II SA/Lu 1066/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (spr.), Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] oznaczoną numerem [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania B. O. z dnia [...] lipca 2003 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 18 czerwca 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 331/01) przeprowadzono ponownie dochodzenie epidemiologiczne. Z przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego wynika, że B. O. zatrudniony był w WSK od [...] lipca 1965 r. W latach 1965 -1967 pracował na stanowisku ślusarza i w okresie tym narażony był na hałas przekraczający najwyższe dopuszczalne normy. Od roku 1969 do 1977 B.O. zatrudniony był jako ślusarz narzędziowy. W okresie tym hałas przy wykonywaniu pracy mógł przekraczać najwyższe dopuszczalne normy tj. 90 db. Następnie od 1977 roku skarżący zatrudniony był na stanowisku tokarza - intensywność hałasu przy tym stanowisku nie przekraczała 86 dB. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. stwierdzono, że "na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych i pracownianych (badanie laryngologiczne, badanie progowe słuchu, badanie impedancyjne), posiadanej dokumentacji własnej Poradni Chorób Zawodowych (od 1999 r.), protokołu uzupełniającego, kserokopii badań profilaktycznych - obserwacja w kierunku choroby zawodowej narządu słuchu negatywna". Wobec powyższego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] czerwca 2003 r. decyzję o braku. podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem organu odwoławczego decyzja ta ,jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych". Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. O. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że po ponownym przeprowadzeniu analizy przebiegu pracy zawodowej było dużo nieścisłości, co do badań hałasu na stanowiskach pracy. Po ponownym badaniu lekarskim, komisja lekarska nie rozpoznała choroby zawodowej, uznano, że ubytek słuchu związany jest z wiekiem. Skarżący podaje, że poprzednie badania lekarskie od roku 1980 nie zostały wzięte pod uwagę. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że skarga B. O. zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego jak i postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że stosownie do przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 ze zm.) - które to rozporządzenie znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Podzielając w tym zakresie pogląd Sądu Najwyższego stwierdzić należy, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 tego przepisu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998r., 111 RN 36/98, opub. w OSNAPiUS 1999/6, poz. 192). Należy wskazać, że pozycja 15 owego wykazu dotyczy choroby określonej jako "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W świetle tej regulacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, ze względu na stopień tego uszkodzenia. Oznacza to, że zaakceptowanie przez organ odwoławczy poglądu wyrażonego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, iż "niedosłuch poniżej 30dB nie jest chorobą", nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego - § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, mającym wpływ na wynik sprawy. Ponadto w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji zgromadził liczne dowody, w tym orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] października 1999r. i [...] maja 2003r., orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] listopada 2000r. oraz szereg innych dowodów, jednakże wbrew wymogowi wynikającemu z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. zaniechał ich oceny, ograniczając się do obdarzenia wiarygodnością jedynie ostatniego orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] maja 2003r. Już samo to uchybienie stanowiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto owo orzeczenie - wbrew tezie wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie zostało doręczone skarżącemu, co stanowiło naruszenie przepisu art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 pkt l cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Podkreślić należy, że prawidłowe rozstrzygniecie niniejsze sprawy uzależnione jest między innymi od uprzedniego dokładnego ustalenia stanu faktycznego, co wymaga zgromadzenia materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a następnie wszechstronnego rozpatrzenia i oceny tego materiału, w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, art. 8, art. 77 § l 1 art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego nastąpiło z naruszenia wyżej wymienionych zasad procesowych, przy czym organ odwoławczy w swoim postępowaniu uchybień tych nie wyeliminował. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy usunie uchybienia w zakresie postępowania dowodowego, a następnie dokona oceny dowodów, zgodnie z wymaganiami określonymi w wyżej przytoczonych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ odwoławczy weźmie pod uwagę powszechnie akceptowany w orzecznictwie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r. (sygn. akt l SA 1200/98), iż organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z prawem. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że orzeczenia lekarskie (opinie), które z uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnień wymagających wiedzy specjalnej, były bądź będą wydawane w postępowaniu dowodowym, muszą być tak sporządzone, aby była możliwa ich weryfikacja przez organ administracji, czy tez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie pogląd wyrażony zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie, iż opinia biegłego powinna zawierać uzasadnienie, bowiem brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej. Konieczne jest zatem wskazanie i wyjaśnienie w uzasadnieniu przesłanek, które doprowadziły biegłego do przedstawionych konkluzji (zob. wyrok SN z dnia 7 października 1994 r., Il URN 43/94, OSNAPiUS 1995, nr 8, poz. 102; M Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000, art. 84). Ubocznie należy zauważyć, że dopiero uzupełnienie opinii zgodnie z wyżej przytoczonymi wskazaniami umożliwi ich wszechstronne rozważenie, co jest niezbędne z uwagi na istotne rozbieżności, jakie są widoczne w dotychczas sporządzonych opiniach. Ponadto organ odwoławczy weźmie także pod uwagę to, że długotrwałe wykonywanie pracy przez skarżącego w warunkach ponadnormatywnego hałasu, powinno stanowić dostateczną podstawę do stwierdzenia związku przyczynowego pomiędzy utratą przez niego słuchu, a tymi warunkami (pracą). Zasada ta jest akceptowana w orzecznictwie i warto choćby przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r.. (sygn. akt IlI RN 110/98), gdzie SN zauważył, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni akceptuje wyrażony wyżej pogląd. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1a i 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r.., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.