II SA/Lu 108/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... po rozpoznaniu odwołania H. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o odmowie przyznania zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych w celu złagodzenia skutków spowodowanych przez powódź w 2010r. Organy obu instancji wskazały jako podstawę rozstrzygnięcia art. 40 § 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010r. i stwierdziły, że H. S. nie spełnia warunków przewidzianych w tych przepisach, umożliwiających przyznanie mu świadczenia, ponieważ mimo iż jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, to jednak ani on ani jego brat M. S. (z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo rolne) nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku celowego "powodziowego". Skarżący wyraził stanowisko, że fakt nie podlegania ubezpieczeniu rolniczemu nie ma znaczenia, gdyż szkoda w wysokości 6149,22 zł została spowodowana w wyniku klęski żywiołowej, a więc niezależnie od skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący H. S. wnosił o przyznanie - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010r. (Dz.U. Nr 132, poz. 889) - zasiłku celowego w kwocie 1000 zł w związku ze szkodami w jego gospodarstwie rolnym wywołanymi przez powódź. W świetle § 2 wskazanego rozporządzenia, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników; 2) szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich, budynkach inwentarskich, magazynowo – składowych, szklarniach, innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód; 3) szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich wynoszą średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z powyższego przepisu wynika wprost, że rozporządzenie kierowane jest wyłącznie do rodzin rolniczych, tj. takich, w których przynajmniej jedna osoba jest rolnikiem objętym ubezpieczeniem społecznym rolników – rolnik, który nie został objęty takim ubezpieczeniem, nie może zatem uzyskać świadczeń na podstawie powołanego rozporządzenia. Zasady i tryb podlegania ubezpieczeniu rolników określa ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 1998r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), zwana dalej ustawą. W świetle tej ustawy, ubezpieczeniu podlegają ściśle określone podmioty - przede wszystkim sami rolnicy czyli osoby prowadzące osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w ich posiadaniu gospodarstwie rolnym, producenci rolni, a także osoby, które przeznaczyły grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia (art. 6 pkt 1 ustawy) oraz ich domownicy - a ubezpieczenie powstaje albo z mocy samej ustawy albo na wniosek (art. 3 ust. 1 ustawy), w każdym jednak przypadku wiąże się ono z obowiązkiem uiszczania przez rolnika składek na rzecz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która jest wyłącznie właściwa do realizacji ubezpieczenia (art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy). Z akt niniejszej sprawy wynika, że w 2010r., kiedy miejscowość Wilków dotknęła powódź, skarżący H. S. prowadził wprawdzie wraz z bratem M. S. gospodarstwo rolne, jednak ani on ani jego brat nie uiszczali z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, co wynika z zaświadczenia KRUS Oddział w O. L. z dnia 5 października 2010r. /k. 4 akt admin./ W zaświadczeniu tym stwierdzono bowiem, że H. S. podlegał ostatnio ubezpieczeniu w zakresie emerytalno - rentowym, wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim w okresie od 1 stycznia 1991r. do 30 września 1992r. nie jako rolnik, lecz jako domownik, natomiast obecnie ani on ani jego brat – M. S. (który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, k.10) nie podlegają ubezpieczeniu rolniczemu. Z tych względów, mimo iż skarżący prowadzi wraz z bratem gospodarstwo rolne o powierzchni 1,07 ha, a więc na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy należy do kręgu osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, to jednak z uwagi na to, że z tego tytułu nie są uiszczane wymagane składki, nie można uznać, że jest on rolnikiem objętym ubezpieczeniem społecznym rolników w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010r. W tej sytuacji słusznie organy administracyjne obu instancji uznały, że pomoc finansowa na pokrycie szkód spowodowanych przez powódź nie może być skarżącemu udzielona na podstawie przepisów wskazanego przez niego we wniosku rozporządzenia. Należy jednak wyjaśnić, że rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o art. 24 § 2 ustawy o pomocy społecznej, samodzielnie określa zasady i tryb ubiegania się o pomoc, nie ma zatem przeszkód, by skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 40 § 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.)