II SA/Lu 1097/14

WyrokWSA w Lublinie2015-06-11

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Robert Hałabis, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć nowe postępowanie w sprawie, gdy postępowanie w tej samej sprawie jest już w toku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć nowego postępowania w sprawie, gdy postępowanie w tej samej sprawie już się toczy. Wszczęcie drugiego postępowania w sytuacji, gdy pierwsze nie zostało zakończone, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 61a § 1 k.p.a., co obliguje sąd administracyjny do uchylenia decyzji wydanych w takim postępowaniu.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych (ocieplenia ściany). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę po rozpoznaniu odwołania właściciela sąsiedniej nieruchomości. Właściciel zaskarżył obie decyzje, zarzucając organom niewyjaśnienie istotnych okoliczności, w tym usytuowania budynku względem granicy działek. Okazało się, że postępowanie w tej samej sprawie zostało już wcześniej wszczęte i zawieszone, a następnie nie zostało zakończone przed wszczęciem nowego postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonych decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty z dnia [...]., nr [...] Sygn. [...] UZASADNIENIE W dniu [...] sierpnia 2014 r. I. S. złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej niezbędność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...], stanowiącej własność C. D. w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Starosta [...] orzekł o niezbędności wejścia na teren działki nr [...] w celu wykonania wyżej wymienionych robót budowlanych, nakazując wykonanie tych robót przez maksymalnie pięć dni roboczych w terminie do dnia [...] maja 2015 r. Jednocześnie organ rozstrzygnął, że do wykonania robót inwestorka – I. S. wykorzysta teren działki nr [...] o szerokości pasa maksymalnie 2 m i długości 11 m, przylegającego do będącego jej własnością budynku mieszkalnego, a po zakończeniu robót przywróci teren sąsiedniej działki do stanu pierwotnego oraz naprawi ewentualne szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki orzeczenia o niezbędności wejścia wnioskodawczyni na teren działki nr [...] w celu wykonania robót budowlanych, określone w art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, gdyż właścicielka tej działki – C. D. nie wyraziła I. S. zgody na wejście na teren należącej do niej działki w celu wykonania ocieplenia zewnętrznej ściany budynku mieszkalnego, a z uwagi na położenie tego budynku, ocieplenie jednej z jego ścian, położonej od strony działki nr [...], jest możliwe jedynie po wejściu na teren tej działki. Organ podkreślił jednocześnie, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o dyspozycję art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nie bada się przebiegu granicy między działką inwestora a działką sąsiada, a także prawidłowości usytuowania obiektu budowlanego względem granicy działek. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania C. D., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy dokonaną przez ten organ. W skardze na powyższą decyzję C. D. zażądała jej uchylenia w całości, a także uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła organom niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim brak ustaleń w zakresie usytuowania budynku mieszkalnego, którego dotyczy niniejsze postepowanie względem granicy należącej do niej działki nr [...]. Wskazała, że na skutek zewnętrznego ocieplenia ściany tego budynku znajdującej się od strony jej działki, nastąpiłoby przekroczenie granicy działek, a tym samym naruszone zostałoby prawo własności działki nr [...]. Do skargi C. D. dołączyła postanowienie Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie wniosku I. S. z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] o wydanie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...], stanowiącej własność C. D. w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...] do czasu ustalenia, czy budynek mieszkalny przeznaczony do ocieplenia został wybudowany zgodnie z udzielonym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w J. L. pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1996 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2015 r. I. S. wyjaśniła, że postępowanie z jej wniosku z dnia [...] marca 2014 r. nie zostało zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji kluczowe znaczenie ma okoliczność, że zostały one wydane w sytuacji, gdy toczyło się już odrębne postępowanie z wniosku I. S. o wydanie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], w celu ocieplenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...]. Postępowanie to, wszczęte w dniu [...] marca 2014 r., (znak sprawy: [...]) zostało następnie zawieszone postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] marca 2014 r. Jak wynika ze złożonego na rozprawie w sądzie oświadczenia wnioskodawczyni I. S., któremu nie zaprzeczyła skarżąca, postepowanie to nie zostało dotąd zakończone. W dniu [...] sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji wszczął kolejne postępowanie z wniosku I. S. o wydanie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] (znak sprawy: [...]). Nie ulega wątpliwości, że oba postępowania: z wniosku z dnia [...] marca 2014 r. (znak: [...]) oraz z wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. (znak: [...]) zostały wszczęte w tej samej sprawie. Tożsamość sprawy istnieje bowiem wówczas, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot oraz ten sam stan prawny w niezmienionym – w odniesieniu do faktów prawotwórczych - stanie faktycznym sprawy. W obu sprawach przedmiotem rozpoznania było orzeczenie o niezbędności wejścia inwestorki I. S. na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do C. D. w celu ocieplenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], zaś podstawą prawną obu wniosków jest – art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Wszczęcie postępowania w sprawie i zakończenie go wydaniem decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy toczy się już inne postępowanie w tej samej sprawie stanowi naruszenie prawa. W tej samej sprawie nie mogą się bowiem toczyć jednocześnie dwa postępowania. W myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega wątpliwości, że z uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w tym przepisie, mamy do czynienia wówczas, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy (tak m. in. A. Wróbel, Komentarz do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX nr 430593, stan prawny: na 1 lutego 2015 r., B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, Legalis, stan prawny na 27 lutego 2013 r. i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Po otrzymaniu wniosku I. S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń co do stanu sprawy wszczętej z wniosku inwestorki z dnia [...] marca 2014 r., naruszając tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czego nie dostrzegł organ odwoławczy. Powyższe uchybienie przepisom postepowania obligowało sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada stan sprawy wszczętej z wniosku I. S. z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] o wydanie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...], stanowiącej własność C. D. w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w J. L. przy ul. [...] i, w zależności od poczynionych ustaleń, rozważy zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku I. S. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] w oparciu o dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a. W razie natomiast ustalenia, że postępowanie z wniosku z dnia [...] marca 2014 r. zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji, organ załatwi merytorycznie sprawę z wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło