II SA/Lu 1161/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję L W I N B w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia działki oddala skargę. Decyzją z dnia ... . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ... - po rozpatrzeniu odwołania J. K. - utrzymał w mocy wydaną na skutek wznowienia postępowania decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ... z dnia ....o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia ... umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia działki nr ... od strony drogi powiatowej nr ... w O. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach: W piśmie z dnia 7 grudnia 2011r. J. K. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .... o rozpoczętej budowie płotu drewnianego, trwale związanego z gruntem, na słupkach metalowych na położonej w miejscowości O. – T. działce nr ..., graniczącej z jego działką nr .... Prowadząc postępowanie w części dotyczącej usytuowania ogrodzenia od strony drogi powiatowej nr ...., organ pismem z dnia 19 stycznia 2012r. zawiadomił J. K., że w tej sprawie nie jest ona stroną, gdyż nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a następnie decyzją z dnia 22 marca 2012r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe stwierdzając ponadto, że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia i nie narusza obowiązujących przepisów. Organ ustalił, że ogrodzenie wykonane jest z drewnianych przęseł mocowanych do metalowych słupków, ma wysokość 1,5 m i usytuowane jest w granicy działki. Teren (pobocze) pomiędzy drogą powiatową a istniejącym ogrodzeniem zabezpiecza metalowa barierka wykonana przez właściciela drogi. Działka nr ... i przyległe do niej pobocze drogi jest nieutwardzone, podmokłe, porośnięte roślinnością, występuje duża różnica wysokości terenu, brak jest chodnika. Zarząd Dróg Powiatowych ... w piśmie z dnia 17 stycznia 2012r. wskazał, że wykonany w ogrodzeniu zjazd (brama) nie stanowi utrudnienia w utrzymaniu drogi. Ogrodzenie nie sąsiaduje z drogą, lecz z nasypem drogowym, którego nie można uznać za przestrzeń publiczną. Istniejąca przestrzeń pomiędzy ogrodzeniem równoległym do drogi a drogą umożliwia dojście do rzeki. W dniu 18 grudnia 2012r. J. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 22 marca 2012r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zarzucając że bezzasadnie organ pominął go jako stronę. W wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia ... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ... odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia .... Organ stwierdził, że właścicielem działki nr ..., na której zrealizowano ogrodzenie, jest J. W., właścicielem sąsiadującej działki nr ....tj. drogi powiatowej, jest Powiat ..., a zarządcą trwałym - Zarząd Dróg Powiatowych .... Działka nr ..., której właścicielem jest J. K., nie przylega natomiast do spornego ogrodzenia zlokalizowanego w północnej części działki nr ..., bowiem jest usytuowana od strony południowej tej działki. Z uwagi zatem na to, że w tej części ogrodzenie nie graniczy z działką J. K., organ stwierdził, że J. K. nie posiada przymiotu strony w sprawie budowy tego ogrodzenia, dlatego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia wskazanej decyzji. Stanowisko to podzielił ... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ... utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia na podstawie nieważnego protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia 7 października 2009r. oraz wskazał, że obecnie toczy się postępowanie nieprocesowe w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego ... w sprawie sygn. akt VIII Ns 12/13 o ustanowienie służebności drogi koniecznej przez działkę nr ..., na której zostało wybudowane sporne ogrodzenie. Z tego względu organ powinien przyjąć, że skarżący posiada interes prawny w niniejszej sprawie i wydać decyzję o rozbiórce. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. We wniosku o wznowienie skarżący podnosił, że nie zapewniono mu udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym budowy ogrodzenia na działce nr ewid. .... od strony drogi powiatowej (działka nr ewid. ....). Ogrodzenie uniemożliwia skarżącemu swobodny dostęp z jego działki nr ..., graniczącej z działką inwestora, do drogi publicznej, który dotychczas miała zapewniony przez tę działkę. Badając skargę należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki wznowienia określone w tym przepisie, m.in. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Postępowanie wszczęte na wniosek o wznowienie przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie organ bada czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia spośród wymienionych szczegółowo w art. 145 - 145a kpa i – jeżeli stwierdzi, że tak, wydaje na mocy art. 149 § 1 kpa postanowienie o wznowieniu, a następnie - w drugim etapie - bada czy podstawy te faktycznie istnieją i wydaje jedną z decyzji wskazanych w art. 151 kpa tj. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchylającą tę decyzję i rozstrzygającą na nowo o istocie sprawy. Badając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że skarżący wskazał jako podstawę wznowienia na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc uzasadnione było wydanie postanowienia o wznowieniu zgodnie z art. 149 § 1 kpa. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż nie zachodziły natomiast podstawy do wzruszenia, a więc do zmiany decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .... z dnia ....umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie spornego ogrodzenia działki nr .... od strony drogi powiatowej nr ....w O. Prawidłowy jest bowiem pogląd organów, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w tamtym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 kpa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym wówczas, gdy wynik tego postępowania może mieć wpływ na jego sytuację prawną, zazwyczaj na wykonywanie prawa własności. Taka sytuacja nie zachodziła w przypadku skarżącego w postępowaniu dotyczącym spornego ogrodzenia. Bezspornie część ogrodzenia, która dotyczy niniejszego postępowania –usytuowana jest od strony drogi powiatowej i nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącego, która położona jest od strony południowej działki inwestora. Taka lokalizacja spornego ogrodzenia wyklucza jego ewentualne bezpośrednie oddziaływanie na działkę skarżącego, co mogłoby ograniczać jego prawo własności – brak zatem podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania dotyczący tego ogrodzenia kształtowałby sytuację prawną skarżącego i w konsekwencji zapewnienia skarżącemu udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. Należy podkreślić, że wykonywanie prawa własności ogranicza się do przedmiotu tego prawa i nie rozciąga na inne nieruchomości. W sytuacji, gdy prawo własności nie może być w pełni realizowane z przyczyn niezależnych od właściciela np. ze względu na usytuowanie nieruchomości i brak dostępu do drogi publicznej, przepisy szczególne umożliwiają wykonywanie tego prawa m.in. poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej. Służebność taka jest prawem podmiotowym związanym z prawem własności nieruchomości władnącej, bowiem z mocy art. 50 Kodeksu cywilnego, służebność gruntowa jest częścią składową nieruchomości władnącej. Z tego względu służebność, jako prawo związane z prawem własności, jest prawem, z którego można wywodzić interes prawny. W sprawie niniejszej skarżącemu takie prawo jednak nie przysługiwało w dacie wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .... decyzji z dnia .... Jak wskazał na rozprawie sądowej - nabył je dopiero na skutek wyroku sądu powszechnego w kwietniu 2014r. W postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia .... nie posiadał zatem prawa, z którego mógłby wywodzić swój interes prawny w tamtym postępowaniu. Aktualnie skarżącemu przysługuje prawo służebności drogi koniecznej, a zatem dopiero obecnie przysługiwałby mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wybudowania tego ogrodzenia w części uniemożliwiającej wykonywanie tego prawa w sposób określony w wyroku sądu powszechnego. W świetle powyższego zasadnie organy uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .... z dnia ... dotyczącą spornego ogrodzenia działki nr ... od strony drogi powiatowej nr .... w O., a w konsekwencji prawidłowo odmówiły na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia tej decyzji. Z powyższych względów Sąd stwierdzając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270).