II SA/Lu 107/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu zdemontowania drzwi wyjściowych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia .... odmawiającą nakazania G. K. zdemontowania wejściowych drzwi zewnętrznych do lokalu nr ... w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. S. w L. Postępowanie zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem Z. K., właściciela lokalu nr ... o zamontowaniu w lokalu nr ... zewnętrznych drzwi wejściowych, które przy otwieraniu mogą powodować kolizje z drzwiami otwieranymi z naprzeciwka. W trakcie kontroli w dniu 2 września 2011r. stwierdzono, że w budynku wielorodzinnym przy ul. S. w L. - na IV piętrze znajduje się korytarz do lokali nr ... o szerokości 148,0 cm i wysokości 247,8 cm. W lokalu nr ... zamontowane zostały nowe drzwi wejściowe w miejsce starych, o wymiarach 199 cm x 77 cm otwierane na zewnątrz. Przy otwarciu pod kątem prostym w stosunku do ściany przeciwległej szerokość korytarza zmniejsza się do 66,3 cm, a przy całkowitym otwarciu drzwi (kąt 180 stopni) szerokość przejścia wynosi 140, 1 cm, ustalono, że do lokalu tego nie zamontowano dodatkowych drzwi wejściowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 66 Prawa budowlanego, bowiem przedmiotowe drzwi spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności przepisu § 242 dotyczącego szerokości dróg ewakuacyjnych, a zatem nie ma podstaw do nakazywania właścicielom lokalu ... (inwestorom) dokonywania czynności wskazanych w tym przepisie. Organ I instancji przyjął jednocześnie, że wymiana drzwi nie wymaga ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę i należy ją traktować wyłącznie jako zwykłe użytkowanie rzeczy. W odwołaniu Z. K. wskazywał, że organ nie odniósł się do decyzji Prezydenta Miasta z dnia ... wnoszącej sprzeciw w sprawie przystąpienia przez G. K. do robót budowlanych obejmujących montaż dodatkowego skrzydła drzwi zewnętrznych do lokalu nr ... Wskazał również, że w korytarzu istniały już podwójne drzwi (w tym zewnętrzne) w lokalu nr ..., które zdemontowano w lipcu 2011r. i obawia się, że w razie ich ponownego zamontowania będzie dochodziło do kolizji przy jednoczesnym otwieraniu drzwi z lokalu nr ... Organ odwoławczy podzielił ustalenia i stanowisko organu I instancji, jednak stwierdził, że montaż drzwi wejściowych jest remontem, dlatego podlegał zgłoszeniu, którego w niniejszej sprawie nie dokonano – postępowanie powinno zatem toczyć się w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uwagi jednak na to, że przedmiotowe drzwi spełniają warunki techniczne i rozstrzygnięcie byłoby co do istoty takie samo tj. odmawiające nakazania ich zdemontowania, organ odwoławczy utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ wyjaśnił również, że powołana decyzja Prezydenta Miasta z dnia ... dotyczyła zgłoszenia przez G. K. montażu dodatkowego skrzydła drzwi zewnętrznych do lokalu nr ..., a więc nie dotyczyła drzwi już istniejących, które są przedmiotem niniejszej sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnioną następnie pismem z dnia 17 maja 2012r. - wniósł Z. K., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący wskazał na pominięcie przez organy rozstrzygające sprawę § 291 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącego bezpiecznego użytkowania budynków i urządzeń z nimi związanych oraz naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skarżący obawia się, że w razie ponownego zamontowania drzwi zewnętrznych w lokalu nr ... mieszczącego się naprzeciwko lokalu nr ... będzie dochodziło do kolizji przy jednoczesnym otwieraniu tych drzwi i zostanie ograniczona droga ewakuacyjna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów. Bezspornym jest, że właściciele lokalu nr ... w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. S. w L. wymienili drzwi wejściowe zastępując je nowymi drzwiami, otwieranymi na zewnątrz, o wymiarach 199 cm x 77 cm - przy otwarciu tych drzwi pod kątem prostym w stosunku do ściany przeciwległej szerokość korytarza zostaje zmniejszona do wymiaru 66,3 cm, natomiast przy całkowitym otwarciu drzwi (kąt 180 stopni) szerokość przejścia wynosi 140, 1 cm. Niewątpliwie korytarz, na który otwierają się przedmiotowe drzwi, stanowi drogę ewakuacyjną mieszkańców budynku. W sytuacji występującej w sprawie słusznie zatem organy badały czy drzwi te spełniają warunki określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczących dróg ewakuacyjnych tj. § 236 – 257 i prawidłowo oceniły, że warunki te zostały zachowane. Przepis § 242 stanowi mianowicie, że szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Jednocześnie dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. (...) (ust.2). Jednakże skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi (ust.4). Skoro po całkowitym otwarciu przedmiotowych drzwi wejściowych do lokalu nr .. szerokość korytarza (drogi ewakuacyjnej) wynosi 140, 1 cm, to spełniony został warunek określony w tym przepisie - wbrew zarzutom skargi, organ nie miał więc podstaw do podjęcia względem właścicieli lokalu nr ... (inwestorów) czynności zmierzających do doprowadzenia tych drzwi do stanu zgodnego z przepisami. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że roboty budowlane polegające jedynie na wymianie drzwi wejściowych, bez jednoczesnego wykonywania innych robót mających na celu przywrócenie wartości użytkowej całego obiektu budowlanego bądź jego znacznej części nie stanowią remontu, lecz bieżącą konserwację – w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 26 marca 2009r., II SA/Łd 796/08 oraz NSA wyrażone w wyroku z dnia 13 lipca 2000r., II SA/Gd 980/98. Wskazany przepis stanowi mianowicie, że przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Przyjęcie, że jednorazowa wymiana drzwi wejściowych stanowi bieżącą konserwację, prowadzi do stwierdzenia, że zastosowanie w sprawie mógł mieć ewentualnie art. 66 ustawy (jak słusznie przyjął organ I instancji), a nie art. 50 i 51 ustawy, jak uznał organ odwoławczy (co nie miało jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji). Przepis art. 66 ustawy ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego czy roboty w nim wykonywane wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę – przepis ten dotyczy zatem również robót stanowiących bieżącą konserwację. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W ocenie Sądu, słuszne jest stanowisko organu, iż realizacja przedmiotowych drzwi nie powoduje okoliczności określonych w tym przepisie, nie ma zatem podstaw do nakazania właścicielom lokalu nr ...usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w szczególności zdemontowania tych drzwi. Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 291 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten stanowi, że budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób niestwarzający niemożliwego do zaakceptowania ryzyka wypadków w trakcie użytkowania, w szczególności przez uwzględnienie przepisów niniejszego działu. Przepis ten – odwołując się do "przepisów niniejszego działu" - odnosi się zatem przede wszystkim do zasad bezpiecznego użytkowania budynków na zewnątrz. Niezależnie od tego, Sąd stoi na stanowisku, że otwieranie się przedmiotowych drzwi wejściowych na zewnątrz nie zagraża bezpieczeństwu, skoro – jak ustalono – otwierają się one całkowicie na ścianę – i w takiej sytuacji tylko nieznacznie zmniejszają szerokość korytarza - nie zasłaniając przy tym drzwi do sąsiedniego lokalu. Tylko w sytuacji, gdyby drzwi te nie otwierały się całkowicie bądź nachodziły na drzwi sąsiedniego lokalu można byłoby uznać, że stanowią one zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania. Natomiast nawet w razie jednoczesnego otwierania drzwi z lokalu ... i drzwi zewnętrznych z lokalu nr ... (w przypadku ponownego ich zamontowania) nie powstanie – w ocenie Sądu - stan "niemożliwego do zaakceptowania ryzyka wypadków", o którym mowa w cytowanym § 291 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z powyższych względów nie można więc uznać, że nastąpiło naruszenie art. 5 ustawy, wprowadzającego ogólny wymóg projektowania i wykonywania robót budowlanych m.in. z zachowaniem bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania. Wbrew zarzutom skargi organ nie był związany argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji Prezydenta miasta z dnia ...wnoszącej sprzeciw w sprawie przystąpienia do robót budowlanych obejmujących montaż dodatkowego skrzydła drzwi zewnętrznych w lokalu mieszkalnym nr ..., objęty zgłoszeniem dokonanym przez G. K. z dnia 25 maja 2011r., w której stwierdzono, że montaż dodatkowych drzwi stanowi przebudowę. Montaż dodatkowego skrzydła drzwiowego nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania, w którym chodzi wyłącznie wymianę drzwi istniejących na nowe. Z tego względu pominięcie tego rozstrzygnięcia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie stanowi naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli, wskazanej w art. 8 kpa. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) oddalił skargę.