II SA/Lu 1150/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-02-06

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych podlega umorzeniu na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym i uzasadnia umorzenie postępowania. Jednocześnie, uznał, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów wynagrodzenia radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych p o s t a n a w i a I. przyznać M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i dwoma pełnoletnimi braćmi, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych matki w kwocie [...]złotych, swojego stypendium w łącznej kwocie [...]złotych oraz alimentów jednego z braci w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Miesięcznie na opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżąca przeznaczana od [...] złotych do [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem skarżąca kwestionując w niniejszym postępowaniu decyzję dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zbędne jest więc rozpoznanie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a, jak orzeczono w punkcie II postanowienia. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru. W sprawie niniejszej minimalne wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z wyboru wynosi 480 złotych. Natomiast w gospodarstwie domowym skarżącej po poniesieniu wykazanych przez nią wydatków na poczet kosztów wyżywienia czteroosobowej rodziny miesięcznie pozostaje kwota [...]złotych – [...] złotych. Zatem miesięcznie na członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżącej na poczet kosztów wyżywienia przypada kwota od [...] złotych do [...] złotych. Opłacenie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru pozbawiłoby więc jedną z osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego środków na poniesienie miesięcznych kosztów wyżywienia. Powstałby więc uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej radcę prawnego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło