II SA/Lu 1132/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę. Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. J. uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., znak: [...] o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zakupu posiłku w sierpniu 2013r. i orzekło o odmowie przyznania pomocy społecznej w zakresie dożywiania na rzecz K. J. na okres wakacji. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 2 sierpnia 2013r. A. J. wniósł o przyznanie pomocy na dożywianie syna K. w przerwie wakacyjnej. Rozpoznając wniosek organ ustalił, że K. J. ma 20 lat i od października 2013r. studiuje w L., nie jest przy tym zarejestrowany jako osoba bezrobotna. W lipcu 2013r. dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy, obejmującej wnioskodawcę, syna K. oraz niepełnosprawnego syna G. - wyniósł 580,78 zł (dochód całkowity rodziny to emerytura – 1627,33 zł i zasiłek rodzinny – 115 zł), a zatem przekroczył ustawowe kryterium dochodowe na osobę wynoszące 456 zł, uprawniające do przyznania świadczenia na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i nie przekroczył kryterium dochodowego wynikającego z ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wynoszącego 684 zł, tj. stanowiącego 150 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 - 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził jednak, że mimo spełnienia kryterium dochodowego świadczenie nie może być przyznane, ponieważ K. J. jest osobą dorosłą, zdrową, zdolną do podjęcia sezonowej pracy w okresie wakacji. Organ podkreślił przy tym, że celem pomocy społecznej jest wyłącznie wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, dlatego osoby wnioskujące o pomoc powinny w pierwszej kolejności we własnym zakresie przezwyciężać trudności. Organ wskazał również na konieczność zapewnienia pomocy także innym osobom potrzebującym i wyjaśnił, że w 2013r. Ośrodek wykorzystał 90% środków finansowych przeznaczonych na realizację "Programu..." Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. J. podzieliło ustalenia i stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do przyznania rodzinie wnioskodawcy na rzecz syna K. pomocy na dożywianie - pomimo spełnienia kryterium dochodowego - ze względu na to, że synowie odwołującego się są osobami młodymi, dorosłymi, mogącymi pracować sezonowo lub dorywczo, a na żonie odwołującego się ciąży obowiązek alimentacyjny względem K. J. do ukończenia przez niego 25 lat. Kolegium uchyliło jednak decyzję organu I instancji i ponownie orzekło o odmowie przyznania świadczenia określając, że odmowa dotyczy studenckiego okresu wakacyjnego, obejmującego miesiące od lipca do końca września. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł A. J., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Zarzucił błędy dotyczące "tzw. kryterium 462 zł x 150 %", pominięcie przez organ, że od dnia 1 września 2013r. syn K. nie otrzymał zasiłku rodzinnego oraz że skarżący i syn G. są osobami niepełnosprawnymi, a także pominięcie wydatków rodziny tj. kosztów ogrzewania – 900 zł, czynszu – 350 zł, energii – 400 zł, gazu – 80 zł i leczenia – 300 zł; wskazał, że syn K. nie otrzymuje pomocy z uczelni. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej "ustawą". Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r., SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować rodzaju bądź wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie jego synowi K. pomocy na dożywianie w okresie wakacji. Wprawdzie – jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji - dochód na osobę w rodzinie skarżącego nie przekracza ustawowego kryterium, uprawniającego do przyznania pomocy na dożywianie, wynikającego z ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (dochód rodziny skarżącego wynosi 1742, 33 zł, tj. 580, 78 zł na osobę, podczas, gdy kryterium dochodowe na osobę w rodzinie stanowiące 150 % kryterium wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 1- 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, do którego odsyła art. 5 ust. 1 ustawy - wynosi 684 zł na osobę w rodzinie - dochód trzyosobowej rodziny uniemożliwiający przyznanie świadczenia musiałby zatem być wyższy od kwotę 2052 zł), to jednak odmawiając przyznania świadczenia organy nie przekroczyły granic przysługującego im uznania. Organy słusznie wskazały, czyniąc zadość obowiązkowi należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 kpa), że K. J. jest osobą młodą, zdolną do podjęcia pracy choćby sezonowej, dlatego przyznanie mu na okres wakacji pomocy na dożywianie byłoby nieuzasadnione. Wprawdzie skarżący podnosi, że zarówno on, jak i jego drugi syn G. są osobami niepełnosprawnymi, to jednak z uwagi na to, że wniosek o pomoc na dożywianie dotyczy syna K., a nie skarżącego czy syna G., okoliczność ta nie przemawia za przyznaniem pomocy na dożywianie K.J . Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia organ I instancji wskazał również na konieczność zapewnienia pomocy finansowej innym osobom potrzebującym wyjaśniając, że już 90 % środków przeznaczonych na ten cel zostało wykorzystanych. Poza tym należy stwierdzić, że choć sytuacja majątkowa rodziny skarżącego zasadniczo jest trudna, to jednak w okresie wakacyjnym nie ponosi ona wydatków związanych ze studiami K. J . W sprawie niniejszej nie można również zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia przepisów postępowania. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.).