II SA/Lu 1095/16
WyrokWSA w Lublinie2017-03-28
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca stypendium stażowe, która podjęła zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia, tracąc tym samym status osoby bezrobotnej, jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego stypendium, jeśli była prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do jego pobierania?Ratio decidendi
Osoba pobierająca stypendium stażowe, która podjęła zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia i utraciła status osoby bezrobotnej, jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego stypendium, jeśli została prawidłowo pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do jego pobierania. Nawet jeśli organ błędnie wskazał podstawę prawną obowiązku zwrotu (art. 76 ust. 2 pkt 2 zamiast art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy), nie wpływa to na wynik sprawy, jeśli przesłanki z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy zostały spełnione.Stan faktyczny
A.O. była zarejestrowana jako bezrobotna i pobierała stypendium stażowe. W międzyczasie podjęła pracę na podstawie umowy zlecenia, o czym nie poinformowała urzędu pracy. W wyniku informacji z ZUS, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i stwierdził utratę statusu bezrobotnej od dnia podjęcia pracy zarobkowej. W konsekwencji nałożono na A.O. obowiązek zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. A.O. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego pouczenia o konsekwencjach podjęcia pracy zarobkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Starosty [...] przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w J. L. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm., dalej zwanej "ustawą"), nałożono na A. O. obowiązek zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego w kwocie [...]zł, wypłaconego z tytułu odbywania stażu u pracodawcy w okresie od dnia [...] r.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Od dnia [...] stycznia 2006 r. A. O. była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. L.. W okresie posiadania statusu bezrobotnej kilkakrotnie uczestniczyła w różnych formach aktywizacji zawodowej poprzez odbywanie przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz staży, pobierając w tych okresach stypendia wypłacane z Funduszu Pracy.
W dniu [...] września 2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w J. L. wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., w którym ZUS poinformował organ o zbiegu ubezpieczeń A. O. z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej, zarejestrowanej w PUP w J. L. oraz z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. W tym samym piśmie ZUS podał, że z danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonej A. O. wynika, że została ona zgłoszona do ubezpieczeń od [...] jako osoba wykonująca umowę zlecenia.
W oparciu o powyższą informację organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. wznowił z urzędu postępowania zakończone decyzjami ostatecznymi przyznającymi stronie prawo do stypendium w okresach staży odbywanych w latach 2009-2013.
W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że A. O. była zatrudniona w Starostwie Powiatowym w J. L. w ramach umowy zlecenia od [...] r. W tym okresie była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.
W związku z powyższym, organ pierwszej instancji, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.:
- orzekł, że decyzje z dnia [...] czerwca 2009 r., z dnia [...] listopada 2009 r. i z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie prawa do stypendium stażowego zostały wydane niezgodnie z prawem, odstępując jednocześnie od ich uchylenia z uwagi na upływ okresu 5 lat od dnia ich doręczenia,
- uchylił decyzje z dnia [...] stycznia 2011 r., z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] września 2013 r. o przyznaniu prawa do stypendium stażowego wraz z jednoczesnym orzeczeniem o odmowie przyznania od [...] r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu (pkt 7 sentencji decyzji),
- uchylił decyzję z dnia [...] września 2013 r. o utracie statusu bezrobotnego z dniem [...] września 2013 r. wraz z jednoczesnym orzeczeniem o pozbawieniu A. O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2009 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej.
Ot tej decyzji nie wniesiono odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna, a następnie prawomocna.
W konsekwencji powyższego, organ pierwszej instancji powołaną na wstępie decyzją nałożył na A. O. obowiązek zwrotu kwoty [...]zł jako nienależnie pobranego stypendium stażowego z tytułu odbywania stażu u pracodawcy w okresie od [...] r.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] września 2016 r., znak: [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania A. O..
Powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 i 11, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, organ podniósł, że w każdym przypadku podjęcia pracy bezrobotny traci posiadany status osoby bezrobotnej, niezależnie od tego, czy praca jest wykonywana w ramach stosunku pracy na podstawie umowy o pracę, czy też na innych podstawach prawnych, np. na podstawie cywilnej umowy zlecenia oraz niezależnie od tego, na jak długi okres umowa została zawarta i jakie z tego tytułu świadczący pracę pobiera wynagrodzenie. Bezwzględnie o każdym przypadku podjęcia pracy bezrobotny obowiązany jest bezzwłocznie powiadomić urząd pracy. Nie jest bowiem prawnie dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową przez podjęcie pracy, to nie może zarazem pozostawać nadal w statusie osoby bezrobotnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że powiadomienie przez stronę organu pierwszej instancji o podjęciu z dniem [...] kwietnia 2009 r. pracy w ramach umowy zlecenia niezwłocznie po jej podjęciu skutkowałoby wyrejestrowaniem jej z ewidencji osób bezrobotnych, a po zakończeniu pracy strona mogła zgłosić się do Powiatowego Urzędu Pracy w J. L. w celu dokonania ponownej rejestracji. Ujawnienie tego faktu na podstawie raportu ZUS wywiera skutek w postaci pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2009 r.
Organ drugiej instancji podniósł, że na skutek pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2009 r. koniecznym stało się uchylenie decyzji przyznającej stypendium stażowe od dnia [...] marca 2013 r. i jednoczesna odmowa prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu od [...] marca 2013 r. do [...] września 2013 r., konsekwencją czego jest orzeczenie o obowiązku zwrotu stypendium stażowego w kwocie [...]zł, wypłaconego za ten okres, stosownie do treści art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie zachowanie strony polegało na świadomym wprowadzeniu w błąd powiatowego urzędu pracy. Organ nie uwzględnił wyjaśnień bezrobotnej, że nie była świadoma obowiązku poinformowania organu o podjętej pracy zarobkowej i nie pobierała żadnego świadczenia z PUP w czasie, kiedy pracowała, stąd wydawało się jej, że nie musi tej informacji zgłaszać. Jak stwierdził organ, treść udzielonych A. O. w dniu rejestracji pouczeń, prowadzi do wniosku, że bezrobotna miała świadomość ciążącego na niej obowiązku poinformowania organu o podjęciu pracy zarobkowej jako okoliczności powodującej utratę statusu osoby bezrobotnej. Stąd, jak uznał organ, przemilczając fakt wykonywania w 2009 i w 2010 r. pracy, w sposób świadomy i z zamiarem pośrednim wprowadziła ona w błąd powiatowy urząd pracy, co pozwala uznać pobrane przez nią w 2013 r. stypendium stażowe za świadczenie pobrane nienależnie w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy. Świadomego wprowadzenia w błąd organu, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie można bowiem – zdaniem organu – ograniczać jedynie do tzw. zamiaru bezpośredniego, ale należy uwzględnić również działania realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się tym, że działający nie ma na celu wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z uwagi na to, że roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia wypłaty świadczenia (art. 76 ust. 3 ustawy), to zwrotowi podlega jedynie świadczenie pieniężne wypłacone A. O. w okresie od [...] r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. O., zarzucając:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności, niezbadanie treści pouczeń, jakie otrzymała w chwili uzyskania statusu osoby bezrobotnej;
2) art. 8 k.p.a., tj. zasady budzenia zaufania obywateli do organów administracji poprzez pominięcie faktu, że to Starosta [...] zawarł z nią umowę zlecenia obsługi Komisji Wojskowej - Poborowej.
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez brak uprzedniego pouczenia skarżącej o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania stypendium stażowego.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zarzutów skargi podniosła, że jest osobą bezrobotną od 2006 r. i do dnia otrzymania decyzji Starosty [...] o zwrocie pobranego stypendium stażowego utrzymywała się jedynie z różnego rodzaju form wsparcia, m.in. prac interwencyjnych oraz staży, na które była wielokrotnie kierowana. Wskazała, że mieszka u mamy, której jedyny dochód stanowi renta z ZUS, natomiast jej wynagrodzenie z powyższych form wsparcia nigdy nie przekraczało kwoty [...]złotych.
Wyjaśniła, że od [...] r. świadczyła umowę o obsługę Komisji Wojskowej - Poborowej. Przedmiotową umowę podpisała ze Starostą J. i była przekonana, że tę pracę wykonuje również w formie wsparcia dla bezrobotnych, nie miała natomiast świadomości, że spowoduje to utratę statusu osoby bezrobotnej.
Zdaniem skarżącej, nie była o powyższej sytuacji należycie pouczona przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w J. L., gdyż z uzyskanych pouczeń nie wynikało, jakie okoliczności powodują ustanie prawa do pobierania stypendium stażowego. W związku z tym, że ustawa o promocji zatrudnienia nie formułuje wprost konsekwencji podjęcia pracy zarobkowej przez bezrobotnego skierowanego do odbycia stażu, to taka informacja - jasna i precyzyjna - powinna być zamieszczona w pouczeniu udzielanym osobie skierowanej do odbycia stażu. Brak takiego pouczenia oznacza, że obowiązek dokonania powyższej wykładni przepisów ustawy o promocji zatrudnienia został przerzucony na bezrobotnego, który nie musi posiadać umiejętności interpretacji przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja – mimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody L. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na A. O. obowiązek zwrotu nienależnie pobranego stypendium stażowego w kwocie [...]zł, wypłaconego w okresie od dnia [...] r. z tytułu odbywania stażu u pracodawcy.
