. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po uchyleniu tej decyzji przez NSA i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając ją za ostateczną. Następnie, po kolejnym uchyleniu decyzji przez NSA, organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku, a SKO uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, wskazując na istnienie ostatecznej decyzji w tej samej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, a także stwierdza nieważność tych decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. znak [...], II. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. [...]. Wnioskiem z dnia 26 marca 2001r. A.N. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku stałego w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem D. ur. [...].10.1998r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 30 lipca 2001 r. odmówił przyznania zasiłku stałego. Rozpatrujące sprawę, w wyniku wniesionego przez A.N. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i wskazało, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że D.N. wymaga opieki ze względu na wiek, nie wymaga natomiast sprawowania opieki w sposób opisany w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( t. jedn. Dz. U. z 1998r. nr 64, poz. 414 ze zm.). Na powyższą decyzję SKO A.N. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2003r. w sprawie II S.A./Lu 1452/01 – Sąd ten w uwzględnieniu skargi - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż orzeczeniem z dnia 13 maja 2002r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzekł o zaliczeniu D.N. do osób niepełnosprawnych od urodzenia, wymagającego stałego współdziałania na co dzień osoby jego opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji, a orzeczenie to wydane zostało do dnia 13 maja 2005r. W tej sytuacji zachodziła podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt. 7 kpa. Organ II instancji ponownie rozpatrując odwołanie A.N. uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie A.N. dysponując powołanym wyżej orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]maja 2002r. dotyczącym jej syna D., w dniu 12 czerwca 2002r. złożyła je do organu I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. znak [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku stałego. Od decyzji tej odwołała się A.N.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta stałą się ostateczna i prawomocna. Rozpatrując sprawę w wyniku uchylenia decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, a następnie SKO organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] odmówił przyznania zasiłku stałego, wskazując iż w drodze wywiadu środowiskowego oraz na podstawie opinii Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]maja 2002r. ustalono, że stan zdrowia dziecka nie powoduje konieczności sprawowania opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjecie przez matkę zatrudnienia, a zatem brak jest podstaw do przyznania zasiłku stałego. Od decyzji tej A.N. wniosła odwołanie, w którym podnosiła, iż od ponad dwóch lat oczekuje na rozstrzygnięcie sprawy. Jej syn jest chory od urodzenia i potrzebuje stałej opieki. Oboje z mężem są zarejestrowani jako bezrobotni, lecz ona nie ze względu na faktyczne poszukiwanie pracy, lecz ze względu na ubezpieczenie swoje i dzieci. Podjęcie pracy jest dla niej niemożliwe ze względu na konieczność opieki nad synem D. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją uchyliło decyzje organu I instancji i umorzyło postępowanie organu I instancji. Opisując stan faktyczny i prawny sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, iż w sprawie z wniosku A.N. istnieje już w obrocie prawnym decyzja ostateczna. Żądanie wydania przez ten sam organ następnej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, pozostającą w obiegu prawnym, uznać należy za niedopuszczalne, ponieważ wydana w tych okolicznościach decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Z tych przyczyn orzeczono jak w decyzji. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A.N. Wskazując na trudną sytuację życiową związaną z koniecznością opieki nad dzieckiem podtrzymywała argumenty zwarte w odwołaniu. Nie precyzowała zarzutów, ani wniosków odnoszących się do skarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art.85 powołanej ustawy ). Stosownie do art. 97 ( 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 ( 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać przede wszystkim należy, iż przedmiotem rozpoznania przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie był wniosek strony A.N. z dnia 26 marca 2001r. skierowany do Ośrodka Pomocy Społecznej "Podanie o pomoc" , w którym zainteresowana prosi o przyznanie zasiłku stałego od miesiąca kwietnia 2001r., bowiem "oboje z mężem są bezrobotni, a młodszy syn jest po operacji nerki i wymaga kontroli lekarskiej" /k- ? brak numeracji akt administracyjnych /. Potwierdza to również treść dokumentu "Aktualizacja wywiadu" z dnia 4 czerwca 2003r., w którym odnotowano – "Pani A. N. nadal oczekuje przyznania zasiłku na syna D...., od dnia 26 marca 2001r." Wszczęte tym wnioskiem postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2001r., którą odmówiono przyznania zasiłku stałego. Na skutek wniesionego przez A.N. odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta była decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2002r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył do osób niepełnosprawnych D.N. ur. [...].10.1998r. wskazując, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Uzyskawszy to orzeczenie A.N. złożyła je, jak wynika z pisma GOPS z dnia 19 marca 2003r. /k. - ?/, do organu I instancji, dla podtrzymania wniosku z 26 marca 2001r. Organ I instancji ponownie wydał w dniu [...] czerwca 2002r. decyzję Znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] utrzymało w mocy. W takiej sytuacji decyzja organu I instancji oraz decyzja SKO z dnia [...] sierpnia 2002r. wydane zostały w warunkach wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. W dniu 24 czerwca 2002r. w obrocie prawnym pozostawała bowiem ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...], którą załatwiono wniosek A.N. z dnia 26 marca 2001r. w sprawie przyznania zasiłku stałego, będąca przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzja wydana w warunkach wskazanych w art. 156§ 1 kpa jest decyzją nieważną ex tunc. W tych okolicznościach stosownie do art. 145 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt. 2 sentencji wyroku. W takich zaś warunkach wniosek co do bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem strony z dnia 26 marca 2001r. w przedmiocie przyznania zasiłku stałego uznać należało za nieuprawniony i podjęty z naruszeniem art. 105§1 kpa. Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło