II SA/Lu 1071/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz (sprawozdawca), Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej B. W. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. nakazuje ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżący był zwolniony. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., znak: WINB.ZOA.[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpoznaniu odwołania A. D., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., znak: PINB [...] wydaną w sprawie dotyczącej wybudowania budowli rolniczej – zblokowanych silosów na zboże z wiatą do rozładunku, na działce nr ewid. 230/4 w miejscowości B., gmina B. bez wymaganego pozwolenia na budowę, nakazującą G. S. wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. robót wyszczególnionych w pkt 9.2 "Zalecenia" dostarczonej dokumentacji projektowej, tj.: zabezpieczenia elementów drewnianych więźby dachu do stanu nie rozprzestrzeniającego ognia oraz zabezpieczenia zbiorników przed korozją. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że na działce o nr ewid. 230/4 położonej w miejscowości B., gmina B., stanowiącej własność G. S., zrealizowane zostały – bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – budowle rolnicze w postaci zblokowanych czterech silosów na zboże wraz z wiatą do rozładunku. W toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]września 2005 r., znak: PINB [...] nakazał G. S. wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. określonych robót, tj.: zabezpieczenia elementów drewnianych więźby dachu do stanu nie rozprzestrzeniającego ognia oraz zabezpieczenia zbiorników przed korozją – w sposób i w zakresie wskazanym w załączniku do decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniósł do organu drugiej instancji A. D., zarzucając organowi nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego, polegające na pominięciu niektórych dowodów w sprawie, a tym samym nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego. Odwołujący się wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co winno skutkować orzeczeniem przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki tego obiektu. Zdaniem odwołującego się organ nieprawidłowo przyjął, że wielkość i charakter wskazanego wyżej obiektu budowlanego nie wpływa negatywnie na otaczające środowisko, jego oddziaływanie nie wykracza poza granice działki nr ewid. 230/4, zaś lokalizacja obiektu nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B.. A. D. wskazał, iż stwierdzenie to jest niczym nieuzasadnione, gdyż w sprawie niniejszej nie zajęły stanowiska upoważnione do tego organy, takie jak Państwowy Inspektor Sanitarny, właściwy organ do spraw ochrony środowiska, czy Straż Pożarna. Organ drugiej instancji ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się wyjaśnił, iż istotnie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wprowadzają jako zasadę konieczność uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem zgodnie z art. 28 § 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W związku z tym, przed rozpoczęciem robót polegających na wykonaniu zblokowanych silosów na zboże z wiatą rozładunkową, wymagane jest uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie stosować należy przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), bowiem – zgodnie z prawidłowo ustalonym przez organ pierwszej instancji stanem faktycznym – przedmiotowe silosy zostały wykonane w 1994 r. Na podstawie zaś obowiązującego w tej dacie przepisu art. 40 powołanej ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, o ile nie zachodziły okoliczności określone w art. 37 ustawy, właściwy terenowy organ administracji państwowej wydawał inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie organu odwoławczego prawidłowe są również ustalenia organu pierwszej instancji, co do zgodności zrealizowanego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z treści opisu i rysunku planu miejscowego wynika bowiem, że działka nr ewid. 230/4 leży na terenie oznaczonym B 10 MR przeznaczonym w planie jako "zabudowa zagrodowa i jednorodzinna, tereny rezerwy", na których "dopuszcza się swobodną lokalizację usług podstawowych dla ludności oraz rzemiosła nieuciążliwego dla otoczenia. Rozstrzygnięcie o uciążliwości projektowanego obiektu winno nastąpić w drodze stosownego postanowienia wydanego przez Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz przez właściwy organ do spraw ochrony środowiska". Zdaniem organu przedmiotowa inwestycja służy do prowadzenia działalności w zakresie usług podstawowych dla ludności (skup zboża ), nie narusza więc ustaleń planu miejscowego. Organ drugiej instancji podniósł także, iż przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa została uzgodniona bez zastrzeżeń w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz pod względem wymagań higieniczno-sanitarnych. Ponadto zgodnie z obowiązującym w okresie realizacji inwestycji zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 kwietnia 1990 r. (M.P. Nr 16, poz. 126), przedmiotowa inwestycja nie była zaliczana do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi. Organ odwoławczy zgodził się również ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że wielkość i charakter przedmiotowego obiektu budowlanego nie wpływa negatywnie na otaczające środowisko, a jego oddziaływanie nie wykracza poza granice działki nr ewid. 230/4. Tym samym zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołującego się dotyczących nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego organ wskazał, że w jego ocenie materiał dowodowy został zgromadzony w sprawie w sposób wystarczający. Organ wskazał ponadto, iż nic nie stoi na przeszkodzie, by proponowane przez stronę dodatkowe badania zostały przez nią przeprowadzone we własnym zakresie. Skargę do sądu administracyjnego wniósł A. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40 i art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a także naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego organ nienależycie prowadził postępowanie dowodowe, ponieważ nie wyjaśnił rozbieżności istniejących w materiale dowodowym, nie przeprowadził dowodu z przesłuchania dwóch najważniejszych świadków i innych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów oraz nie wyjaśnił okoliczności faktycznych wskazujących na uciążliwość przedmiotowej inwestycji i jej niekorzystny wpływ na środowisko. Strona skarżąca wskazała także, iż organ dopuścił się innych jeszcze uchybień takich jak: nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do całego zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji (art. 10 § 1 k.p.a.), odmowa powołania niezależnych biegłych na żądanie strony (art. 78 § 1 k.p.a.) oraz wydanie decyzji, pomimo niezajęcia stanowiska w sprawie przez powołane do tego organy (art. 106 § 1 i 2 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie B. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skardze nie można odmówić słuszności, o ile zmierza ona do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, albowiem decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. W postępowaniu administracyjnym nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Bezsporna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że przedmiotowe silosy na zboże wraz z wiatą zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Sporne natomiast pozostaje w jakim okresie inwestycja ta została zrealizowana, albowiem właściciel obiektu twierdzi, że przed rokiem 1995, zaś skarżący, iż w latach 2000-2001. Wyjaśnienie tej okoliczności ma podstawowe znaczenie dla określenia, które przepisy będą miały zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), czy też ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez tę decyzję w mocy decyzji organu pierwszej instancji, organy administracyjne orzekające w sprawie uznały, iż samowolna budowa przedmiotowych silosów na zboże wraz z wiatą została zakończona pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. i za podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjęły przepisy art. 40 w zw. z art. 37 tejże ustawy. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organy uznały za wiarygodne zeznania świadków twierdzących, że przedmiotowy obiekt był realizowany w latach 1993-1994. Organy nie dały wiary zeznaniom świadków zeznających odmiennie i zaniechały przeprowadzenia innych zgłaszanych przez skarżącego A. D. dowodów, w tym przede wszystkim ustalenia relacji czasokresu realizacji przedmiotowych silosów i wykonywania we wsi sieci wodociągowej. Jak bowiem twierdzi skarżący, sieć ta, przebiegająca również przez działkę, na której znajdują się silosy zbożowe była wykonywana w 1994 r. i gdyby silosy zbożowe już istniały, to byłyby one uwidocznione na mapie sytuacyjno-wysokościowej tejże sieci, a dokumentacja techniczna sieci wodociągowej nie mogłaby przewidywać zbliżenia jej na tak niewielką odległość do silosów. Na rozprawie sądowej Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie oświadczyła, że został już wniesiony z oskarżenia publicznego akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w Lublinie przeciwko osobom, które były świadkami w niniejszej sprawie administracyjnej i zeznały, że przedmiotowe silosy zbożowe wybudowano przed 1995 rokiem. Część z tych świadków, już w postępowaniu przygotowawczym przyznała się do składania fałszywych zeznań wyjaśniając, iż działali z inspiracji sołtysa wsi – inwestora przedmiotowych silosów. W powyższej sytuacji zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w rozpatrywanej sprawie w znacznej części. Organy administracyjne rozpatrując ponownie sprawę wyjaśnią kwestię czasu realizacji przedmiotowych silosów nie tylko w oparciu o dowody z zeznań świadków, które będą musiały przeprowadzić i ocenić powtórnie, ale również odniosą się do wniosków dowodowych skarżącego dotyczących sięgnięcia do dokumentacji kartograficznej i technicznej sieci wodociągowej wsi B, której treść może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez tę decyzję w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 223 § 2 w zw. z art. 200 powołanej ustawy.