II SA/Lu 1099/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania Z. W ., uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Specjalistę pracy socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., Nr [...] o odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie wszczęto na wniosek Z. W. z dnia 25 lipca 2013r. o przyznanie mu szeregu świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz ustawie z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013r. organ odmówił wyłączenia pracowników socjalnych – E. W. i H. L. - od udziału w postępowaniu. Następnie w dniu 8 sierpnia 2013r. pracownicy podjęli próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z wnioskodawcą w jego miejscu zamieszkania, po uprzednim poinformowaniu go (pismem z dnia 25 lipca 2013r., doręczonym w dniu 31 lipca 2013r.) o terminie wywiadu, jednak nie otworzono im drzwi; z wizyty pracownicy sporządzili jedynie notatkę służbową. W związku z tym organ I instancji pismem z dnia 9 sierpnia 2013r. wezwał Z. W. do dostarczenia niezbędnych dokumentów potwierdzających jego sytuację, zakreślając mu 7-dniowy termin od doręczenia, które nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2013r. Następnie w dniu 20 sierpnia 2013r. organ – mając na uwadze art.11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – wydał decyzję o odmowie przyznania Z. W. świadczeń na wniosek z dnia 25 lipca 2013r., wskazując na brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikami organu poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję ze względów procesowych stwierdzając, że została ona wydana przed upływem wyznaczonego skarżącemu przez organ 7-dniowego terminu na przedstawienie dokumentów pozwalających na ustalenie jego sytuacji majątkowej. Ponadto postanowieniem z dnia 14 października 2013r. Kolegium odmówiło wyłączenia od udziału w postępowaniu – na wniosek Z. W. – członków Kolegium – K. A. i Z. C . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. domagał się uchylenia powyższej decyzji Kolegium, zarzucając ogólnie członkom tego organu niekompetencję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego był art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji wydał decyzję w niniejszej sprawie bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji bez należytego ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Przyczyną wydania decyzji odmownej przez organ I instancji był brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a więc okoliczność, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Badając sprawę stwierdzić należy, że wydanie przez organ I instancji decyzji na podstawie wskazanego art. 11 ust. 2 ustawy (który ma zastosowanie również w sprawach w przedmiocie świadczenia przyznawanego w trybie ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), co wynika z art. 7 tej ustawy) nie było dostatecznie usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Organ podjął bowiem tylko jedną próbę przeprowadzenia ze skarżącym obligatoryjnego – na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy - wywiadu środowiskowego, która nie powiodła się ze względu na to, że "nikt nie otworzył drzwi", co nie wystarczało do przyjęcia braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym organu. Wprawdzie organ wezwał skarżącego do przedstawienia wskazanych dokumentów w celu ustalenia jego sytuacji życiowej, jednak – jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze – wydał decyzję przed upływem zakreślonego skarżącemu terminu, co z tego względu nie mogło być uznane za brak współdziałania skarżącego z organem, usprawiedliwiającego odmowę przyznania świadczeń. W konsekwencji prawidłowo uznało Kolegium, że decyzja organu I instancji została wydana bez należytego ustalenia stanu faktycznego, tj. z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 kpa oraz art. 106 ust. 4 ustawy, a brak jednocześnie dostatecznych podstaw do stwierdzenia braku współdziałania skarżącego z organem, uzasadniających wydanie decyzji odmownej w trybie art. 11 ust. 2 ustawy. Sprawa wymaga zatem ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego pozwalającego na ustalenie aktualnej sytuacji życiowej skarżącego, w szczególności poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ze skarżącym, chyba że nie będzie to możliwe ze względu na brak jego współdziałania z organem, co jednak musi wynikać jednoznacznie z toku postępowania i podejmowanych przez organ czynności wobec skarżącego. Z tych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.); o wynagrodzeniu ustanowionej z urzędu adwokat Sąd orzekł na podstawie § 18 ust.1 pkt.2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 ze zm.) w zw. z art. 250 cyt. ustawy.