II SA/Lu 1138/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędziowie Wiesława Achrymowicz ( asesor WSA), NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent Beata Skubis- Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. i S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm./, w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania M. i S. L. zam. w H. przy ul. [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. znak: [...] nakazującej likwidację – poprzez zamurowanie wykonanych samowolnie otworów okiennych w ilości 4 szt. i otworu drzwiowego /drzwi balkonowe/ w ilości 1 szt. wraz z demontażem wykonanej płyty balkonowej o wymiarach 4,23 x 1,08 m w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce położonej przy ul. [...] w H. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdza się, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1990 r. znak: [...] M. i S. L. uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 146 położonej w H., według projektu typowego W-05, bez garażu wbudowanego. Zgodnie z planem zagospodarowania działki stanowiącym załącznik do w/w decyzji o pozwoleniu na budowę budynek zlokalizowany miał być w odległości 3,50 m od wschodniej granicy działki /licząc od północno-wschodniego narożnika budynku/. Zgodnie z będącą w aktach sprawy kartą zmian do projektu typowego /pkt VI/ w ścianie wschodniej budynku zastosowano ogniomur. Zrealizowany przez M. i S. L. budynek mieszkalny usytuowany jest, jak wynika z protokołu oględzin z dnia 24 maja 2002 r., w odległościach 2,67 m /północny wschód narożnik budynku/, 3,11 m /środek ściany/ i 3,38 m /południowy wschód narożnik/ od ogrodzenia działki w postaci siatki mocowanej na słupkach betonowych grubości 14 cm. W ścianie wschodniej budynku wykonane są 4 otwory okienne i 1 drzwi balkonowe. Uznając, że wykonanie otworów okiennych, których nie przewidywał przystosowany projekt typowy W-05, stanowiący załącznik do w/w decyzji o pozwoleniu na budowę narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wymienioną na wstępie decyzją, powołując jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nakazał M. i S. L. likwidację w terminie do 30 października 2002 r. wykonanych samowolnie otworów okiennych i drzwi balkonowych wraz z demontażem płyty balkonowej. Odwołanie od tej decyzji wnieśli zobowiązani do wykonania nakazanych czynności domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odwołaniu M. i S. L. podnoszą, że budynek wykonali zgodnie z pozwoleniem na budowę, a powoływana przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji karta zmian do projektu typowego stanowiła załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z 1987 r., która nie została zrealizowana. Budynek został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 1990 r. do której według skarżących nie było karty zmian. Po zakończeniu budowy budynku inwestorzy zawiadomili właściwy organ o oddaniu budynku do użytku dołączając odpowiednie dokumenty. Ponadto skarżący zarzucają, że w stosunku do wybudowanego przez nich budynku nie mogą mieć zastosowania powoływane przez organ I instancji przepisy rozporządzenia z 1994 r. a także wskazują na naruszenie art. 100 prawa budowlanego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym stwierdzić należy, co następuje: W sprawie jest bezsporne, że budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 1990 r. znak: [...]. W trakcie realizacji budowy inwestorzy odstąpili jednak od warunków w/w pozwolenia na budowę wykonując w ścianie wschodniej budynku odległej mniej niż 4,0 m od granicy działki 4 otwory okienne, 1 drzwi balkonowe i płytę balkonowa. Zatwierdzony w/w decyzją przystosowany projekt typowy W-05 przewidywał usytuowanie budynku w odległości 3,50 m od wschodniej granicy działki z zastosowaniem ogniomuru. Skarżący twierdzi, że karta zmian, w której przystosowano projekt poprzez zastosowanie ogniomuru /pkt VI/ dotyczy decyzji z 1987 r. natomiast nie było takiej karty do pozwolenia na budowę z 1990 r. Na podstawie będących w aktach sprawy dokumentów dotyczących decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] listopada 1990 r. znak: [...] wynika, że w decyzji tej zatwierdzono projekt budowlany ten sam, który był przedmiotem zatwierdzenia w pozwoleniu na budowę z 1987 r. Załącznik do tej decyzji stanowi plan zagospodarowania działki skarżących ten sam, który był załącznikiem do pozwolenia na budowę z 1987 r. Skreślono na nim jedynie oznaczenia organu, który wydawał wcześniejszą decyzję i opatrzono go nowymi pieczęciami. W aktach tych zawarta jest również w/w karta zmian. Skarżący w trakcie postępowania wyjaśniającego odmawiali Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego okazania projektu, na podstawie którego realizowali budynek jednak w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z 17 lutego 1998 r., sporządzona przez inspektora w Urzędzie Rejonowym , podpisana przez S. L., z której wynika, iż w tym dniu inwestor udostępnił projekt typowy W-05, który jest załącznikiem do pozwolenia na budowę z [...] listopada 1990 r. znak: [...]. W projekcie tym na rysunku rzutu poddasza naniesiona jest kolorem czerwonym likwidacja otworów znajdujących się w ścianie wschodniej budynku. W świetle powyższego należy uznać, iż inwestorzy realizując budowę budynku mieszkalnego na działce położonej przy ul. [...] w H. odstąpili od warunków pozwolenia na budowę wykonując otwory w ścianie budynku oddalonej od granicy działki mniej niż 4,00 m. Odstępstwo to należy uznać za istotne bowiem zaistniały stan narusza obowiązujące przepisy warunków technicznych. W zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał na naruszenie warunków rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. Przepisy te nie znajdują zastosowania w omawianej sprawie bowiem stosownie do § 330 przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się do budynków, wobec których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Sytuacja taka miała miejsce w sprawie niniejszej. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia bowiem istniejący stan pozostaje w sprzeczności również z wymogami mającego zastosowanie w omawianej sprawie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17 poz. 62 ze zm./. Stosownie do § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia ściana budynku z otworami winna być zlokalizowana w odległości co najmniej 4,0 m od granicy działki. Zgodnie z § 12 ust. 2, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki odległość ta może ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Przepis ten nie ma zastosowania, w przypadku budynku M. i S. L., bowiem działka M. i L. K. i innych współwłaścicieli, w linii zabudowy budynkiem skarżących i na głębokość działki ok. 30 m od strony ulicy nie jest zabudowana. Skoro inwestorzy wybudowali budynek niezgodnie z obowiązującymi przepisami to nawet jeśli zawiadomili właściwy organ o oddaniu go do użytku, co podnosi odwołanie, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest podjąć działania w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W świetle powyższego zaskarżona decyzja znajduje pełne uzasadnienie w przepisach art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 /w omawianym przypadku w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu i przepisach – art. 50 ust. 1 pkt 3/ właściwy organ wydaje decyzję nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wykonanie nakazanych czynności doprowadzi sporny budynek do zgodności z § 12 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia. Nieuzasadniony jest zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 100 Prawa budowlanego. Przepis ten dotyczy postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w stosunku do osób pełniących samodzielne funkcje techniczne. Nie dotyczy zaś postępowania w stosunku do inwestora, który zrealizował budynek niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Od tej decyzji M. i S. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze m.in. w wydanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podnosi, w toku postępowania odwoławczego, nie ustosunkował się do załączonych dokumentów do odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ; tym samym, rażąco naruszył szereg faktów, składających się na przedmiot sprawy jedynie tendencyjnie oparł się na argumentach zawartych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, naruszając postanowienia wynikające z art. 7 i 75 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie podał w uzasadnieniu do wydanej decyzji, nieprawdziwe dane tak zwanych wymiarów usytuowania budynku, podając niewłaściwe odległości od wschodniej granicy działki. Pomiarów dokonał uprawniony geodeta byłego Urzędu Rejonowego, uwzględniając grubość słupka betonowego, na granicy działki, na którym umocowana została siatka ogrodzeniowa. Umocowanie siatki od strony skarżących nieruchomości, nie świadczy o przebiegającej granicy. Dokonane przez geodetę pomiary w farmie dokumentu, stanowiły załącznik do wydanej decyzji – pozwolenia na budowę budynku i do jego oddania do użytku. Dla prawnego określenia odległości usytuowania budynku, dokonujący pomiarów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 24 maja 2002 r. nie zażądał od strony skarżącej dokumentu w postaci wyrysu geodezyjnego rozgraniczenia działki, na podstawie którego, prawnie można było określić granicę działek. Tego PINB nie dokonał, a jego pomiary zostały zakwestionowane, co omawia ich wyjaśnienie złożone do protokołu dokonanej kontroli – oględzin w dniu 25 maja 2002 r. Jak z powyższego wynika, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , zarzuca im naruszenie przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powoływanie się na powyższe rozporządzenie, jest chybione. Zostało ono później wydane, natomiast budynek był budowany na podstawie wydanego pozwolenia w 1990 r. i został oddany do użytku w dniu 20 lipca 1994 r. Wymienione rozporządzenie, nie może mieć zastosowania w stosunku do przeszłego stanu rzeczy. W sprawie likwidacji otworów okiennych, drzwi i płyty balkonowej na ścianie wschodniej budynku na podstawie art. 51 ust. 2 oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. znowelizowanego prawa budowlanego, na który się powołuje w wydanej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, szczególnie na ust. 4 tegoż artykułu, jest całkowicie bezzasadne. Powyższy artykuł miałby zastosowanie, w przypadku niezakończonego cyklu budowy, co ich dotyczy ewentualnie prawo budowlane z 1974 r., w którym to nie występuje ust. 4 o czym jest mowa w decyzji WINB . Dotyczy to prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Powyższe nie może stanowić podstawę decyzji. Nieprawdą jest, jak podaje w decyzji Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego iż rzekome samowolne wykonanie przez nich otworów okiennych oraz, że odstąpili od warunków pozwolenia na budowę domu mieszkalnego. Nie było żadnego odstępstwa od wydanej decyzji na budowę, wydanej przez Urząd Rejonowy z 1990 r. Wyraźnie ten problem omawia decyzja byłego Urzędu Rejonowego Nr [...] z dnia [...] października 1998 r. dotycząca zbadania zgodności i wykonania budynku mieszkalnego przy ul. [...] w H. z planem i warunkami pozwolenia na budowę. Art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazuje bowiem stosowanie przepisów dotychczasowych /a więc ustawy z 1974 r./ w odniesieniu do obiektów, ale tylko wówczas, gdyby w grę wchodziło zastosowanie art. 48 "nowej ustawy". W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi, bowiem bezsporne jest, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę. Tak więc Powiatowy jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z tego zapisu nie wyciągnęli wniosków w postępowaniu administracyjnym, pomijając wszelkie zasady prawne. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , rażąco narusza § 3 art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że WINB nie wykazał w swojej decyzji konkretnych przepisów prawa materialnego, które upoważniałyby, do władczego rozstrzygnięcia sprawy w drodze administracyjnej. Tym wymogom wydana decyzja nie odpowiada. Wychodząc z tych przesłanek należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu pierwszej instancji, dotknięte są wadą nieważności o jakiej mówi art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jako wydana bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosi o jej oddalenie. Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Odnosząc się do zarzutów skargi należy powiedzieć, że nie mają one uzasadnienia prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 w zw. z przepisami kompetencyjnymi art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz 83 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. w zw. § 12 ust. 1 mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm./. Istota decyzji sprowadza do nakazu zamurowania wykonanych zdaniem organu samowolnie 4 sztuk otworów okiennych i otworu drzwiowego oraz demontażu płyty balkonowej we wschodniej ścianie budynku mieszkalnego skarżących. Ocena materiału dowodowego w sprawie należy do organów administracji i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Pomiędzy działkami skarżących i sąsiadów istnieje granica wyznaczoną siatką ogrodzeniową. Siatka jest umocowana na słupkach betonowych grubości 14 cm. Ściana budynku skarżących w których są otwory okienne jest usytuowana w odległościach 2,67; 3,11 i 3,38 od granicy działki, a więc odległość narusza warunki techniczne w budownictwie, tj. § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia z 1980 r. Organ wyższy przyjął w sposób prawidłowy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z 1980 r. i stąd zupełnie niezrozumiały jest zarzut skargi w tej kwestii. W sprawie pozwolenia na budowę istnieją dwie decyzje. Pierwsza niezrealizowana z dnia [...] października 1998 r. i druga z dnia [...] listopada 1990 r. Nie ma potwierdzenia zarzut skarżących, że w projekcie typowym W-05 na podstawie którego zrealizowano budynek na podstawie pozwolenia [...] listopada 1990 r. wprowadzono zmiany umożliwiające istnienie otworów okiennych. Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skargi należy powiedzieć, że nie mogą mieć one znaczenia prawnego. Skarżący kwestionują przebieg granicy w sytuacji kiedy jest ona wyraźnie oznaczona siatką metalowa. Wbrew zarzutom skargi w sprawie organ wyższy prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych w budownictwie z roku 1980, a nie z roku 1994. Unormowania warunków technicznych w budownictwie odnoszą się do daty realizacji budynku. Natomiast zupełnie inną kwestią jest podstawa prawna prowadzonego postępowania administracyjnego. W sprawie skarżących należy stosować przepisy nowego prawa budowlanego, a więc bezpodstawne jest twierdzenie skarżących, że ich sytuacji nie dotyczy art. 51 ust. 2 i ust. 4 nowego prawa budowlanego. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie naruszono zasad prawa oraz przepisów kpa, a ponadto zupełnie chybiony jest zarzut, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a więc wiążą zarówno organ administracji jak i Sąd. W tych warunkach Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/.