II SA/Lu 1165/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 41/16 oddala skargę. W dniu [...] listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga K. M. o wznowienie postępowania "w sprawie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego (...)". Decyzja ta była przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 41/16 oddalił skargę K. M. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] października 2015 r., którą odmówiono K. M. przyznania zasiłku rodzinnego dla O. M. i J. M. w okresie od [...] listopada 2015 r. do [...] października 2016 r. ze względu na przekroczenie przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego. Organ ustalił, że skarżąca od dnia [...] lipca 2015 r. wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia (jej dochód z tego tytułu w sierpniu 2015 r. wyniósł [...] zł netto), a w październiku 2015 r., a więc w dacie ustalania przez organ I instancji prawa do świadczenia, skarżąca pracę kontynuowała. W tej sytuacji organ uwzględnił ten dochód przy wydawaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oceniając legalność powyższej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa i skargę oddalił zakwestionowanym obecnie wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...]. Domagając się wznowienia postępowania sądowego zakończonego wskazanym wyrokiem, skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt P [...] oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne i zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych ("u.ś.r.") poprzez bezpodstawne uwzględnienie przy wyliczaniu jej dochodu także dochodu uzyskanego przez nią za miesiąc sierpień 2015 r. z tytułu umowy zlecenia. W przekonaniu skarżacej dochód ten nie jest dochodem, o którym mowa w powołanym art. 5 ust. 4b u.ś.r., gdyż nie został uzyskany w okresie, na który ustalone jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. od [...] października 2015 r. do [...] września 2016 r. Skarżąca podniosła, że należało uwzględniać dochód za wrzesień 2015 r., gdyż ten właśnie miesiąc jest miesiącem następującym po miesiącu, w którym uzyskano dochód (sierpień 2015 r.), jednak we wrześniu i kolejnych miesiącach, a więc także w październiku, kiedy organ ustalał prawo do świadczeń, dochód ten wynosił już połowę wynagrodzenia, które uzyskała w sierpniu 2015 r., a więc tylko taki dochód (tj. [...] zł) organ powinien uwzględnić. Skarżąca wskazała również na "nowe dowody", które załączyła do skargi o wznowienie tj. m.in. decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2016 r. przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla jej małoletniej córki na okres od [...] października 2016 r. do [...] września 2017 r., podnosząc, że przy wydawaniu tej decyzji organ również opierał się na dochodzie za 2015 r., a mimo to uznał, że spełnia ona kryterium dochodowe, a więc odmiennie ustalił dochód za ten sam 2015 r. w porównaniu z decyzją odmawiającą przyznania świadczenia, której dotyczy kwestionowany obecnie wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 41/16. Skarżąca wskazała również wniosek z dnia [...] października 2016 r. o "skorygowanie" m.in. decyzji z dnia [...] października 2015 r. o odmowie przyznania jej zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku oraz na dalszą (z października i listopada 2016 r.) korespondencję z organem dotyczącą wniosku. W wykonaniu wezwania Sądu z dnia [...] grudnia 2016 r. do wskazania podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz sprecyzowania czy skarżąca domaga się uchylenia orzeczenia Sądu czy też jego zmiany, skarżąca w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. (k. 23) wyjaśniła, że podstawą wznowienia są "nowe dowody, które zostały dołączone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia [...] listopada 2016 r." i wskazała na decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2016 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku na okres od [...] listopada 2016 r. do [...] października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą ściśle określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", przyczyny wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi instytucję o charakterze nadzwyczajnym, której celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte którąś z kwalifikowanych, ściśle określonych wad wymienionych bądź w art. 271 p.p.s.a. (który wskazuje przyczyny nieważności), bądź w art. 272 p.p.s.a. (który wskazuje na stwierdzoną przez Trybunał Konstytucyjny lub kompetentny organ międzynarodowy niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie), bądź w art. 273 p.p.s.a. (który obejmuje tzw. przyczyny restytucyjne). Postępowanie o wznowienie jest więc postępowaniem szczególnym, stanowiącym odstępstwo od zasady stabilności i prawomocności orzeczeń sądowych. Postępowanie to składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, lecz o stwierdzenie, czy strona skarżąca wskazała w skardze podstawę wznowienia oraz czy wskazana przez nią podstawa odpowiada jednej z przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia, przewidzianych w przepisach p.p.s.a. W przypadku niespełnienia jednej z tych przesłanek sąd odrzuca skargę. Jeżeli natomiast wskazane wyżej wymogi zostały spełnione, sąd przystępuje do drugiego etapu, wyznaczając rozprawę (por. K. Sobieralski, Glosa do postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 16 maja 2011 r., sygn. akt II SA/GL 82/11, OSP z 2012 r., nr 10, poz. 102a, a także postanowienie NSA z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 2120/13, niepubl., dostępny CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, oraz że została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, skoro skarżąca w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazała, że podstawą wznowienia są nowe dowody. Zgodnie bowiem art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W związku z powyższym Sąd przeszedł do merytorycznej oceny skargi. Odnosząc się w tym zakresie do okoliczności stanowiących, zdaniem skarżącej, przesłanki wznowienia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie wyjaśnić należy, że przepis art. 273 p.p.s.a ma zastosowanie w sytuacji, gdy stan faktyczny mógł zostać ustalony niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej z powodu późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych czy dowodów, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Istotne jest również, że okoliczności te, bądź dowody muszą istnieć już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania i mogą dotyczyć tylko tego postępowania, które poprzedzało wydanie wyroku objętego skargą o wznowienie. Przepis ten nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne czy środki dowodowe były w postępowaniu zakończonym kwestionowanym orzeczeniem sądu jawne, ale nie zostały dostrzeżone przez stronę. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (zob. postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., II OSK 689/05 i z dnia 22 listopada 2010 r., II FSK 2135/10; wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04 i z dnia 19 maja 2004 r., GSK 5/04; postanowienie SN z dnia 24 maja 1982 r., II CO 1/82, OSPiKA 1984, z. 2, poz. 27, z glosą W. Stojanowskiej, OSPiKA 1984, z. 2, s. 77; H. Knysiak-Sudyka, Komentarz do art. 273, [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, SIP Lex, nr 7). Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą w skardze o wznowienie środków dowodowych, wskazać należy, że wszystkie te dowody, w tym w szczególności decyzja z dnia [...] października 2016 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku na okres od [...] listopada 2016 r. do [...] października 2017 r., zostały sporządzone już po zakończeniu postępowania sądowego, którego wznowienia skarżąca się domaga, a więc nie mogą stanowić "nowego" dowodu, o jakim mowa w powołanym art. 273 § 2 p.p.s.a. Już tylko z tego powodu nie mogą one być uznane za podstawę wznowienia, wymienioną w tym przepisie. Poza tym nawet, gdyby dowody te istniały już przed uprawomocnieniem się wyroku, to nie mogłyby one mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca za pomocą tych dowodów (w szczególności decyzji z dnia [...] października 2016 r.) chciała wykazać, że organ wadliwie uwzględnił przy ustalaniu jej dochodu za 2015 r. dochód z sierpnia 2015 r. Tymczasem z treści uzasadnienia wyroku Sądu z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...], wydanego w postępowaniu, którego wznowienia obecnie się domaga wynika, że okoliczność tę podnosiła już w tamtym postępowaniu, a Sąd zarzutu tego nie podzielił. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy obliczając wysokość dochodu na członka rodziny skarżącej, zasadnie uwzględniły dochód uzyskany przez skarżącą oraz jej męża w 2015 r., a więc dochód osiągnięty po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, który to dochód uzyskiwany był w dniu ustalania prawa do świadczenia. Zdaniem Sądu, stosując się do reguł wynikających z przepisu art. 9 ust. 4a ustawy, prawidłowo organy stwierdziły, że na dochód rodziny składa się m.in. dochód skarżącej uzyskany w miesiącu sierpniu 2015 r. - [...] zł. Decyzja, którą obecnie powołuje skarżąca jako nowy dowód, została wydana w innej sprawie i dotyczy późniejszego okresu, a zatem ustalenia w niej dokonane nie mogłyby być uwzględniane przy wydawaniu decyzji, której dotyczy kwestionowany obecnie wyrok Sądu wydany w sprawie II SA/Lu [...]. W świetle powyższego stwierdzić należy, że nie zachodzi podstawa wznowienia wskazana przez skarżącą, gdyż przedstawione przez nią dowody nie istniały w dacie wydania kwestionowanego wyroku, a nawet gdyby istniały, to i tak nie mogłyby być uwzględnione, gdyż nie można ich uznać za dowody, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.