II SA/Lu 112/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] Wójt Gminy K. zaopiniował wstępny podział nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu Nr [...]-R. D., gm. K., jako działka nr [...] stanowiąca własność M. U., dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawcy dnia [...] sierpnia 2013 r. (dowód doręczenia – k. 34 akt administracyjnych I instancji). W dniu [...] sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej – k. 37 akt) M. U. wniósł o uzupełnienie wskazanego postanowienia w zakresie wyjaśnienia prawnej podstawy warunkowania i uzależniania możliwości dokonania wnioskowanego przez niego podziału nieruchomości – po zakończeniu inwestycji i dokonaniu odbioru budynku mieszkalnego zgodnego z ustawą prawo budowlane, gdyż z postanowienia okoliczności te nie wynikają. W odpowiedzi na ten wniosek pismem z dnia [...] września 2013 r. organ poinformował wnioskodawcę, że informacja zawarta w postanowieniu nie jest warunkiem, lecz wskazaniem, w jaki sposób możliwe jest spełnienie wymogów określonych w art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takich okolicznościach w dniu [...] września 2013 r. M. U. wniósł oznaczone jako "odwołanie" – zażalenie na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej – k. 41 akt administracyjnych). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] (k. 43-44 akt administracyjnych). W skardze na powyższe postanowienie skierowanej w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący M. U. zarzucił: 1) rażące naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, to jest art. 111 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na pominięciu przez organ faktu zwrócenia się przez stronę skarżącą dnia [...] sierpnia 2013 r. z wnioskiem o uzupełnienie postanowienia Wójta Gminy K., podczas gdy skarżący z takim wnioskiem wystąpił; 2) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 111 § 1b w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na błędnym nieuznaniu przez organ pisma w uzupełnieniu postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2013 r. (znak: [...]) za postanowienie, podczas gdy wyżej przytoczony przepis wprost stanowi, że uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia następuje tylko w formie postanowienia; 3) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu jakoby doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b k.p.a., termin do wniesienia zażalenia biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia; 4) rażące naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 w zw. z art. 126 k.p.a., polegające na błędnym nieuznaniu przez organ pisma w uzupełnieniu postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2013 r. (znak [...]) za postanowienie, podczas gdy pismo to posiada wszelkie niezbędne cechy postanowienia. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. o uzupełnienie opiniującego postanowienia Wójta Gminy K. w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej warunkowania i uzależniania możliwości dokonania wnioskowanego podziału nieruchomości – po zakończeniu inwestycji i dokonaniu odbioru budynku mieszkalnego zgodnego z ustawą prawo budowlane, jest w istocie żądaniem wyjaśnienia wątpliwości co do treści tego postanowienia, zgłoszonym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., natomiast nie może być uznany za wniosek o uzupełnienie postanowienia w trybie art. 111 § 1 k.p.a., gdyż nie dotyczy żadnego z przewidzianych tym przepisem elementów postanowienia, o uzupełnienie których strona jako adresat postanowienia może wnioskować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga M. U. nie jest zasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji, jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 141 § 1 i 2 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Według zaś art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm., dalej jako "u.g.n."), zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.). W opisanych okolicznościach faktycznych powyższe uregulowania oznaczają, że ustawowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...], opiniujące na wniosek skarżącego wstępny podział jego nieruchomości, które zostało mu doręczone w dniu [...] sierpnia 2013 r. – upłynął z dniem [...] sierpnia 2013 r. W konsekwencji wniesienie przez skarżącego zażalenia na wskazane postanowienie w dniu [...] września 2013 r., nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia omawianego środka zaskarżenia. Ponieważ jest faktem, że skarżący wnosząc zażalenie nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, ani też nie powołał się na okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że opóźnienie w dokonaniu tej czynności procesowej nastąpiło bez jego winy, to uchybienie ustawowego terminu ma charakter obiektywny i w świetle art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ – jako bezwzględnie związany tymi przepisami – nie posiadając w tym zakresie uprawnień w sferze uznania administracyjnego, zobowiązany był do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Rozstrzygnięcie to nie narusza żadnych zarzuconych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Dodatkowo trzeba też zwrócić uwagę, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. oznaczony jako wniosek "o uzupełnienie postanowienia" Wójta Gminy K. opiniującego podział nieruchomości – w istocie wniosku o uzupełnienie w trybie art. 111 § 1 k.p.a. nie stanowi, dlatego też prawidłowo jako wniosek w tym przedmiocie potraktowany nie został. Wniosek ten zasadnie został zaś potraktowany jako żądanie wyjaśnienia treści postanowienia na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. i został postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. (błędnie oznaczonym jako "pismo"), stosownie do treści tegoż wniosku skarżącego dotyczącego zgłoszonych wątpliwości – odpowiednio rozstrzygnięty. Według art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Oznacza to, że uzupełnienie rozstrzygnięcia ma miejsce wtedy, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji (postanowienia) wydano decyzję (postanowienie) w samej rzeczy częściową (por. J. Borkowski w: "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2012, str. 453). Skoro z powołanego przepisu w powiązaniu z art. 126 k.p.a. wynika, jakie elementy postanowienia mogą być uzupełnione i jest to katalog zamknięty (rozstrzygnięcie; pouczenie strony o trybie odwoławczym; pouczenie strony o możliwości wniesienia powództwa cywilnego lub skargi do sądu administracyjnego), to tylko te elementy decyzji mogą być przedmiotem uzupełnienia. Dlatego żądanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym katalogu się nie mieści. W konsekwencji o tym, czy w sprawie został złożony wniosek o uzupełnienie postanowienia o elementy wymienione w art. 111 § 1 k.p.a., decyduje nie nazwa pisma strony, ani też powołanie przez nią takiej, czy innej podstawy prawnej, lecz treść wniosku. Tę samą uwagę należy odnieść do postanowienia organu z dnia [...] września 2013 r., które błędnie określono jako "pismo". O tym bowiem, czy czynność organu może być uznana za postanowienie, decyduje nie jego nazwa, czy forma, lecz jego treść, a wskazane pismo warunki postanowienia spełnia. Instytucja wyjaśnienia treści postanowienia, jak również instytucja uzupełnienia postanowienia, a także sprostowanie postanowienia, są zaliczane do instytucji tzw. rektyfikacji postanowienia administracyjnego. Służą one oczyszczeniu postanowienia z wad niekwalifikowanych, mniej istotnych. Jednakże swoiste przedłużenie terminu dla wniesienia zażalenia, związane z czasem rozpatrzenia wniosku skarżącego i wydania postanowienia, ustawodawca przewidział jedynie w wypadku instytucji uzupełnienia postanowienia, natomiast wydanie postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do treści postanowienia, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia zażalenia. Wymaga przy tym zaakcentowania, że wskazane okoliczności w żaden sposób nie miały wpływu na okoliczność prawidłowości oceny przez organ faktu wniesienia przez skarżącego zażalenia z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Tym samym zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.