II SA/Lu 1099/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję z upoważnienia Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. ze zm.) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz.U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia, Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. w Z. utrzymano przedmiotową decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul P. w Z. uznając, iż skarżący dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i faktycznie w nim nie przebywa. Z powyższą decyzją J. S. się nie zgodził i w odwołaniu o niej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu niniejszej sprawy organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowanie osoby decyzją administracyjną może nastąpić w sytuacjach dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, gdy osoba, która ma być wymeldowana dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, po wtóre, decyzję o wymeldowaniu należy podjąć względem osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do wymeldowania osoby określona w pierwszej części omawianego przepisu. Jak wynika z materiału dowodowego, głównym najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. P. w Z. była K. S. – matka skarżącego. J. S. był zameldowany w przedmiotowym lokalu na pobyt stały. W dniu [...] grudnia 2002 r. K. S. wyprowadziła się z tego lokalu i przekazała go zarządcy – Zakładowi Gospodarki Lokalowej w Z. W dniu przekazywania przedmiotowego mieszkania J. S. nie zamieszkiwał w nim. Z zebranych dokumentów wynika, że w dniu [...] grudnia 2002 r. J. S. został wypisany ze szpitala w P., jednakże do mieszkania przy ul. P. w Z. nie wrócił. Świadczą o tym zeznania świadków, a także samego skarżącego, który potwierdził, iż po powrocie do Zamościa nie zamieszkał w mieszkaniu matki. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego obowiązującym od dnia [...].06.2002 r. zmieniającym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldowania osoby z pobytu stałego dokonuje się w przypadku, gdy osoba dobrowolnie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i faktycznie w nim nie przebywa. Przesłanka ta w przypadku J. S. wystąpiła. Ponadto organ odwoławczy podkreślił fakt, iż zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest czynnością materialno – techniczną dokonywaną celem rejestrowania informacji o określonym miejscu pobytu danej osoby. Miejscem pobytu skarżącego nie jest lokal przy ul. P. w Z. co wyżej zostało udowodnione. Zatem dalsze jego zameldowanie w tym lokalu byłoby fikcją w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na przedmiotową decyzję J. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, iż dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W uzasadnieniu skargi obszernie wyjaśnia, iż nie można uznać, iż opuścił dobrowolnie miejsce pobytu stałego, skoro niezwłocznie po powrocie do Z. z pobytu w szpitalu podjął starania o przywrócenie należnych mu praw. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł fakt, iż J. S. niezależnie od czynności dokonanych w postępowaniu o wymeldowanie, zwracał się do Wydziału Gospodarki Lokalowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w sprawie zawarcia z nim umowy najmu przedmiotowego lokalu, jednakże sprawa ta została załatwiona negatywnie. Przedmiotowy lokal został przydzielony komu innemu i w dniu [...].07.2003 r. zameldowała się tam sześcioosobowa rodzina. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Z ustaleń organu administracji wynika, że głównym najemcą lokalu mieszkalnego położonego w Z., przy ul. P. była K. S. W związku z jej chorobą, uniemożliwiającą samodzielne zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu K. S. przeprowadziła się do syna – Z. S., by tam pozostawać pod jego stałą opieką i aby uniknąć kosztów utrzymania pustego mieszkania przekazała je do Zakładu Gospodarki Komunalnej w Z., który przejął przedmiotowy lokal protokolarnie w dniu [...] grudnia 2002 r. [...] grudnia 2002 r. do Urzędu Miasta, Wydziału Spraw Obywatelskich wpłynął wniosek Zakładu Gospodarki Komunalnej o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. P. J. S. Z postępowania dowodowego w niniejszej sprawie wynika, że J. S. od dziesięciu lat nie mieszka w Z. Z zeznań siostry skarżącego złożonych [...] stycznia 2003 r. wynika, że ponad dziesięć lat temu wyjechał do pracy w Czechach i od tamtej pory nie mieszka w Z. przy ul. P. Jako adres zamieszkania J. S. podała adres, pod którym przebywał w Czechach. Również sam skarżący przyznał, iż od 1992 r. pracował i zamieszkiwał w Czechach. Jednak wskutek wypadku jakiemu uległ w 2000 r., przestał pracować, wrócił do Polski i poddał się długotrwałemu leczeniu. Z dokumentów jakie przedstawił wynika, że w szpitalach przebywał w następujących okresach: od [...].01.2000 r. do [...].04.2000 r. (szpital w C.), od [...].04.2000 r. do [...].05.2000 r. (szpital w Z.), od [...].01.2001 r. do [...].02.2001 r. (szpital w T.), [...].09.2001 r. do [...].10.2001 r. (szpital w Z.), od [...].01.2002 r. do [...].01.2002 r. (szpital w P.), 7.10.2002 r. do [...].12.2002 r. (szpital w P.), od [...].01.2003 r. do [...].02.2003 r. (szpital w Z.). Ostatnia przerwa pomiędzy pobytami w szpitalu wystąpiła pomiędzy [...].12.2002 r. a [...] stycznia 2003 r. W okresie tym doszło do przekazania mieszkania przy ul. P. przez K. S. Zakładowi Gospodarki Lokalowej w Z. Z dokumentów jakie zostały zebrane w niniejszej sprawie, a także z samych wyjaśnień skarżącego wynika, że nie mieszkał w tym czasie w przedmiotowym lokalu. Co prawda, po wydaniu decyzji z dnia [...] Nr [...] przez Prezydenta Miasta o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. P. w Z., przedłożył on w postępowaniu odwoławczym pismo podpisane przez siedmiu mieszkańców bloku, w którym położony jest przedmiotowy lokal, w którym oświadczyli ogólnikowo, że skarżący przebywał w okresach pomiędzy pobytami w szpitalu w niniejszym mieszkaniu, jednakże mając na uwadze, iż tego faktu nie potwierdza najbliższa rodzina skarżącego i jest on sprzeczny z innymi dowodami, powyższy dokument nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Na fakt nie zamieszkiwania przez J. S. pod adresem, pod którym był zameldowany wskazuje również treść jego pisma z dnia [...] lutego 2003 r. do Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w którym zwraca się z prośbą o wydanie decyzji o przydziale mieszkania, w którym był zameldowany, natomiast w uzasadnieniu przyznaje, iż, po przyjeździe do Z. po pobycie w szpitalu nie zamieszkał w wyżej wymienionym lokalu lecz oddał bratu klucze i książeczki opłat oraz nakazał mu załatwić sprawę odzyskania przekazanego Zakładowi Gospodarki Lokalowej mieszkania. Odmowna odpowiedź w niniejszej sprawie z dnia [...] marca 2001 r. skierowana przez Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego do skarżącego także potwierdza fakt nie zamieszkiwania przez niego w mieszkaniu matki, bowiem wynika z niej, że J. S. po zameldowaniu w dniu [...].10.2001 r. nie został zgłoszony do opłat czynszowych. Po otrzymaniu niniejszego pisma J. S. jeszcze dwukrotnie zwracał się o przydzielenie mu decyzją mieszkania przy ul. P. – pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. skierowanym do Prezydenta Miasta oraz pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. skierowanym do Wojewody. Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, że w myśl przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia określone w art. 9 ust 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt: K 20/2001, opub. w OTK- A 2002/3/34) i utratą mocy z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy organy administracji wydając decyzję w sprawie wymeldowania mają obowiązek zbadania jedynie przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Mając na uwadze przepis powyższy, a także utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie, należy uznać, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Obowiązek meldunkowy bowiem służy rejestracji faktów, zaś utrzymywanie stanu zameldowania osób faktycznie nie zamieszkałych w danym lokalu prowadzi do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakim jest m.in. zapewnienie prawidłowego funkcjonowania wyżej wymienionej ewidencji. Dodatkowo zważyć należy, że zarówno czynność zameldowania się jak i wymeldowania jest czynnością materialno – techniczną, która potwierdza jedynie fakt rzeczywistego pobytu w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do niego. Tak więc wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem stanu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia prawa do lokalu lub o jego braku. J. S. dodatkowo w skardze podnosi, iż nie opuścił lokalu mieszkalnego, w którym był zameldowany dobrowolnie. Opuszczenie przedmiotowego mieszkania wynikało z faktu, iż podjął pracę za granicą, natomiast po ustaniu zatrudnienia po wypadku, jakiemu uległ w 2000 roku, przebywał kilkakrotnie w różnych szpitalach. W sprawie niniejszej sąd nie podziela argumentacji przedstawionej przez skarżącego dotyczącej dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego. Bowiem nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu jedynie takie jego opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (wyrok NSA z dn. 3.09.2002 r., sygn. akt: II SA/Wr 332/2000). Okoliczność podjęcia przez J. S. czynności zmierzających do uzyskania prawa do lokalu przy ul. P. nie jest "podjęciem przewidzianych prawem środków w celu obrony praw do przebywania w lokalu", zwłaszcza w świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, z którego wynika, że w okresie przekazywania mieszkania przez jego głównego najemcę do Zakładu Gospodarki Lokalowej skarżący w nim nie zamieszkiwał. Z tych też względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.