II SA/Lu 1114/12
PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-09
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, dotyczący ustanowienia adwokata, złożony po prawomocnym oddaleniu skargi, może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy strona wykaże istotną zmianę swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy, w tym sytuacji finansowej strony. W przypadku wykazania przez stronę, że poniosła ona dodatkowe wydatki uniemożliwiające pokrycie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący A. C. i A. C. złożyli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą nakazu rozbiórki. Referendarz sądowy przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z opłat) i odmówił w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata). Sąd oddalił skargę. Następnie skarżący złożyli wniosek o zmianę postanowienia w zakresie ustanowienia adwokata, wykazując nowe, istotne wydatki związane z rokiem szkolnym dzieci. Referendarz odmówił zmiany, ale skarżący wnieśli sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1114/12, w ten sposób, że przyznano A. C. i A. C. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. i A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie wniosku A. C. i A. C. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1114/12 p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1114/12, w ten sposób, że przyznać A. C. i A. C. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej .
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącym A. C. i A.i C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych (pkt I) oraz odmówił przyznania im prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II).
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd oddalił złożoną w niniejszej sprawie skargę.
W dniu 6 sierpnia 2013 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia 15 lutego 2013 r. Odpis postanowienia z dnia 5 września 2013 r. doręczono skarżącemu A. C. w dniu 16 września 2013 r., a skarżącej A. C. w dniu 17 września 2013 r. (k. 122, 123).
W dniu 23 września 2013 r. (data nadania) złożyli oni sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 5 września 2013 r. utraciło moc. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W świetle art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Z powołanego art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane w szczególności poprzez zwolnienie od opłat sądowych w połączeniu z ustanowieniem fachowego pełnomocnika dla strony (M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2013, s. 874-875, nb. 4).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla swojej rodziny.
W związku z tym, że w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy skarżącym, ich wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata należało potraktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. Przepis ten daje Sądowi możliwość uchylenia lub zmiany wydanych w sprawie postanowień, w razie zmiany okoliczności sprawy.
Skarżący wykazali, że w ich przypadku nastąpiła istotna zmiana sytuacji finansowej uzasadniająca zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2013 r. poprzez ustanowienie dla nich adwokata. Z oświadczenia skarżących wynika, że z uwagi na rozpoczynający się rok szkolny skarżący byli zmuszeni obecnie ponieść dodatkowe wydatki związane z koniecznością zakupu dla dzieci podręczników, przyborów szkolnych oraz odzieży w kwocie 1 500,00 zł. Okoliczność ta ma wpływ na ocenę możliwości ponoszenia przez skarżących kosztów ustanowienia adwokata. Obciążenie skarżących wspomnianymi dodatkowymi wydatkami oznacza, iż aktualnie nie są oni w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla swoich dzieci.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło