II SA/Lu 114/11

WyrokWSA w Lublinie2011-04-29

Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek przyznać specjalny zasiłek celowy osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jeśli sytuacja życiowa jest szczególnie uzasadniona?
Ratio decidendi
Przyznanie specjalnego zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, nie jest obligatoryjne, lecz zależy od uznania administracyjnego organu. Organ ma prawo odmówić przyznania zasiłku, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeśli uzna, że nie ma podstaw do jego przyznania lub że sytuacja życiowa nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniała przyznanie pomocy ponad możliwości finansowe organu i potrzeby innych osób.
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup drewna. Organ I instancji przyznał zasiłek w kwocie 150,00 zł, uznając sytuację za szczególnie uzasadnioną mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując wysokość przyznanej pomocy i zarzucając wybiórcze przedstawienie okoliczności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie: 1. udzielenia pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego w wysokości 150,00 zł z przeznaczeniem na zakup drewna; 2. ustalenia, że świadczenie podlega wypłacie w dniu 14 października 2010 r. w Banku Spółdzielczym w N.; 3. nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 7; art. 8, art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn.zm.) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wnioskiem z dnia 9 września 2010 r. złożonym w OPS w N. dnia 10 września 2010 r. T. W. zwróciła się o świadczenie na zakup drewna. Zaskarżoną decyzją organ I instancji przyznał T. W. specjalny zasiłek celowy w wysokości 150,00 zł z przeznaczeniem na zakup drewna. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na ustalenia wywiadu środowiskowego. Organ ustalił w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 28 września 2010 r. aktualną sytuację wnioskodawczyni. T. W. stwierdziła, iż wynajmuje osobę do wykonywania czynności cięższych (na podstawie wcześniej złożonych oświadczeń i pism wg wnioskodawczyni mówiąc o czynnościach cięższych należy mieć na myśli przygotowywanie i rąbania drewna, przenoszenia węgla do komórki, koszenie trawy, karczowanie krzaków, mycie okien). W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawczyni nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W tym samym budynku mieszka mąż (separacja sądowa). Prowadzi on własne gospodarstwo domowe. Wydatki, które ponosi wnioskodawczyni wynoszą: energia elektryczna - 60,00 zł, wywóz nieczystości - 40,00 zł, leki i środki higieniczne - 120,00 zł, telefon - 50,00 zł, odwołania i skargi - 60,00zł. T. W. zajmuje pokój i pomieszczenie gospodarcze, w którym przygotowywane są posiłki, oba pomieszczenia ogrzewane są centralnym ogrzewaniem. Wnioskodawczyni nadal wymaga systematycznego leczenia i przyjmowania lekarstw z powodu astmy oskrzelowej, z zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 października 2010 r. wynika, iż choroba stale postępuje. T. W. jest osobą samodzielną, jest widywana sama w sklepie i u lekarza. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi emerytura w wys. 616,69 zł miesięcznie (kwotę w wys. 176,54 zł miesięcznie ZUS potrąca na poczet zaległości komorniczych). W dniu [...] została wydana decyzja Nr [...] o przyznaniu świadczenia pieniężnego na okres od 1 lipca 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w wysokości 200,00 zł miesięcznie z przeznaczeniem na zakup żywności, pierwsza wypłata tego świadczenia w kwocie 400,00 zł (z wyrównaniem od lipca 2010 r.) nastąpiła w dniu 2 września 2010 r. Organ wskazał, że mimo przekroczenia kryterium dochodowego (wynoszącego 477,00 zł), mając na względzie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, organ uznał za zasadne przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 150,00 zł z przeznaczeniem na zakup drewna. Organ podniósł, że przyznana pomoc jest uzasadniona sytuacją w jakiej znajduje się wnioskodawczyni i mieści się w granicach możliwości organu. Organ podniósł, że przyznając przedmiotową pomoc wziął pod uwagę nie tylko potrzeby i sytuację bytową wnioskodawczyni, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin z terenu gminy zwracających się o zabezpieczenie ich potrzeb z uwagi na trudną sytuację, a także swoje możliwości finansowe. Organ podkreślił, że jak wynika ze sprawozdania za pierwsze półrocze 2010 r., kwota przypadająca na tego typu pomoc w I półroczu 2010 r. wynosiła 134.979,00 zł i skorzystały z niej 203 rodziny. Na jedno środowisko (rodzinę korzystającą z pomocy) przypadało 664,92 zł (niezależnie od tego czy w rodzinie jest jedna czy więcej osób). Organ podniósł, że pomoc w pierwszej kolejności udzielana jest osobom i rodzinom, których niezbędne potrzeby bytowe zostają niezabezpieczone. Organ nadmienił informacyjnie, iż T. W. jest objęta pomocą Ośrodka od wielu lat. W 2010 r. korzystała ze świadczenia pieniężnego na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 200,00 zł miesięcznie przyznanego na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2010 r. oraz od 1 lipca do 31 grudnia 2010 r. (łącznie do dnia wydania decyzji otrzymała 1.800,00 zł), zasiłku celowego specjalnego na zakup opału (łączna pomoc na kwotę 700,00 zł) specjalnego zasiłku celowego w formie pomocy rzeczowej - 500 kg węgla (węgiel nie został odebrany) oraz z usług opiekuńczych opłacanych ze środków Ośrodka na łączną kwotę 1.656,00 zł. Przyznanych decyzją z dnia [...] usług opiekuńczych w wymiarze 2 godzin dziennie na okres od 7 czerwca do 31 września 2010 r. T. W. nie przyjęła. Organ podkreślił, że do dnia 30 września 2010 r. została udzielona pomoc na kwotę 4.156,00 zł. Od powyższej decyzji T. W. złożyła odwołanie, w którym kwestionuje wysokość przyznanej pomocy, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, podstawy prawnej decyzji. Podnosi, że okoliczności przedstawione są wybiórczo na szkodę, wywiad jest zbędny, "brak udziału z winy GOPS N.", 17 września 2010 r. nikogo nie było na posesji, przyznany węgiel to bezprawie, uzasadnienie narusza art. 107 § 3 k.p.a., decyzja zawiera kłamstwa i spekulacje na szkodę, sprawa załatwiana jest przez więcej niż jednego pracownika. Stwierdza, że art. 39 ustawy o pomocy społecznej mówi o pomocy obligatoryjnej. Ponadto formułuje zarzuty i uwagi w stosunku do postępowań i rozstrzygnięć w innych sprawach. Kolegium rozpoznając odwołanie zważyło, co następuje: Odwołanie na uwzględnienie nie zasługuje. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Odnosząc się do zaskarżonego rozstrzygnięcia i wniesionego odwołania należy podnieść, że według art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 tej ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, jednakże zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w tym artykule (kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477,00 zł), przy jednoczesnym spełnieniu przynajmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy. Za dochód (art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej) uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Z wywiadu środowiskowego wynika, że dochód obliczony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wyniósł 616,69 zł (emerytura) i przekracza kryterium dochodowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się też ze świadczenia pieniężnego w wysokości 200,00 zł miesięcznie przyznanego decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r. na dożywianie od lipca do grudnia 2010 r. z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Według art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Należy podkreślić, że udzielenie pomocy w ramach zasiłku celowego specjalnego nie jest obligatoryjne, czyli przyznanie pomocy i jej wysokość zależy od uznania organu pomocy społecznej, wynikającego z oceny sytuacji w jakiej znajduje się osoba oczekująca pomocy. Ponieważ dochód T. W. przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, możliwe jest przyznanie pomocy o ile organ uzna, że zachodzi w sprawie sytuacja szczególna. Organ pomocy społecznej uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi powyższa okoliczność i biorąc pod uwagę sytuację bytową i potrzeby wnioskodawczyni, przyznał specjalny zasiłek celowy w wysokości 150,00 zł - z przeznaczeniem na zakup drewna. Organ podkreślił, że wziął pod uwagę również sytuację życiową innych osób i rodzin z terenu gminy zwracających się o zabezpieczenie ich potrzeb z uwagi na trudną sytuację, a także wziął pod uwagę możliwości finansowe Ośrodka. Wskazał, że z danych ze sprawozdania za pierwsze półrocze 2010 r. wynika, że kwota przypadająca na tego typu pomoc w I półroczu 2010 r. wynosiła 134.979,00 zł i skorzystały z niej 203 rodziny. Na jedno środowisko (rodzinę korzystającą z pomocy) przypadało 664,92 zł (niezależnie od tego czy w rodzinie jest jedna czy więcej osób). Organ wskazał też informacyjnie otrzymywaną przez T. W. pomoc podnosząc, że przyznana zaskarżoną decyzją pomoc nie jest jedyną pomocą, którą otrzymuje T. W. Kolegium przeanalizowało pod kątem wysokości i formy przyznanej pomocy akta pierwszej instancji, w tym ustalenia wywiadu środowiskowego oraz odwołanie. Kolegium podziela stanowisko organu w przedmiocie wysokości przyznanej pomocy i uważa, że przyznana pomoc jest pomocą adekwatną do sytuacji odwołującej. Organ w sposób systematyczny wspiera odwołującą pomocą w różnych formach. Należy podkreślić, że pomoc społeczna dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i nie jest w stanie spełnić wszystkich oczekiwań osób potrzebujących pomocy, zaś priorytetem jest niesienie pomocy osobom nieposiadającym dochodu i posiadającym dochód poniżej kryterium dochodowego, czy też udzielanie pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych. Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi emerytura w wysokości 616,69 zł obciążona potrąceniem komorniczym, z której kwota ok. 440,00 zł jest przekazywana T. W. Organ wykazał informacyjnie poziom pomocy udzielonej do sierpnia 2010 r. Kolegium podnosi, że nie jest rolą pomocy społecznej spełnianie wszystkich żądań wnioskodawców (w tym co do wysokości pomocy), a w tym wypadku T. W., mającej stałe źródło dochodu i uzyskującej znaczącą pomoc, w sytuacji, gdy organ ma obowiązek udzielania pomocy również wielu innym potrzebującym często nie posiadających stałego dochodu, czy znajdującym się w gorszej lub podobnej sytuacji. Kolegium stwierdza, że przedmiotowe rozstrzygnięcie przyznające przedmiotową pomoc nie jest dowolne, lecz jest uzasadnione sytuacją w jakiej znajduje się odwołująca i mieści się w granicach uznania administracyjnego organu pomocy społecznej. Przeprowadzona przez Kolegium analiza ponoszonych wydatków (wydatki przyjęte wg oświadczeń T. W.) wykazała, że posiadana emerytura łącznie z przyznaną pomocą żywnościową (co daje do dyspozycji miesięcznie kwotę ok. 640,00 zł) oraz przedmiotową pomocą, powinna pozwolić na zaspokojenie niezbędnych potrzeb odwołującej. Organ przyznał pomoc co do wysokości i formy stosowną do sytuacji w jakiej znajduje się T. W. Nawiązując do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium uważa, że są niezasadne i nie mają oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zarzuty kwestionujące konieczności przeprowadzenia wywiadu są niezasadne i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza że przeprowadzono aktualizację wywiadu. Decyzja posiada właściwą podstawę prawną, wprawdzie znalazł się tam też obok właściwie powołanych przepisów również art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który w tej sprawie nie miał zastosowania, jednak nie ma to istotnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Skoro organ nie chciał aby ewentualne odwołanie wstrzymało wykonanie decyzji, to miał prawo nadać jej rygor natychmiastowej wykonalności. Skargę na powyższą decyzję wniosła T. W. kwestionując wysokość przyznanej pomocy, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przedstawienie wybiórczo okoliczności na szkodę skarżącej . W konkluzji skargi T. W. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 136 i 138 k.p.a. przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Należy podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku celowego, zatem w sprawie zastosowanie mieć będą przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa". Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż osobie samotnie gospodarującej, jaką jest skarżąca, świadczenie to może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, które wynosi 477 zł. Z ustaleń organów administracji wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji z mężem, który mieszka w tym samym budynku. Jej dochód, który stanowi emerytura w kwocie 591,34 zł miesięcznie, przekracza kryterium dochodowe w wysokości 477 zł, warunkujące przyznanie zasiłku celowego na podstawie powołanych przepisów. Należy podkreślić, iż niezasadne są zarzuty skarżącej, co do błędnego ustalenia jej dochodu przez organy administracji. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl zaś ustępu 4 tego artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Fakt, iż z przysługującej skarżącej emerytury potrącane są egzekwowane przez komornika należności niealimentacyjne i w związku z tym skarżąca, jak podaje, faktycznie otrzymuje kwotę około 423 zł, w świetle powołanego art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy, nie ma wpływu na wysokość dochodu w rozumieniu ustawy. Prawidłowo zatem organy administracji wydały w niniejszej sprawie decyzje w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy stanowiący, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przepis ten oparty jest na uznaniu administracyjnym, gdyż pozostawia organom administracji duży zakres swobody w ocenie, czy przyznanie pomocy w danej sytuacji jest uzasadnione okolicznościami sprawy czy też zachodzą podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku strony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyznanie zasiłku celowego na podstawie omawianego przepisu może nastąpić tylko "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, gdyż o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można więc z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu – tak jak się to czyni w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. W stanie faktycznym sprawy organy uznały, iż pomimo przekroczenia kryterium dochodowego (477,00 zł) mając na względzie cytowany wyżej art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Nie noszą cech dowolności ustalenia organu, iż przyznana pomoc uzasadniona jest sytuacją jakiej znajduje się wnioskodawczyni i mieści się w granicach możliwości organu. Ubocznie jedynie wskazać należy, ze skarżąca nie jest pozbawiona pomocy ze środków organów pomocy społecznej. Z akt administracyjnych wynika, iż łączna wartość świadczeń z pomocy społecznej przyznanych za 2010 r. wynosi 7780 zł. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. .250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło