II SA/Lu 1144/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-12-14
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie zwykłe, występując w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest zobowiązane do wykazania swojego umocowania poprzez złożenie odpisu z ewidencji organu nadzorującego, a nie tylko regulaminu stowarzyszenia?Ratio decidendi
Skarga Stowarzyszenia zwykłego podlega odrzuceniu, ponieważ nie wykazało ono prawidłowo swojego umocowania do reprezentacji. Stowarzyszenie zwykłe, mimo posiadania zdolności sądowej, musi wykazać umocowanie swojego przedstawiciela dokumentami takimi jak regulamin oraz odpis z ewidencji organu nadzorującego. Przedłożenie samego regulaminu nie jest wystarczające, gdyż nie zawiera danych przedstawiciela.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego. Sąd wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji, tj. regulaminu i odpisu z ewidencji organu nadzorującego. Stowarzyszenie przedłożyło jedynie regulamin i pismo Starosty o przyjęciu zgłoszenia, nie składając odpisu z ewidencji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
W dniu 3 listopada 2016 r. (data nadania) J. T. – działając jako przedstawiciel Stowarzyszenia – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...], którą organ ten – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez ww. Stowarzyszenie, a także odwołań S. W. i R. P., od decyzji Starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – umorzył postępowanie odwoławcze.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2016 r. skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej: regulaminu stowarzyszenia oraz odpisu z ewidencji organu nadzorującego stowarzyszenie – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedstawiciel Stowarzyszenia w zakreślonym terminie złożył w Sądzie pismo Starosty z dnia 13 stycznia 2015 r. informujące o przyjęciu zgłoszenia o utworzeniu Stowarzyszenia – będącego stowarzyszeniem zwykłym nieposiadającym osobowości prawnej, a także regulamin Stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w tym przepisie (m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego).
Wymagania pisma w postępowaniu sądowym zostały z kolei określone w art. 46 p.p.s.a. Jednym z tych wymogów jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi.
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu skargę wniosło Stowarzyszenie , będące stowarzyszeniem zwykłym. Do tego rodzaju stowarzyszeń odnosi się art. 40 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1393 ze zm.), który w ust. 1 stanowi, że stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej. Zgodnie jednak z ust. 1a powołanego artykułu (który to ustęp został dodany do powołanego przepisu z dniem 20 maja 2016 r. na mocy ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2016 r. poz. 1923) stowarzyszenie zwykłe może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywane. Sposób utworzenia stowarzyszenia zwykłego został określony w art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, który stanowi, że osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzające założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określający w szczególności nazwę stowarzyszenia zwykłego, cel lub cele, teren i środki działania, siedzibę, przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd, zasady dokonywania zmian regulaminu działalności, sposób nabycia i utraty członkostwa, a także sposób rozwiązania stowarzyszenia zwykłego.
Pomimo braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłe mogą zatem we własnym i imieniu nabywać prawa oraz zaciągać zobowiązania, a ponadto - w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. – stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenia zwykłe są przy tym reprezentowane przez przedstawiciela, bądź przez zarząd (o ile organ taki został powołany), zaś jedynie w przypadku podejmowania przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, wymagana jest uprzednia zgoda wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenie przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności (art. 41a ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach).
Jak już wskazano powyżej, założenie stowarzyszenia zwykłego wiąże się z koniecznością uchwalenia regulaminu działalności. Regulamin taki stanowi załącznik wniosku o wpis stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. W ewidencji tej zamieszcza się również informacje w postaci imienia i nazwiska, adresu zamieszkania oraz numeru PESEL przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo członków zarządu (w przypadku utworzenia zarządu ewidencja powinna ponadto zawierać dane o sposobie reprezentowania stowarzyszenia przez zarząd – art. 40 ust. 5 oraz art. 40b ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach).
W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego uznać należy, że w sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, tj. gdy skargę do Sądu w imieniu skarżącego Stowarzyszenia, będącego stowarzyszeniem zwykłym, złożyła osoba podająca się za przedstawiciela reprezentującego to Stowarzyszenie, obowiązkiem jej było załączenie do skargi dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia. Dokumentami taki są natomiast: regulamin stowarzyszenia oraz odpis z ewidencji organu nadzorującego stowarzyszenie, przy czym przedłożenie samego regulaminu nie jest w tym zakresie wystarczające, choćby z tego względu, że regulamin nie zawiera danych osobowych (imienia i nazwiska, adresu zamieszkania oraz numeru PESEL) przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie.
W przedmiotowej sprawie skarżące Stowarzyszenie zostało zatem – na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 listopada 2016 r. – wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie ww. dokumentów. Wezwanie w tym przedmiocie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 30 listopada 2016 r. (potwierdzenie odbioru – k. 38). W odpowiedzi na to wezwanie podający się za przedstawiciela Stowarzyszenia J. T. w zakreślonym terminie złożył w Biurze Podawczym Sądu jedynie regulamin skarżącego Stowarzyszenia oraz pismo Starosty z dnia 13 stycznia 2015 r., potwierdzające przyjęcie zgłoszenia o utworzeniu Stowarzyszenia (k. 40-44). Pomimo upływu wyznaczonego terminu nie został natomiast złożony do Sądu odpis z ewidencji organu nadzorującego stowarzyszenie. Uznać zatem należy, że strona skarżąca nie wykonała w sposób prawidłowy wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło