II SA/Lu 1110/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane p o s t a n a w i a przyznać D. J. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. (II SA/Lu 1110/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane. W piśmie z dnia 10 lipca 2015 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienie tego wyroku oraz przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu. W zakresie tego wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstw domowe wraz z ojcem (ur. w 1933 r.), który cierpi na chorobę Parkinsona i którym się opiekuje. Źródło ich utrzymania stanowi renta skarżącego w kwocie [...]zł netto oraz emerytura ojca w wysokości [...] zł netto. Majątek skarżącej stanowi jedynie mieszkanie o pow. 57 m2, za które opłaca czynsz w kwocie [...]zł. Ponosi również opłaty za energie elektryczną - [...] zł, gaz - [...] zł oraz lekarstwa - [...] zł. Ponadto płaci zasądzone alimenty na syna w kwocie [...]zł miesięcznie. Referendarz sądowy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie skarżący jest ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Okoliczność, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Referendarz sądowy uznał, że w niniejszej sprawie skarżący wykazał zasadność wniesionego żądania. Skarżący obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Ocena taka została podjęta na podstawie oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z ojcem. Obydwaj są osobami niepełnosprawnymi skarżący w stopniu umiarkowanym natomiast jego ojciec w stopniu znacznym, co niewątpliwie wiąże się z wydatkami na lekarstwa i leczenie. Jedyne źródło dochodów rodziny stanowi renta skarżącego ([...] zł netto) oraz emerytura jego ojca ([...] zł netto). Środki te w znacznej części przeznaczane są na pokrycie stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (opłaty za czynsz, gaz, energię elektryczną, lekarstwa), pozostałe zaś przeznaczane są na wyżywienie, ubrania i środki czystości. Jedyny majątek strony to mieszkanie które zajmuje o powierzchni 57 m2. W tej sytuacji, należało dojść do wniosku, że strona wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.