II SA/Lu 1137/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr.), Władysław Sobuś, Protokolant sekr. sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpoznaniu odwołania A.M., uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r. umarzającą postępowanie w sprawie i odmówił przyznania uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 2 ust. 31 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106 poz. 1154). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A.M. wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2001 r. wystąpiła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu aktywnej pomocy żołnierzom polskiego podziemia oraz pobytu w obozie przesiedleńczym w Z. w okresie luty-marzec 1943 r. W ocenie organu, pobyt wnioskodawczyni, która miała wówczas 21 lat, w obozie w Z. nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż obóz ten uznany został za inne miejsce odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny. Podstawy do przyznania tych uprawnień nie stanowiła również, w ocenie organu, udokumentowana oświadczeniem świadka, pomoc udzielana partyzantom, gdyż zgodnie z powołanym przepisem ustawy uprawnienia przysługują jedynie dającym schronienie (ukrywającym) osoby, za ukrywanie których groziła kara śmierci. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.M. wnosiła o uchylenie decyzji, jako opartej na niewłaściwej podstawie prawnej. W ocenie skarżącej jej wniosek powinien być rozpoznany na podstawie art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż obóz w Z. nie jest wymieniony w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r., jako miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 r., zatem skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Za nieuzasadniony uznać należało zarzut skargi o błędnym oparciu zaskarżonej decyzji na treści art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. Z materiału dowodowego sprawy przedstawionego przez skarżącą do wniosku z dnia 4 kwietnia 2001 r. oraz przy piśmie z dnia 23 maja 2003 r. wynika, iż w lutym i marcu 1943 r., mając 21 lat, przebywała w obozie przejściowym w Z. gdzie znalazła się wraz z rodziną wskutek wysiedlenia Polaków z miejscowości S. (gm. M., powiat [...]). Na podstawie przepisów, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. (Dz. U. Nr 106, poz. 1154) obóz w Z. nie mógł być przez organ wydający decyzję uznany za miejsce odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach), gdyż nie został wymieniony, jako takie miejsce. W § 5 cyt. rozporządzenia odnoszącym się do powyższego przepisu ustawy. Obóz w Z. uznany został w § 6 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów za miejsce odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach, czyli miejsce odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny. Zgodnie z wolą ustawodawcy (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach), określenie miejsc odosobnienia, w których pobyt uznany został za represje wojenne stanowiące podstawę przyznania uprawnień kombatanckich, powierzone zostało Prezesowi Rady Ministrów po uzyskaniu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, jako organ orzekający w sprawach indywidualnych, zobowiązany jest stosować przepisy ustawy i rozporządzenia po wnikliwym ustaleniu stanu faktycznego w każdej z rozstrzyganych spraw. Skoro bezspornym było, że skarżąca w wieku 21 lat przebywała w obozie w Z., a obóz ten nie został uznany za miejsce określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, lecz za miejsce określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, to oceny zawartej w decyzji nie można było uznać za dowolną. Również w zakresie nieobjętym zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie można zaskarżonej decyzji postawić zarzutu dowolności. Zarówno z wniosku skarżącej, jak i z oświadczenia E.Z. – żołnierza BCH, który wraz ze skarżącą wysiedlony był z miejscowości S. wynika, że osadzenie skarżącej w obozie w Z. było skutkiem represji za pomoc udzielaną partyzantom. Okoliczność tę potwierdza oświadczenie J.S. również wysiedlonej z S. Pośrednim dowodem tej okoliczności są też załączone do pisma z dnia 23 maja 2003 r. zeznania Z.Z. i A.B., które, wysiedlone z miejscowości Z i G, poznały skarżącą w czasie osadzenia w obozie w Z. W świetle art. 2 ust. 31 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym, za działalność kombatancką uznaje się dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie groziła kara śmierci oraz w kontekście przedłożonych przez skarżącą dowodów, ocena organu, że godna szacunku postawa skarżącej, polegająca na pomocy partyzantom, nie daje jednakże podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich, jest prawidłowa. Z powyższych powodów, zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, stąd skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.