II SA/Lu 1094/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...]. Nr [...], którą na podstawie art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71 poz. 734/ odmówiono A. W. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych jednoznacznie wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. A. W. w lokalu przedmiotowym zamieszkuje od 12 lat. Prawo do lokalu przysługiwało konkubentowi skarżącej który zmarł [...] lipca 2001 r. natomiast ona tytułu prawnego do lokalu nie posiada. Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego, iż jest osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. Powyższe uzasadniało odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzję powyższą zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W., nie precyzując żądania skargi. Podnosiła, iż jej sytuacja jest wyjątkowa i powinny mieć zastosowanie do jej przypadku zasady współżycia społecznego. Nie zgadza się ze stwierdzeniem, że nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie przyjmując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, iż skarżąca ponieważ nie jest na liście osób oczekujących na lokal socjalny, to nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. W toku postępowania w niniejszej sprawie organy administracyjne dopuściły się naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7-9 kpa przez to, że nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego i prawnego, nie zebrały wszystkich niezbędnych dowodów oraz nie udzieliły skarżącej koniecznych informacji o okolicznościach, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W decyzjach organów obydwu instancji, z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, brak jest ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących uprawnień skarżącej do lokalu zamiennego lub socjalnego. A. W. już w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazywała, iż podjęła działania zmierzające do uzyskania lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, pisząc, iż "oczekuje na przysługujący lokal komunalny". Organ II instancji nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń pomimo, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. Nr 71, poz. 733/ nie używa sformułowania "mieszkanie komunalne". Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71, poz. 734/ w art. 2 ust. 1 pkt 5 wyraźnie określa, że dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem ust. 2 przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Organ ten stwierdził jednak, iż A. W. nie przedstawiła dowodu, iż oczekuje na taki lokal. Z pisma kierowanego do skarżącej przez Zastępcę Prezydenta Miasta, a złożonego przy skardze wynika, iż Rada Miasta wypełniając obowiązki nałożone na nie przepisem art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych, zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego uchwaliła zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Organy obu instancji mając na uwadze powyższą uchwałę Rady Miasta nie poczyniły w sprawie żadnych ustaleń czy skarżącej przysługuje prawo do ubiegania się, o oddanie jej w najem lokalu socjalnego lub zamiennego. Nie została również pouczona ani przez organ samorządowy, ani przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze o obowiązku wykazania, iż przysługuje jej prawo do takiego lokalu. Okoliczności te mają istotny wpływ na ustalenie jej uprawnień będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 /opubl. ONSA 1984/2/117/ wyjaśnił, iż obowiązek informowania strony przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków /art. 9 kpa/ ciąży na organach administracji państwowej zwłaszcza w sprawach, których okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi. Organ drugiej instancji nie zareagował na wzmiankę w odwołaniu o staraniach skarżącej o uzyskanie "lokalu komunalnego", czym naruszył zasadę zawartą w przepisie art. 9 kpa, a przez to mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło się oceną prawną ewentualnych uprawnień skarżącej do lokalu socjalnego. "Odpowiedź organu administracji państwowej na skargę /art. 200 § 5 kpa/ nie może uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992 r. /pub. ONSA 1992/2/45/, które w pełni ma zastosowanie do sprawy niniejszej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wnikliwie zbadać i rozważyć już zebrane dowody a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, w kierunku wskazanym powyżej w uzasadnieniu. Wobec tego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego /art. 7-9, 107 § 3 i art. 136 kpa/ które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 punkt 1 lit.c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.