II SA/Lu 1107/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i W. małżonków Z. - na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "kpa" w zw. z art.80 ust.2 pkt 2 oraz art.83 ust.2 ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2016r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...] lutego 2016r., znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Wskazaną decyzją organ I instancji nakazał właścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w B. P., usytuowanego przy granicy z działką sąsiednią oznaczoną nr [...] – tj. I. Z. i W. Z. - zamurowanie bądź wypełnienie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery lub cegła szklana o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E 30, otworów okiennych w poziomie parteru i pierwszego piętra o wymiarach 136 x 81 cm, 147 x 115 cm i 146 x 113 cm - usytuowanych w ścianie wschodniej zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią oznaczoną nr ewid. [...] w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania. Wskazał, że w dniu [...] września 2015 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się budynek mieszkalny, którego ściana podłużna usytuowana jest bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. Budynek posiada w części jedną kondygnację nadziemną, a w pozostałej części dwie kondygnacje. Ustalono, że budynek został zrealizowany w latach 70-tych i na początku lat 80-tych XX w. W trakcie oględzin przedłożono: decyzję Urzędu Miejskiego w B. P. Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1982 r. udzielającą W. Z. pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego przez nadbudowę piętra (z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do tej decyzji wynikało, że istniejący budynek mieszkalny był obiektem parterowym o długości 11,00 - 11,75 m i szerokości 5,00 - 6,60 m ), decyzję Powiatowej Rady N. w B. P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] grudnia 1969 r. o ustaleniu lokalizacji szczegółowej na dobudowę pomieszczeń mieszkalnych do istniejącego budynku mieszkalnego, decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1970 r. budynku gospodarczego według projektu indywidualnego, wydaną przez Prezydium Rady N. w B. P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, w której zamieszczono m. in. warunek, że ściana boczna usytuowana na granicy ma być murowana ogniochronna, decyzję o zatwierdzeniu projektu podstawowego budynku gospodarczego według projektu indywidualnego z dnia [...] maja 1970 r., wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady N. w B. P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury. Ustalono ponadto, że przedmiotowy budynek mieszkalny o długości 17,50 m od strony granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...] posiada trzy otwory okienne o wymiarach 136 x 81 cm, 147 x 115 cm i 146 x 113 cm oraz dwa otwory okienne wypełnione materiałem przepuszczającym światło (luksfery). Organ I instancji stwierdził w konsekwencji, że zrealizowanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego znajdującej się bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, stanowi naruszenie obowiązujących w okresie budowy części parterowej budynku przepisów § 20, § 74, § 78 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego oraz przepisów § 194 ust. 1 pkt 1, § 202, § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, które obowiązywały w okresie dokonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, jak też naruszenie obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z tych względów organ wydał na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wskazaną na wstępie decyzję. W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy podnosili, że już toczyła się wcześniej sprawa w tym samym przedmiocie, która zakończyła się prawomocną decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2001 r. Wskazali, że budynek jest bezpieczny i nie stanowi zagrożenia zdrowia i życia, spełnia również przepisy techniczno – budowlane tj. przepisy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, gdyż zachowana jest minimalna odległość między budynkami, o której mowa w tych przepisach. Organ odwoławczy uwzględnił te zarzuty i wskazaną na wstępie decyzją uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. Organ potwierdził, że prowadzone było już postępowanie administracyjne w tym samym przedmiocie, co uniemożliwia ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie. Wynika to z pisma organu z dnia [...] sierpnia 2016 r. W toku tamtego postępowania ustalono, że budynek gospodarczo-mieszkalny na działce nr ewid.[...] został zrealizowany według projektu indywidualnego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] maja 1970 r. i decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1970 r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady N. w B. P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury. Pozwolenie na budowę nakładało na inwestora obowiązek wykonania ściany bocznej (tj. ściany elewacji południowej obiektu, która to ściana jest obecnie przedmiotem sporu) usytuowanej na granicy jako ściany murowanej, ogniochronnej. Decyzją z dnia [...] października 1972 r. zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że obiekt został wykonany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami oraz że nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz że jest zdatny do użytkowania. Budynek został zrealizowany na działce nr ewid.[...] ścianą podłużną i poprzeczną od strony wschodniej i południowej w granicy z działkami sąsiednimi, a w jego ścianie podłużnej znajdują się trzy otwory okienne i dwa otwory wypełnione kształtkami szklanymi. W konsekwencji organ I instancji w dniu [...] marca 2001 r. wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego decyzję, którą odmówił nakazania właścicielom tego budynku likwidacji otworów okiennych usytuowanych w ścianie podłużnej obiektu graniczącego z działką sąsiednią. Wydanie tej decyzji stanowi przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania w tym samym przedmiocie, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z tego względu organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. K. i S. K., właściciele działki nr ewid. [...] domagali się uchylenia decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 77 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiocie spornych okien toczyło się już postępowanie. Podnieśli, że wskazana przez organ wcześniejsza decyzja z dnia [...] marca 2001 r. dotyczyła spełnienia warunków co do ściany południowej obiektu (bez otworów okiennych), a nie ściany wschodniej, której dotyczy niniejsze postępowanie. Pozwolenie na budowę nakładało bowiem na inwestora obowiązek wykonania ściany bocznej usytuowanej na granicy jako ściany murowanej, ogniochronnej, co pozwala na stwierdzenie, że warunek ten dotyczył ściany elewacji południowej obiektu. Skarżący zarzucili również nieuzasadnione przyjęcie przez organ odwoławczy, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia. Podnieśli, że jedno z okien o wymiarach 135 x 81 cm usytuowane na dole parteru budynku jest oknem szwedzkim ze skrzydłami letnimi i zimowymi, które otwierają się na zewnątrz i do wewnątrz budynku. Jedno ze skrzydeł otwierających się na zewnątrz nie posiada kompletnego oszklenia, które częściowo wypadło na działkę skarżących, co zostało potwierdzone podczas oględzin. Stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa skarżących, a organ nie wypowiedział się co do obowiązków właściciela obiektu budowlanego, wynikających z art. 61 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rację ma organ odwoławczy, że z uwagi na to, że toczyło się już postępowanie w tym samym przedmiocie i w tym samym trybie tj. na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, które zakończyło się decyzją ostateczną, nie jest obecnie dopuszczalne postępowanie w tym samym przedmiocie. Kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Wbrew zarzutom skargi, nie ma wątpliwości, że postępowanie zakończone wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. decyzji z dnia [...] marca 2001 r. dotyczyło tego samego co obecnie przedmiotu, tj. okien w ścianie wschodniej spornego budynku. Zostało ono wszczęte w związku z żądaniem [...] i S. K. i dotyczyło "nakazania właścicielom budynku mieszkalno – gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w B. P. przy ul. [...] – likwidacji otworów okiennych usytuowanych w ścianie podłużnej obiektu graniczącego z działką sąsiednią". Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, ściana podłużna spornego budynku granicząca z działką skarżących to ściana wschodnia tego budynku – nie ma innej ściany graniczącej z działką skarżących. Dopóki zatem pozostaje w obrocie prawnym powyższa decyzja, nie jest możliwe ponowne postępowanie w tej samej sprawie. Organ odwoławczy zasadnie więc uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie I instancji. Wadliwe bowiem było w tej sytuacji wydanie przez organ decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 kpa. Wbrew zarzutom skargi, nie ma znaczenia to, z jakich powodów organ decyzją w dniu [...] marca 2001 r. odmówił likwidacji spornych otworów okiennych, co skarżący kwestionują, wskazując, że pozwolenie na budowę dotyczyło otworów okiennych w innej ścianie. Kwestie związane z prawidłowością tej decyzji mogą być podnoszone przez strony i rozważane przez organ wyłącznie w nadzwyczajnych postępowaniach (o wznowienie, o stwierdzenie nieważności) – ocena jej legalności nie jest natomiast dopuszczalna w niniejszym odrębnym postępowaniu. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002.r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.). Dodać należy, że umorzenie postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego nie wyklucza wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (ust.1). W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (1a). W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (ust.2). Pomimo zatem umorzenia niniejszego postępowania, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do skontrolowania w odrębnym postępowaniu, czy użytkowanie obiektu budowlanego nie zagraża bezpieczeństwu innych osób i w razie konieczności – do nakazania wykonania określonych czynności. Z tych względów, orzeczono, jak w sentencji.