II SA/Lu 1126/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nie zastosowania się do nakazu p o s t a n a w i a I. przyznać D. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L., II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu córki, utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz emerytury męża w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Na koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na spłatę pożyczki – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, wodę [...] złotych, gaz – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych, wywóz nieczystości płynnych – [...] złotych, paliwo do samochodu – [...] złotych, abonament telewizyjny – [...] złotych, telefon – [...] złotych, lekarstwa – [...] złotych, środki sanitarne – [...] złotych, ubezpieczenie na życie – [...] złotych, żywność – [...] złotych oraz wydatki sezonowe – zakup węgla i drzewa – [...] złotych, odzież i obuwie letnie i zimowe – [...] złotych i inne nieplanowane wydatki. W piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. skarżąca oświadczyła, że w domu zamieszkuje tylko z mężem, córka mieszka oddzielnie, na jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na telefon, abonament telewizyjny, ubezpieczenie, spłata pożyczki, koszty wyżywienia, koszty zakupu środków czystości – [...] złotych, karma dla kotów – [...] złotych, paliwo do samochodu – [...] złotych. Pozostałe koszty to koszty ponoszone co dwa miesiące lub co kwartał i ich wysokość jest zmienna w zależności od zużycia energii elektrycznej bądź innych mediów. Do pisma dołączono dokumenty źródłowe (faktury VAT, zaświadczenie o miejscu zamieszkania córki). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca i jej mąż posiadają stałe dochody oraz mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej pozwalają na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi (miesięczny dochód gospodarstwa domowego - [...] złotych netto zaś miesięczne wydatki – [...] złotych). Nie można więc przyjąć, że skarżąca zalicza się do osób ubogich bądź takich, których dochód nie pozwala na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienie wniosku skarżącej w całości. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie, ze względu na wartość przedmiotu sprawy minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru wynosi 900 złotych zaś koszty sądowe, które skarżąca może być zobowiązana ponieść prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 113 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym w zakresie częściowym, jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (patrz np. postanowienie NSA z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OZ 813/14 czy z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 910/14 – publikowane w Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). W sprawie niniejszej można stwierdzić, że skarżąca ma realne, rzeczywiste możliwości zdobycie środków finansowych, które są niezbędne na pokrycie kosztów sądowych. Do wniosku takiego prowadzi porównanie wysokości dochodów gospodarstwa domowego skarżącej i wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego do wysokości kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Uiszczenie doraźnie przez skarżącą kwoty 113 złotych bądź nie wyższej od 100 złotych nie odbędzie się bowiem kosztem środków finansowych przeznaczanych na pokrycie wydatków związanych ze stałymi miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Uszczupleniem tych środków finansowych skutkować będzie zaś pokrycie wydatków związanych z minimalnym wynagrodzeniem adwokata z wyboru. Spowoduje to uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Wpływ na to ma wysokość minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Z tych powodów referendarz sądowy przyznał skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.