II SA/Lu 1118/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.L. o wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 645/13, w sprawie skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - w zakresie wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze złożonej w niniejszej sprawie skarżący zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, a w złożonym – na urzędowym formularzu – wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się również o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 28 stycznia 2015 r. W dniu 2 lutego 2015 r. wniósł on sprzeciw, podnosząc, znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 19 listopada 2014 r. utraciło moc. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stąd też, jak również z uwagi na kryteria sformułowane w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a., zasadnicze znaczenie ma ustalenie kondycji finansowej strony. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym w przypadku gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619). Podkreślenia wymaga, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Trzeba wskazać, że skarżący, jak wynika z jego oświadczenia, nie jest osobą ubogą. Skarżący i mieszkająca z nim żona osiągają stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, które wynoszą łącznie około 5 400 zł brutto (4 700 zł netto) miesięcznie. Sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest więc stabilna. Skarżący wraz z żoną mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, albowiem zamieszkują w stanowiącym współwłasność żony domu mieszkalnym na działce o powierzchni około 900 m2. Na ocenę zasadności złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu podnoszona przez niego okoliczność, że ponosi on znaczne nakłady finansowe na publikację własnych tomików poezji. W ocenie Sądu, skoro skarżący miał możliwość ponieść na ten cel jednorazowo 2 250,00 zł w dniu 19 grudnia 2014 r., to jest kilka dni po złożeniu w niniejszej sprawie skargi, co miało miejsce 12 grudnia 2014 r., a ponadto – jak wynika ze złożonego sprzeciwu – kilka miesięcy wcześniej uiścił na podobny cel 5 500 zł, nie można przyjąć, aby nie było stać skarżącego na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy bowiem zauważyć, że koszty sądowe w sprawie niniejszej nie przekroczą każdorazowo 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. nr 221, poz. 2192). Wskazane wyżej sumy pieniężne, uiszczone przez skarżącego, przekraczają również kilkudziesięciokrotnie minimalną kwotę wynagrodzenia adwokata, którego ustanowienia żądał skarżący w niniejszym postępowaniu. Wynagrodzenie to, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), wynosi bowiem 295,20 zł brutto. Z tych samych powodów nie można również uznać, by przyznanie skarżącemu prawa pomocy uzasadniały wskazywane w sprzeciwie wydatki wynikające z organizowania przez skarżącego koncertów muzycznych z jego udziałem, konieczności ponoszenia kosztów usług lutniczych oraz zakupu strun do skrzypiec. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w postanowieniu.