II SA/Lu 110/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zajęcia przez wierzyciela stanowiska w sprawie zarzutów egzekucyjnych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...]., znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz.U. Nr 172, poz. 1438 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpoznaniu zażalenia M. G., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...]., znak: [...] w sprawie zajęcia przez wierzyciela stanowiska w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną M. G. do organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...]. znak: [...] orzeczono wobec M. G. obowiązek rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. 481, przy ul. R. . w C.. W dniu 4 maja 2001 r. organ pierwszej instancji skierował do zobowiązanej upomnienie, w którym wezwał ją do wykonania w terminie 7 dni obowiązku rozbiórki wynikającego z powyższej decyzji z dnia [...]. oraz pouczył, iż w przypadku nie wykonania obowiązku w oznaczonym terminie, zostanie jej wymierzona grzywna w celu przymuszenia. Wobec niewykonania w zakreślonym terminie przedmiotowego obowiązku, postanowieniem z dnia [...]. znak: [...], organ pierwszej instancji nałożył na M. G. grzywnę w celu przymuszenia. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]., znak: [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Następnie organ pierwszej instancji, będący wierzycielem, wystawił w dniu 12 grudnia 2005 r. tytuł wykonawczy obejmujący należność pieniężną wynikającą z wymierzonej grzywny. Tytuł ten wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przekazany został w dniu 12 grudnia 2005 r. organowi egzekucyjnemu, to jest Naczelnikowi Urzędu Skarbowego . Pismem z dnia 2 sierpnia 2006 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, iż decyzja o nakazie rozbiórki z dnia 22 grudnia 2000 r. nie została jej prawidłowo doręczona, zaś wobec upływu 5-letniego terminu od orzeczenia nakazu rozbiórki, obowiązek ten uległ przedawnieniu. Ponadto wskazała na wadliwości, które w jej ocenie miały miejsce w toku postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta , działając jako wierzyciel, postanowieniem z dnia [...]. znak [...], zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. W dniu 4 października 2006 r. zobowiązana wniosła do organu drugiej instancji zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniosła okoliczności wskazane w piśmie z dnia 2 sierpnia 2006 r., a także inne odnoszące się do postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej. M. G. zarzuciła również, iż organ pierwszej instancji uchybił 14-dniowemu terminowi na wydanie postanowienia w przedmiocie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, co wywołało dla niej dodatkowe utrudnienia. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie wydanych przez organ pierwszej instancji decyzji i postanowień dotyczących rozbiórki oraz o umorzenie postępowania w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów zażalenia, podkreślił, że akty administracyjne zostały prawidłowo doręczone zobowiązanej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl których organ prowadzący postępowanie doręcza korespondencję na wskazany przez stronę adres, a strona jest zobowiązana informować ten organ o zmianie adresu korespondencyjnego. W ocenie organu drugiej instancji kwestia przekroczenia terminu do udzielenia odpowiedzi Naczelnikowi Urzędu Skarbowego , działającemu w niniejszym postępowaniu jako organ egzekucyjny należności o charakterze pieniężnych, może być skutecznie podnoszona jedynie w postępowaniu przed tym organem egzekucyjnym, który posiada środki służące dyscyplinowaniu wierzyciela. Skargę do sądu administracyjnego wniosła M. G., podnosząc, iż zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Skarżąca ponownie wskazała na zarzuty podnoszone w toku postępowaniu, zarzucając organowi pierwszej instancji uchybienie 14-dniowego terminu do wyrażenia stanowiska w przedmiocie jej zarzutów zgłoszonych w niniejszej sprawie. Zdaniem strony skarżącej organ drugiej instancji błędnie opiera swe stanowisko na niedoręczonym stronie własnym postanowieniu z dnia [...]., znak [...], wydanym na skutek zażalenia skarżącej z dnia 8 kwietnia 2002 r. Nierozpatrzenie powyższego zażalenia przez organ drugiej instancji w terminie określonym przepisami k.p.a., należało uznać za pozytywne załatwienie wniesionego zażalenia, które dotyczyło uchylenia decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego. Organ odwoławczy naruszył również przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podejmując kroki egzekucyjne, mimo nieustalenia prawidłowego adresu zamieszkania skarżącej. W ocenie M. G. organ ten uchybił także przepisom ustawy o ochronie danych osobowych, przekazując skierowaną do niej korespondencję ojcu skarżącej, mieszkającemu pod innym adresem niż skarżąca. Skarżąca podniosła również, iż budynek gospodarczy, którego rozbiórkę nakazały jej organy nadzoru budowlanego został wybudowany 30 lat temu i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, planu miejscowego, a na jego lokalizację wyrażona była – w trakcie jego budowy – zgoda przez Prezydenta miasta Ponadto M.G. podkreśliła, że w związku z uchybieniem terminu do zajęcia stanowiska przez wierzyciela, to jest Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta , co do złożonych przez nią w niniejszej sprawie zarzutów egzekucyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...]., znak: [...] zmuszony był zawiesić w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne. Strona skarżąca zarzuciła także organowi odwoławczemu, iż nie rozpoznał jej zażalenia z dnia 9 sierpnia 2006 r. na działania organu pierwszej instancji, lecz postanowieniem z dnia [...]., znak: [...] zażalenie to przekazał organowi pierwszej instancji jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Do skargi skarżąca załączyła kopie zażalenia z dnia 9 sierpnia 2006 r. i z dnia 29 sierpnia 2006 r., a także kopie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu drugiej instancji z dnia [...]., znak: [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wyjaśnił, że to na skarżącej spoczywał obowiązek poinformowania organu o zmianie adresu zamieszkania. Skoro uchybiła temu obowiązkowi, to doręczenie powołanego wyżej postanowienia z dnia 8 października 2002 r. nastąpiło w trybie art. 44 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia dokonuje oceny zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta a z dnia [...] znak: [...] w sprawie zajęcia przez wierzyciela stanowiska w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną M. G. do organu egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd może zatem badać kwestię zgodności z prawem tylko tego postanowienia, a nie wszystkich innych rozstrzygnięć organów administracji, kwestionowanych przez skarżącą. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zatem zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. W niniejszej sprawie ostateczną stała się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...]. znak: [...] o nakazie rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego położonego na działce nr [...], przy ul. R. 12 w C., która to decyzja nie została przez M. G. zaskarżona. Bezspornym jest, że powyższej decyzji skarżąca nie wykonała, a zatem decyzja ta stała tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym. Przymiot prawomocności zyskało też postanowienie organu odwoławczego z dnia [...]., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie organ pierwszej instancji z dnia [...] znak: [...], o nałożeniu na M. G. grzywny w celu przymuszenia. Wobec niewykonania przez skarżącą powyższego postanowienia prawidłowo postąpiły organy administracji podejmując czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz.U. Nr 172, poz. 1438 ze zm.), dalej: "ustawa", w tej sytuacji na Powiatowym Inspektorze Nadzoru Budowlanego miasta , będącym wierzycielem w rozumieniu ustawy, spoczywał obowiązek podjęcia czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 124 § 1 ustawy nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 19 § 1 ustawy, organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych jest naczelnik urzędu skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego , działający jako organ egzekucyjny w tej sprawie, zobowiązany był w myśl przepisu art. 34 § 1 ustawy do uzyskania – przed wydaniem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów – wypowiedzi wierzyciela co do zgłoszonych przez M. G. zarzutów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta postanowieniem z dnia [...]. znak [...] zajął stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów, uznając je za nieuzasadnione. Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy to postanowienie. Stanowisko organów obu instancji orzekających w sprawie jest prawidłowe. Organy administracji były w świetle powołanych przepisów zobligowane do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania grzywny w kwocie 5.000 zł nałożonej powołanym wyżej prawomocnym postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]., zaś ich ocena zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jako niezasadnych, znajduje w ocenie Sądu oparcie w przepisach prawa oraz w ustalonym przez organy stanie sprawy. Przepisy ustawy w sposób wyczerpujący określają okoliczności, które zobowiązany może podnosić jako podstawę zarzutu egzekucyjnego. W świetle art. 33 pkt 6 i 7 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być w szczególności niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy. Organy obu instancji odniosły się do zarzutów skarżącej opartych na wyżej wymienionych podstawach, uznając je za nieuzasadnione. Organy te nie były natomiast zobowiązane wypowiadać się co do pozostałych zarzutów skarżącej, nie znajdujących oparcia w powołanym przepisie. Należy bowiem podkreślić, iż skarżąca zarówno w skardze, jak i w pismach procesowych, w istocie zwalcza nie zaskarżone postanowienie, lecz wskazaną wyżej decyzję z dnia [...]. o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego, żądając nawet, jak wynika z pisma procesowego z dnia 4 września 2007 r., uchylenia tej decyzji przez Sąd w niniejszej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, iż nawet wznowienie postępowania w sprawie nakazania rozbiórki obiektu, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta z dnia [...]. znak: [...], nie pozbawia wskazanej wyżej decyzji o nakazie rozbiórki waloru prawomocności i dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, może być podstawą prowadzenia egzekucji. Również będące konsekwencją tej decyzji postanowienie ostateczne z dnia [...] o nałożeniu grzywny na skarżącą w celu przymuszenia nie zostało wyeliminowane dotychczas z obrotu prawnego, może być więc także podstawą egzekucji ze środków pieniężnych. Ustosunkowując się do podnoszonych przez M. G., zarówno przed Sądem, jak i w toku postępowania egzekucyjnego, argumentów, co do niedoręczenia jej aktów administracyjnych podejmowanych w niniejszej sprawie, należy podkreślić, iż będą one mogły być ocenione w postępowaniu wznowieniowym, a nie mogą być przedmiotem kontroli w rozpoznawanej przez Sąd sprawie. W aktach administracyjnych brak jest wyroku, na który ogólnikowo powołuje się w skardze M. G. (bez wskazania sygnatury akt sprawy, daty orzeczenia i Sądu, który wydał orzeczenie). Twierdzenie skarżącej o istnieniu wyroku w tej sprawie nie znajduje również potwierdzenia w repertoriach tutejszego Sądu, gdyż ani w repertoriach Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, ani w repertoriach powstałego po reformie sądownictwa administracyjnego i działającego od dnia 1 stycznia 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, brak jest na ten temat jakiejkolwiek informacji. Z akt sprawy o sygn. akt I SA/Lu 630/07, toczącej się w tutejszym Sądzie, wynika natomiast, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]., znak: [...], uznające zarzuty egzekucyjne M. G. za uzasadnione i umarzające postępowanie egzekucyjne, które skarżącą złożyła do akt niniejszej sprawy wraz z pismem procesowym z dnia 19 czerwca 2007 r. (k.52-54), zostało uchylone w całości postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak: [...]. Postanowieniem tym organ drugiej instancji odmówił również uznania zarzutów zgłoszonych przez M. G. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z tych względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. O zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).