II SA/Lu 1153/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-02-23

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi, ponieważ jej sytuacja materialna i zdrowotna, w tym niski dochód, bezrobocie dzieci i brak zasobów finansowych, uniemożliwia jej poniesienie kosztu wpisu sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże, brak jest podstaw do całkowitego zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych, gdyż sytuacja materialna nie jest wyjątkowo trudna, a rodzina posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i uzyskuje dochody z działalności gospodarczej i rolnej.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca wraz z rodziną (mąż, dwoje bezrobotnych dzieci) posiada ograniczony dochód z działalności gospodarczej i rolnej, a także udział w domu i grunty rolne. Skarżąca powołała się na zły stan zdrowia swój i męża.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano E. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: I. Przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 stycznia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu oraz nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem dzieci, które według zaświadczeń urzędu pracy z dnia [...] r. są zarejestrowane jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącej i jej męża wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2 (decyzja wymiarowa z dnia [...] r.) ponadto mąż skarżącej jest właścicielem gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (decyzja wymiarowa w sprawie podatku rolnego z dnia [...] r.). Poza tym majątkiem skarżąca, jak również osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą ([...]) w wysokości ok. [...] zł miesięcznie oraz dochód z działalności rolniczej. Skarżąca podniosła również, że choruje na [...] i powołała się na zły stan zdrowia męża. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Przedstawiona przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej i jej rodziny (niewysoki dochód rodziny, bezrobocie dwojga dzieci pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, brak zasobów finansowych) prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, pobieranego stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast inne ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie referendarza brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości. Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca wraz z rodziną ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (udział w [...] części domu o pow. [...] m2), uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, ponadto rodzina może uzyskiwać dochód z należącej do męża skarżącej nieruchomości rolnej. W tej sytuacji poniesienie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło