II SA/Lu 1110/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta M. L. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie uznania świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego D. J. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] - za okres od dnia 1 grudnia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł - za świadczenie nienależnie pobrane. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. Kierownik Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. działający z upoważnienia Prezydenta M. L. decyzją z dnia [...] r. przyznał D. J. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad ojcem - W. J. ( ur. 7 czerwca 1933 r.), na okres od dnia 1 grudnia 2011 r. do odwołania w wysokości [...] zł miesięcznie. Po uprawomocnieniu się wyżej wymienionej decyzji organ pozyskał informację, że wyrokiem Sądu Okręgowego w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. sygn. akt [...] zmieniono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] r., Nr [...] i przyznano D. J. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. Mając na uwadze fakt, że powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w L. przyznano D. J. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., a w analogicznym okresie zgodnie z decyzją z dnia [...] r. strona uprawniona była do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w związku z opieką nad ojcem, organ decyzją z dnia [...] r. uznał - na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 oraz art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych - że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone w okresie od dnia 1 grudnia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art 17 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało w wysokości [...] zł miesięcznie do dnia [...] r. Świadczenie pielęgnacyjne przysługujące za niepełne miesiące kalendarzowe wypłacano w wysokości 1/30 świadczenia pielęgnacyjnego za każdy dzień. Należną kwotę zaokrąglano do 10 groszy w górę (art. 17 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Od tej decyzji D. J. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że nie pobierał nienależnych zasiłków opiekuńczych oraz, że nie pobierał również żadnych pieniędzy z innych źródeł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że odnosząc się do całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wobec tego organ odwoławczy w pełni podtrzymał ustalenia i argumentację organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 [...] r. D. J. podniósł, że nie zgadza się z decyzją Kolegium, gdyż jest ona "wadliwa". Podkreślił, że od [...] r., kiedy została uchylona decyzja dotycząca renty, opiekował się ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący uważa, że przedmiotowe nienależnie pobrane świadczenia z MOPR "powinny się należeć za okres wsteczny" od 1 grudnia 2011 r. do 30 czerwca 2013 r., ponieważ w tym czasie nie miał innych środków do życia i nie mógł podjąć pracy z uwagi na sprawowaną opiekę nad ojcem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznającą świadczenia pielęgnacyjne przyznane D. J. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] - za okres od dnia 1 grudnia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł - za świadczenie nienależnie pobrane. W myśl art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 ze zm., dalej jako "ustawa"), osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Definicję legalną świadczenia nienależnego zawiera art. 30 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu tej ustawy uważa się: 1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenie przyznane lub wypłacane na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; 3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5 za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne; 4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, w której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika i skarżący tego nie kwestionuje, że w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, przyznanego decyzją Prezydenta Miast L. z dnia [...] r., nabył w dniu [...] r. za okres wsteczny, tj. od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Zatem za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. skarżący pobierał świadczenie pielęgnacyjne i rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, których łącznego pobierania ustawa o świadczeniach rodzinnych nie dopuszcza. W związku z tym jedno z tych świadczeń należało uznać za nienależnie pobrane. Wskazać trzeba, że wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego przeznaczone jest dla określonego kręgu podmiotów, który wyznaczony jest treścią art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a ustawy. Przepisy te jednoznacznie wskazują, w jakiej sytuacji osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą tego wymagającą, przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a ustawodawca nie dopuścił żadnych wyjątków od zasad wyrażonych we wskazanych normach. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis art. 17 ust. 5 ustawy określa przypadki, w których mimo spełnienia kryteriów zawartych w tych przepisach, świadczenie pielęgnacyjny nie przysługuje, wskazując miedzy innymi, że świadczenia takiego nie mogą uzyskać osoby uprawnione do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W przedmiotowej sprawie świadczeniem kwotowo niższym było przyznane skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad ojcem, a zatem mniej dolegliwym było uznanie za świadczenie nienależnie pobrane tego właśnie świadczenia, a nie renty przyznanej za ten sam okres, która kwotowo była wyższa. W tej sytuacji prawidłowym było uznanie, iż świadczenie pielęgnacyjne pobrane przez skarżącego ww. okresie w łącznej wysokości [...] zł było świadczeniem nienależnie pobranym, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji. Organy administracji obu instancji wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny sprawy będący podstawą rozstrzygnięcia, dokonały należytej oceny zgromadzonego w niej materiału dowodowego oraz prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).