II SA/Lu 1135/03

WyrokWSA w Lublinie2004-06-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca linię brzegową rzeki może zostać uchylona z powodu pominięcia w postępowaniu administracyjnym wszystkich spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości, nawet jeśli nie przeprowadzono postępowania spadkowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, podlegają uchyleniu, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie wzięli udziału wszyscy spadkobiercy zmarłego właściciela nieruchomości. Pominięcie jednego ze spadkobierców, nawet bez przeprowadzonego postępowania spadkowego, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Wojewody ustalającą południową linię brzegową rzeki Czarna. Wojewoda uchylił w części decyzję Starosty i ustalił nową linię brzegową. Skarżąca zarzucała błędy w określeniu granic działki, brak podpisów właścicieli oraz nieuwzględnienie wniosku o przejęcie gruntu. W skardze podniosła również, że zmiana koryta rzeki nastąpiła w wyniku prac melioracyjnych, a decyzja jest dla niej krzywdząca, pozbawiając ją gruntów i dojazdu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Wstrzymano wykonanie uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant:ref. staż. M.Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie ustalenia południowej linii brzegu rzeki Czarna uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sygn.akt II SA / Lu 1135 / 03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania H.K. od decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w sprawie ustalenia linii brzegowej rzeki C. w miejscowości S. w km 16+ 730 – 17 + 150 , uchylił w części powyższą decyzję i ustalił południową linię brzegu tej rzeki, którą miałaby stanowić granica pomiędzy działkami o nr ewidencyjnych 299/8 i 299/10, wyznaczona wskazanymi punktami załamania. Zobowiązał Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych do spowodowania trwałego umieszczenia punktów granicznych na wyznaczonej linii brzegowej. Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołującej się, dotyczące wadliwego określenia granic działki 299/2 , braku złożenia podpisu właścicieli na protokole granicznym i nieuwzględnienie wniosku o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa gruntu oznaczonego na mapie ewidencyjnej jako rów. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż linię brzegu od pkt.256 – 245 ustalono zgodnie ze stanem zdjęcia przez rzekę części działki 299/2 , pozostałe granice ustalone zostały według dokumentów scaleniowych z 1936 r. Rów jest częścią rowu melioracyjnego oznaczonego nr R-C, odwadniającego grunty rolników wsi S. i P. Podano, iż jest to rów szczegółowy, gdzie pod prowadzoną przez niego woda znajdują się grunty właścicieli odwadnianych terenów , bezpośrednio do niego przyległych. Stwierdzone jego poszerzenie nie było wynikiem działania wody , lecz nastąpiło w wyniku ingerencji człowieka – prowadzonych robót konserwacyjnych. Nie ma zatem delegacji prawnej do pozytywnego załatwienia wniosku. Sprawa nielegalnego rozkopania rowu jest sprawą cywilną, pomiędzy właścicielem gruntu , a jednostka wykonującą roboty konserwacyjne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H.K. zaznaczyła, iż jej działki leżą w km.15 + 730 – 16 + 150 , a nie tak , jak wskazuje decyzja. Argumentowała, iż zmiana przebiegu rzeki nie nastąpiła w sposób naturalny, lecz w wyniku prowadzonych w latach 1971 – 1974 prac melioracyjnych. Wówczas koryto rzeki zostało znacznie poszerzone kosztem jej gruntów. Dotyczy to także rowu, który po zakończeniu robót miał 10 m szerokości , co jest niezgodne z art.9 ust.1 pkt.13 prawa wodnego. W uzasadnieniu decyzji pominięto art.17 pkt.2 tej ustawy w sprawie należnego jej odszkodowania. Skarżąca podkreśliła, iż decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Zabiera się jej około 0,4 ha gruntów po dwóch stronach rzeki i pozbawia dojazdu do części działek. Nie wiadomo też, dlaczego linia brzegowa wyznaczona jest tylko na części jej działki , a nie na całym cieku wodnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, iż w przypadku północnej linii brzegu działka 299/7 wchodząca w obszar rzeki stanowi współwłasność Państwa K. oraz A. i B.W. , we władaniu administratora rzeki i przylega do działek 299/6 i 299/3 będących odpowiednio własnością wyżej wymienionych. Linii brzegu nie stanowi granica z gruntem będącym własnością Skarbu Państwa. Podział został zatwierdzony w 1983 r i potwierdzony wyrokami sądowymi. Nie może być zatem przedmiotem postępowania w trybie art.15 i 16 prawa wodnego . Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jednak z przyczyn innych , niż wskazane w skardze, a które sąd może uwzględnić, nie będąc związany jej zrzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U Nr.153, poz.1270 ). Z akt sprawy wynika, iż postępowanie administracyjne prowadzone było bez udziału wszystkich spadkobierców po W.K.. Czynny udział w postępowaniu brała jedynie H.K. Pominięto natomiast udział R.K. , syna W.K. Doręczenie w tej sytuacji decyzji wyłącznie jednemu z następców prawnych z pominięciem pozostałych, nawet gdy nie przeprowadzono postępowania spadkowego, stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art.145 § 1 pkt.4 kpa ( por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 1983 r. sygn.akt SA/Gd 381/83, wyrok NSA z dnia 30 października 2003 r. sygn. akt I SA 280/2002 ). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. ( sygn .akt III RN 200/01 ) potwierdził ustalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, według którego sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art.152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło