II SA/Lu 1106/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oraz przedłożenia określonych dokumentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A.O. wykonanie w murowanym ustępie, usytuowanym na działce nr [...] położonej w K. przy ulicy P. zamykanego otworu do usuwania nieczystości, odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu oraz przedłożenie opinii technicznej wydanej przez osobę uprawnioną dotyczącą prawidłowości wykonania obiektu. W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy ustęp o wymiarach 1,05 m x 1,3 m nie posiada zamykanego otworu wybiórczego i prawidłowej wentylacji. Jest on zlokalizowany w odległości 7,10 m od budynku gospodarczego położonego na tej działce oraz w odległości ok.12 m od granicy działki należącej do L.C. Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż przedmiotowy ustęp został wybudowany około 10 lat temu bez stosownego pozwolenia na budowę .Nie narusza jednak warunków technicznych w zakresie odległości od granic działek (co najmniej 2,0m ) oraz od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (co najmniej 5 m). Zostały natomiast naruszone warunki techniczne określone w § 80 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nakazującym, aby zbiorniki do gromadzenia wszelkich ścieków spływających sieciami kanalizacyjnymi oraz doły ustępów nie skanalizowanych powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, odizolowane od ścian budynku, wentylowane i przesklepione lub przykryte płytą odpowiedniej wytrzymałości, mającą otwór do usuwania nieczystości, zaopatrzony w podwójne zamknięcie. Ponieważ według organu obiekt nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., zastosowanie ma art. 40 prawa budowlanego z 1974 r., który umożliwia doprowadzenie ustępu do stanu zgodnego z prawem. Od powyższej decyzji odwołały się A.O. i L.C. Pierwsza z nich podnosiła, iż koszt wykonania opinii technicznej jest niewspółmiernie wielki w stosunku do zakresu przeprowadzonych prac. Jej zdaniem stęp został wybudowany około 30 lat temu, i wówczas wszyscy stawiali tego rodzaju obiekty. Nikt też tego nie kwestionował. Natomiast L.C. podkreślała, iż ubikacja ma zaledwie 7 lat. Została pobudowana nielegalnie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżona decyzję w mocy , w całości podzielając ocenę organu pierwszej instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.O. dowodziła, iż ustęp został wybudowany około 30 lat temu, a więc nie miały wówczas zastosowanie przepisy na które powołują się organy nadzoru budowlanego. Stwierdziła, iż należy w ten sam sposób traktować wszystkie posesje na terenie gminy. Jej zdaniem remontować ustępy powinni wszyscy albo nikt. Zaznaczyła, iż jest to sprawa dla reportera. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę należy uwzględnić. Wobec powoływania się przez skarżąca na okoliczność wybudowania spornego ustępu około 30 lat temu, a w konsekwencji zastosowania w jej mniemaniu niewłaściwych przepisów, rzeczą organów nadzoru budowlanego było rzetelne i wiarygodne ustalenie daty tej inwestycji, stosując wszelkie możliwości przewidziane przepisami kpa. Oparcie własnej oceny wyłącznie na protokole oględzin z dnia 31 marca 2003 r. nie może być uznane za wystarczające. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż dokonujący oględzin ograniczyli się wyłącznie do stwierdzenia, iż "budynek został wykonany wiele lat temu "co odpowiada zarówno wersji skarżącej jak i uczestniczki postępowania L. C. Całkowicie natomiast pominięto wnioski wypływające z zamieszczonych w aktach sprawy protokołów z oględzin nieruchomości skarżącej przeprowadzonych 15 i 31 grudnia 1997 r. oraz w 1999 r. (dokładna data jest nieczytelna). Przy dość szczegółowym opisie zabudowania działki w dwóch pierwszych protokołach nie wymienia się ustępu. Został on zapisany pod nr 5 dopiero w protokole z 1999 r. Zasadnym jest zatem przekonanie, iż sporny ustęp został wybudowany właśnie w latach 1997 – 1999. Na odmienne treści powołanych protokołów wskazywała w piśmie z dnia 12 czerwca 2003 r. sama skarżąca, wnosząc przy tym o powołanie wskazanych świadków, którzy mieliby potwierdzić datę budowy znacznie wcześniejszą. Omawiane okoliczności nie wzbudziły żadnego zainteresowania organów orzekających w sprawie, które nie tylko nie próbowały wyjaśnić powstałych rozbieżności, ale w ogóle nie zajęły się wnioskami skarżącej. Tym samym naruszono zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 75 § 1 kpa nakazującą dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także art. 7 kpa, zobowiązującej organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozpoznając sprawę ponownie organy nadzoru budowlanego wyjaśnią rozbieżności wynikające z omawianych protokołów oględzin, dołączając je pełne i czytelne oraz dopuszczą dowód z zeznań świadków wskazanych przez skarżącą. W razie oparcia ponownego rozstrzygnięcia na przesłankach będących podstawą zaskarżonej decyzji, należy wskazać także motywy jakie skłaniają do żądania ekspertyz z wykonania zamykanego otworu do usuwania nieczystości i odpowietrznika w ustępie. Wobec nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach w oparciu o art. 200 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zmianami).