II SA/Lu 116/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 926/06 w zakresie wniosku [...] A. S. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał Z. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie [...], którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka . W wykonaniu powyższego postanowienia, pismem z dnia 17 marca 2008 r., Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła tutejszy Sąd, iż w sprawie niniejszej wyznaczyła [...] z urzędu w osobie A. S., któremu skarżący udzielił odpowiedniego pełnomocnictwa (k. 31). W dniu 17 czerwca 2008 r., wobec cofnięcia przez [...] A. S. skargi w niniejszej sprawie i złożenia wniosku o umorzenie postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał postanowienie o umorzeniu postępowania, które wraz z uzasadnieniem zostało doręczone [...]. A. S. dnia 4 lipca 2008 r. Następnie w dniu 30 września 2008 r. (data wpływu) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia - przedkładając sporządzoną opinię prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wyznaczony z urzędu [...] ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków na podstawie art. 250 p.p.s.a. Bezspornym jest, iż do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do przepisu § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmują także stawkę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Za opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać rozwinięte stanowisko [...] wyrażone na piśmie, zawierające ocenę prawną danego stanu faktycznego, sporządzone w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie. Przedmiotową opinię sporządza pełnomocnik strony w oparciu o otrzymany odpis uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia, w którym sąd przedstawia stan faktyczny sprawy, stanowisko skarżącego, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W sytuacji, gdy ustanowiony pełnomocnik nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu, po uzgodnieniu stanowiska z mocodawcą, ma prawo do zaskarżenia orzeczenia poprzez złożenie skargi kasacyjnej. W innym wypadku powinien złożyć opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 30 dni i rozpoczyna bieg w dacie doręczenia legitymowanemu podmiotowi odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Wymieniony termin pozwala na zapoznanie się pełnomocnika z motywami rozstrzygnięcia sądu i na podjęcie decyzji co do dalszej drogi postępowania. Skarga kasacyjna złożona po terminie nie ma mocy prawnej i podlega odrzuceniu (art. 178 p.p.s.a.). W związku z powyższym należy uznać, iż również opinia prawna, jako alternatywna wobec skargi kasacyjnej, sporządzona z przekroczeniem tego terminu, nie ma mocy prawnej. Reprezentowanie strony polega na dokonywaniu czynności w sprawie tzn. w toku jej trwania, a nie po jej prawomocnym zakończeniu. Wskazać należy, że adwokat obowiązany jest wykonywać czynności zawodowe zgodnie z obowiązującymi przepisami, według najlepszej woli i wiedzy, uczciwie, rzeczowo i z należytą starannością. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona przez pełnomocnika w niemalże trzy miesiące od dnia otrzymania postanowienia wraz z uzasadnieniem nie stanowi czynności prawnej, za którą należy się wynagrodzenie, gdyż sprawa została już prawomocnie osądzona. W związku z czym wszelkie czynności w niej podejmowane nie mogą mieć mocy prawnej. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia strona nie potrzebuje już pomocy prawnej w prowadzeniu sprawy, gdyż sprawa nie wymaga już podejmowania czynności. W ocenie Sądu zarówno skarga kasacyjna jak i opinia o braku podstaw do jej wniesienia powinna zawierać wymogi przewidziane dla pism procesowych (formalne) oraz wymogi o charakterze merytorycznym (materialne). Jednym z wymogów formalnych jest właśnie termin na dokonanie czynności. Niespełnienie tego wymogu powoduje, że dana czynność jest bezskuteczna. Abstrahując od powyższego, należy pamiętać, iż zarówno sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej jak i sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu wyłącznie ochronę interesu prawnego mocodawcy (podstawowy cel instytucji prawa pomocy). W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej o braku podstaw do jej wniesienia ma na celu ostrzeżenie mocodawcy o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia, a tym samym ochronę mocodawcy przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania oraz - jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią – umożliwienie mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego na jego wniosek może wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka w ramach przyznanego stronie przez sąd prawa pomocy. Z tych też względów należało uznać, iż sporządzenie opinii prawnej po tak długim czasie od dnia otrzymania odpisu postanowienia z uzasadnieniem i po uprawomocnienia się postanowienia realnie uniemożliwiło skarżącemu skorzystanie w ramach przyznanego mu prawa pomocy z usług innego adwokata, który podjąłby się sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przesądzenie, iż sporządzenie i przedłożenie mocodawcy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie prawie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z uzasadnieniem i niemal dwa miesiące po uprawomocnieniu się postanowienia nie miało charakteru pomocy prawnej udzielonej w sprawie, skutkowało nieuwzględnieniem wniosku [...] o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podsumowując, podkreślić należy, iż Sąd, rozstrzygając o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika za udzieloną pomoc prawną musi mieć na względzie, czy owa pomoc prawna była celowa, udzielona słusznie i zasadnie, czy też jak w przedmiotowej sprawie, pomoc ta prawna była zupełnie nieprzydatna i bezcelowa dla mocodawcy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.