II SA/Lu 112/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2009 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji własnej z dnia 14 kwietnia 2009 r., przyznającej Z. W. pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego w formie rzeczowej (300 kg węgla) - na zasiłek celowy specjalny w formie pieniężnej na zakup opału. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w dniu 14 kwietnia 2009 r. organ pierwszej instancji przyznał Z. W. specjalny zasiłek celowy w formie rzeczowej w postaci 300 kg węgla. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2009 r. Pismem z dnia 5 września 2009 r. Z. W. wniósł o zmianę decyzji ze świadczenia rzeczowego na świadczenie pieniężne w wysokości 275 zł na zakup opału, uzasadniając wniosek tym, iż składy nie przywożą mniej niż tonę węgla. Rozpatrując ten wniosek organ uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie i decyzją z dnia 7 października 2009 r. odmówił zmiany decyzji przyznającej pomoc w formie rzeczowej. Zdaniem organu jedynie przyznanie zasiłku celowego w formie rzeczowej daje gwarancję, że wykonanie decyzji zabezpieczy potrzeby wnioskodawcy zgłaszane we wnioskach, tj. brak opału. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. W. kwestionując rozstrzygnięcie. W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Jak wskazał organ odwoławczy podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 155 k.p.a. stanowiący, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu w sprawie nie występują okoliczności, które uzasadniałyby zasadność zmiany decyzji. Pomoc przyznana w formie rzeczowej gwarantuje zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie tej pomocy. Zdaniem Kolegium za zmianą decyzji nie przemawia ani interes społeczny ani słuszny interes strony. Tym samym nie zachodzą przesłanki umożliwiające zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., zwłaszcza, że decyzja przyznająca pomoc w formie rzeczowej została wykonana w dniu 21 grudnia 2009 r., co wynika z faktury, wystawionej przez Spółkę "Carbo". Nadto organ podniósł, iż decyzją z dnia 28 sierpnia 2009 r. została przyznana Z. W. kwota 250 zł z przeznaczeniem na zakup opału i do dnia wydania decyzji świadczeniobiorca nie wykazał, że świadczenie to zostało przeznaczone na zakup opału, do czego został zobowiązany w decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył Z. W.. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja narusza prawo, w szczególności art. 11 ust. 1 i art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 100 i art. 119 ust. 2 pkt 5 ustawy o przetwarzaniu danych osobowych. Wskazał, iż za przyznaną kwotę 250 zł w końcu października 2009 r. został zakupiony opał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych. W myśl przepisu art. 155 k.p.a. stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym. Istotą tego postępowania jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Jest to nowa sprawa administracyjna, w której organ nie może oceniać wcześniej wydanej decyzji ostatecznej. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może bowiem polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. W konsekwencji również Sąd nie dokonuje oceny wcześniej wydanych decyzji, lecz kontroluje decyzje, które podjęto na podstawie art. 155 k.p.a. Decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych. Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji. Organowi pozostawiony jest wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć. O treści decyzji uznaniowej decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji o określonej treści. Decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych na podstawie art. 155 k.p.a. sprowadza się więc do zbadania, czy organ administracji przeprowadził prawidłowo postępowanie mające na celu ustalenie, czy zachodzą przesłanki ustawowe, pokreślone w tym przepisie, pozwalające na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Organy administracji wyjaśniły w sprawie niniejszej wszystkie istotne okoliczności, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i poddały wszechstronnej ocenie powoływane przez skarżącego argumenty, mające uzasadniać dokonanie zmiany decyzji. Organy wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w szczególności zgłaszane przez skarżącego potrzeby, jego stan zdrowia oraz zakres pomocy udzielonej skarżącemu w celu zaspokojenie potrzeb związanych z brakiem opału. W niniejszej sprawie decyzją z dnia 14 września 2009 r. Wójt Gminy N. przyznał skarżącemu specjalny zasiłek celowy w formie rzeczowej w postaci 300 kg węgla. Obecnie skarżący domaga się zmiany tej decyzji poprzez przyznanie świadczenia pieniężnego w wysokości 275 zł, wskazując na trudności w przywozie takiej ilości węgla, gdyż - w jego ocenie - składy przywożą nie mniej niż tonę węgla. Prawidłowe jest stanowisko organów, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki umożliwiające dokonanie zmiany decyzji. Organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, stwierdzając, że za zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny ani słuszny interes strony. Przyznanie świadczenia w formie rzeczowej w pełni zabezpiecza potrzeby skarżącego. Nie można uznać, iż przyznanie skarżącemu zamiast 300 kg węgla określonej kwoty pieniężnej było uzasadnione jakimkolwiek okolicznościami, w szczególności, by wpływało na poprawę sytuacji skarżącego. Wręcz przeciwnie, przyznanie stronie świadczenia nakładającego na nią dodatkowe obowiązki związane z jego realizacją pogarsza sytuację strony. Otrzymanie świadczenia w formie rzeczowej, niewymagającej podejmowania dodatkowych czynności związanych z samodzielnym zakupem węgla i jego przywozem jest wiele bardziej korzystne dla skarżącego, zwłaszcza jeśli się zważy na podkreślany przez skarżącego stan jego zdrowia wynikający z niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze słusznie organy uznały, iż świadczenie w formie rzeczowej w najpełniejszy sposób zabezpieczy potrzeby skarżącego oraz daje gwarancję należytego wykorzystania przyznanego świadczenia, a zatem za zmianą decyzji nie przemawia ani interes społeczny ani słuszny interes strony. Trafnie również podnosi organ, że decyzją z dnia 28 sierpnia 2009 r., a więc już po wydaniu decyzji ostatecznej, o którą chodzi w sprawie niniejszej, przyznane zostało skarżącemu świadczenie pieniężne w kwocie 250 zł z przeznaczeniem na zakup opału, jednak skarżący nie wykazał, że opał za tę kwotę rzeczywiście zakupił. Ponadto nie bez znaczenia dla zmiany decyzji jest treść art. 3 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) o pomocy społecznej stanowiącego, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. A zatem to organ mając na względzie sytuację strony i okoliczności sprawy samodzielnie określa formę i rodzaj udzielanej pomocy. Tym samym nie ma on obowiązku przyznania świadczenia w takiej formie i takim rozmiarze, jak tego żąda wnioskodawca. W tym miejscu podkreślić należy, iż zmiana decyzji na podstawie art.155 k.p.a. musi pozostawać w zgodności z przepisami prawa materialnego. Nieuzasadnione są twierdzenia skarżącego, że brak możliwości dostarczenia takiej ilości węgla, jaka wskazana została w decyzji. Okoliczności tej skarżący nawet nie uprawdopodobnił. Bezpodstawny jest także zarzut, że decyzja nie została wykonana. Z faktury nr F/1/09/000388 z dnia 21 grudnia 2009 r. (k. 7 akt organu drugiej instancji) wynika, że "węgiel orzech", którego sprzedawcą jest podmiot wskazany w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 kwietnia 2009 r. został wydany. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało sprawę z przekroczeniem ustawowego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, uchybienie to nie miało bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazywane w skardze przepisy art. 11 i 39 ustawy o pomocy społecznej nie były w sprawie przez organy stosowane. Zaskarżona decyzja nie narusza także powołanego przez skarżącego przepisu art. 100 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi: "1. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia. 2. W zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej można przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych świadczeń dotyczące: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym". Odmowa zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. w żaden sposób tego przepisu naruszyć nie mogła. Natomiast przepis art. 119 ust. 2 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej, którego naruszenie skarżący również zarzuca, określa obowiązki pracownika socjalnego i nie był podstawą wydania decyzji w tej sprawie. Nie można także uznać, by zaskarżona decyzja w jakikolwiek sposób naruszała ustawę o ochronie danych osobowych Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).