Podstawę materialnoprawną tych rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bezrobotnym jest m.in. osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, bezrobotni mogą zostać skierowani do odbycia stażu, a w czasie jego odbywania przysługuje im stypendium.
Z art. 53 ust. 6 ustawy wynika, że stypendium przysługuje wyłącznie w okresie odbywania stażu, co oznacza, że nie przysługuje w przypadku, gdy staż został zakończony wskutek upływu czasu, na jaki została zawarta umowa stażowa lub w związku z pozbawieniem bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu. Stypendium takie nie przysługuje również wówczas, gdy osoba odbywająca staż zostanie pozbawiona statusu osoby bezrobotnej.
Odbycie stażu ma na celu zdobycie przez bezrobotnego nowych kwalifikacji, które pozwolą mu uzyskać zatrudnienie. Stypendium stażowe nie jest zatem wynagrodzeniem za pracę, lecz instrumentem, przy wykorzystaniu którego organ zatrudnienia stara się podnieść kwalifikacje i umiejętności bezrobotnego, tak, aby wzmocnić jego pozycję na rynku pracy. Kwestie dotyczące szczegółowego sposobu i trybu organizowania stażu uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz.U. Nr 142, poz. 1160).
Z treści art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 6 i art. 76 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że nienależnym świadczeniem pieniężnym jest stypendium wypłacane osobie bezrobotnej skierowanej do odbycia stażu, która podjęła, w okresie pobierania stypendium, zatrudnienie lub inną pracę zarobkową
W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zwrotu pobranego przez skarżącą stypendium stażowego jako świadczenia nienależnie pobranego, jednak – wbrew stanowisku organu odwoławczego – nie były to przesłanki z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W myśl tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Z kolei zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
Nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że skarżąca świadomie wprowadziła w błąd powiatowy urząd pracy, stąd rozważania w tym zakresie są chybione. Niemniej jednak świadczenie wypłacone jej tytułem stypendium stażowego organ zasadnie uznał za nienależnie pobrane, gdyż zostało ono wypłacone mimo istnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, a skarżąca była o tych okolicznościach prawidłowo pouczona, co wypełnia dyspozycję art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Bezsporne jest, że okolicznością powodującą ustanie prawa do pobierania przez skarżącą stypendium stażowego było podjęcie przez nią zatrudnienia w Starostwie Powiatowym w J. L., w Komisji Wojskowej – Poborowej, w ramach umowy zlecenia od dnia [...] r. W tym okresie skarżąca była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.
Skutkowało to utratą przez A. O. statusu bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2009 r., stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, co zostało stwierdzone decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skoro do odbywania stażu i do otrzymywania z tego tytułu stypendium na podstawie powołanej wyżej ustawy może być skierowana tylko osoba bezrobotna, to utrata tego statusu oznacza utratę wszelkich związanych z tym świadczeń, w tym stypendium stażowego.
W konsekwencji powyższego, powołaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji orzekł, że decyzje przyznające skarżącej stypendium stażowe z lat 2009 - 2010 zostały wydane niezgodnie z prawem, odstępując jednocześnie od ich uchylenia z uwagi na upływ okresu 5 lat od dnia ich doręczenia, a następnie uchylił decyzje z dnia [...] stycznia 2011 r., z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] września 2013 r. o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium stażowego wraz z jednoczesnym orzeczeniem o odmowie przyznania od [...] r. prawa do stypendium z tytułu odbywania stażu.
Decyzja ta, jako ostateczna i prawomocna, wiązała organy orzekające w niniejszej sprawie.
Należy zatem podzielić stanowisko organów obu instancji, że skarżąca, która w dniu [...] kwietnia 2009 r. utraciła status bezrobotnej, utraciła również – począwszy od tej daty - prawo do otrzymywania stypendium stażowego.
Do uznania pobranego przez skarżącą stypendium za świadczenie nienależnie pobrane wymagane jest ponadto ustalenie, czy została ona należycie pouczona o okolicznościach powodujących utratę prawa do stypendium.
W związku z tym, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie formułuje wprost konsekwencji podjęcia pracy zarobkowej przez bezrobotnego skierowanego do odbycia stażu, to taka informacja – jasna i precyzyjna – powinna być zamieszczona w pouczeniu udzielanym osobie skierowanej do odbycia stażu.
Użyte w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy sformułowanie, że pobierający świadczenie musi być pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania, nie oznacza dokonania jakiekolwiek pouczenia, lecz pouczenia zrozumiałego dla adresata. Zatem informacje niezrozumiałe, niepełne, wymagające dokonywania prawniczych interpretacji ich treści nie stanowią pouczenia, o jakim mowa w tym przepisie. O prawidłowym pouczeniu można mówić dopiero wtedy, gdy organ sformułował treść pouczenia w taki sposób, aby stało się ono czytelne, jasne i zrozumiałe, aby pouczony mógł je odnieść do własnej sytuacji. Musi ono wyraźnie wskazywać okoliczności, w jakich dochodzi do nienależnego pobrania świadczenia (zamiast wielu zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2010 r., II UK 149/10, LEX nr 786385; wyrok WSA w Opolu z dnia 30 września 2010 r., II SA/Op 368/10, LEX nr 754166; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2010 r., III SA/Gd 175/10, LEX nr 668419).
Organy zasadnie uznały, że skarżąca została pouczona w należyty sposób o okoliczności powodującej utratę prawa do stypendium stażowego.
W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. L., tj. w dniu [...] stycznia 2006 r., skarżąca wypełniła "Kartę rejestracyjną bezrobotnego", która w części C zatytułowanej "Oświadczenie bezrobotnego" zawierała gotowe formuły odnoszące się do statusu bezrobotnego. Skarżąca złożyła na tej Karcie oświadczenie, poświadczając je własnoręcznym podpisem, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej (pkt 1) oraz jednocześnie zobowiązała się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie (pkt 17).
Nie sposób przyjąć, by skarżąca posiadająca wykształcenie wyższe magisterskie, podejmując po raz kolejny zatrudnienie w Starostwie Powiatowym w J. L. (po raz pierwszy była tam zatrudniona w okresie od [...] r.), nie była świadoma tego, że staż nie jest tym samym, co umowa, na podstawie której nawiązywany jest stosunek pracy i że okoliczność nawiązania stosunku pracy na podstawie takiej umowy należy zgłosić w urzędzie pracy, w którym była wówczas zarejestrowana jako bezrobotna.
Istotne jest przy tym, że w dniu [...] stycznia 2006 r. skarżąca rejestrowała się jako bezrobotna już po raz czwarty, a począwszy od 1998 r., dokonując trzykrotnie rejestracji w urzędzie pracy, każdorazowo otrzymywała stosowne pouczenia w zakresie praw i obowiązków osób bezrobotnych, stąd – wbrew zarzutom skargi – organy zasadnie przyjęły, że miała świadomość istnienia obowiązku informowania urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia.
Wbrew zarzutom skargi, skarżąca otrzymała informację pełną, jasną i nie wymagającą dokonywania jakichkolwiek interpretacji jej treści, a zatem w sposób wystarczający została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej i była świadoma, co należy rozumieć pod pojęciem statusu bezrobotnego, jego utraty oraz skutków i przyczyn takiego stanu rzeczy. Była również świadoma tego, co należy rozumieć pod pojęciem nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Podkreślić należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby w czasie odbierania pouczeń, czy w okresie późniejszym skarżąca zgłaszała organowi, że nie rozumie pojęcia bezrobotnego, obowiązków bezrobotnego, czy konsekwencji ich niedopełnienia.
Wobec zaistnienia obu przesłanek określonych w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, należy uznać, że stypendium stażowe pobrane przez skarżącą za okres od [...] kwietnia 2009 r., tj. od dnia utraty przez nią statusu osoby bezrobotnej, do dnia 20 września 2013 r., tj. do końcowej daty okresu, za który stypendium stażowe było wypłacane (k. 21 akt adm.), stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Z uwagi na upływ trzyletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 76 ust. 3 ustawy, organy zasadnie uznały, że skarżąca jest obowiązana dokonać zwrotu tego świadczenia jedynie za okres od dnia [...] marca 2013 r. Od tej bowiem daty Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. (k. 20 akt adm.) przyznał skarżącej stypendium stażowe, które pobierała do dnia [...] września 2013 r.
Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące stanu zdrowia i sytuacji materialnej skarżącej nie mogą mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepis art. 76 ust. 1 ustawy, stanowiący o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, nie daje bowiem możliwości odstąpienia przez organ administracji od żądania zwrotu.
Stosownie jednak do treści art. 76 ust. 7 ustawy, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie albo, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy, umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli występuje jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Zatem skarżąca może ubiegać się w odrębnym postępowaniu o odroczenie płatności, rozłożenie jej na raty albo umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. W postępowaniu tym skarżąca może powoływać się na swoją trudną sytuację życiową.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Sąd uchyla bowiem zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad postępowania, o ile mogły mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie organ błędnie uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki zwrotu stypendium określone w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, zamiast – jak prawidłowo – w punkcie pierwszym tego przepisu, jest to jednak uchybienie, które nie uzasadnia wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, gdyż nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło