II SA/Lu 117/19

WyrokWSA w Lublinie2019-09-05

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w związku z likwidacją zakładu pracy, bez wykazania związku przyczynowo-skutkowego z działalnością opozycyjną lub represjami politycznymi, może stanowić podstawę do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo rozwiązanie umowy o pracę, nawet jeśli jest jedną z form represji wymienionych w ustawie, nie może stanowić podstawy do przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jeśli nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między tym zdarzeniem a udziałem w wystąpieniu wolnościowym. Dodatkowo, fakt anulowania wypowiedzenia i zawarcia nowej umowy o pracę podważa charakter represji.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, powołując się m.in. na rozwiązanie umowy o pracę w związku z likwidacją zakładu pracy. Organ odmówił przyznania statusu, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przesłanek z ustawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ utrzymał w mocy swoją decyzję. M. K. wniósł skargę do WSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym [...] zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 5 w związku z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 690 ze zm. – dalej jako "ustawa"), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą M. K. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] grudnia 2017 r. M. K. złożył do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu wniosku podał, że był członkiem komisji zakładowej NSZZ "S." P. "T." N. H. , brał udział w strajkach solidarnościowych, rozprowadzał gazetki, znaczki, zbierał składki członkowskie. W czerwcu 1981 r., w związku z likwidacją D. Z. "T.", wnioskodawca otrzymał pisemną informację o rozwiązaniu z nim umowy o pracę. Do wniosku M. K. załączył (m.in.) kopię upoważnienia z dnia 3 marca 1981 r. do wzięcia udziału w naradzie Krajowej Komisji Koordynacyjnej "T." w C. wraz z kopią księgi pamiątkowej zawierającej podpisy uczestników ww. narady, a także kopię powołanego wyżej pisma z dnia [...] czerwca 1981 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Inne zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem M. K. do czasu przedstawienia przez stronę decyzji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej jako "IPN"), potwierdzającej spełnienie warunków określonych w art. 4 ustawy. W dniu [...] marca 2018 r. wnioskodawca złożył do organu kopię decyzji Prezesa IPN z dnia [...] r., nr [...] (znak: BU [...]), stwierdzającą, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W dniu [...] marca 2018 r. organ wydał postanowienie nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania, a następnie pisemnie wezwał stronę do wyjaśnienia okoliczności jej zwolnienia z pracy w czerwcu 1981 r. Odpowiadając na powyższe wezwanie M. K. wyjaśnił w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., że był pracownikiem [...] w K. i został zwolniony w związku z likwidacją tej jednostki. Podkreślił, że po rozwiązaniu Delegatury przez okres 8 miesięcy nie mógł znaleźć pracy. Po tym okresie został zatrudniony w [...]" K. na podstawie – jak stwierdził wnioskodawca – sfałszowanej rekomendacji likwidatora Delegatury, o którym mówiono, że jest współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa. Decyzją z dnia [...] r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił M. K. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca prowadził działalność opozycyjną lub podlegał represjom w rozumieniu ustawy. Organ podkreślił, że strona w toku postępowania nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów potwierdzających spełnienie przez nią przesłanek z art. 2 ustawy. Również w zasobach IPN nie zachowały się żadne dokumenty potwierdzające taką okoliczność. W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał nie potwierdza również, by wnioskodawca podlegał represjom, o których mowa w art. 3 ustawy. Potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z tytułu rozwiązaniu umowy o pracę musi bowiem pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z aktywnym uczestnictwem strony w wystąpieniu wolnościowym (np. strajku, proteście robotniczym, demonstracji). Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wskazał na taką zależność, lecz wyjaśnił, że jego zwolnienie z pracy w czerwcu 1981 r. miało związek z likwidacją Delegatury. Odnosząc się do przedłożonej przez wnioskodawcę decyzji Prezesa IPN z dnia [...] organ stwierdził, że decyzja ta potwierdza jedynie, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Decyzja ta nie świadczy natomiast o spełnieniu przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy, których katalog – jak podkreślił organ – jest zamknięty i w związku z tym nie jest możliwe potwierdzenie przedmiotowego statusu z innych przyczyn, niż wymienione w tych przepisach. M. K. zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedkładając jednocześnie dodatkowe dokumenty dotyczące jego zatrudnienia, w tym kopię pisma K. I. Z. "T." z dnia [...] lipca 1981 r. informującego o anulowaniu pisma z dnia [...] czerwca 1981 r. w przedmiocie wypowiedzenia umowy o pracę, a także kopię zawartej w dniu [...] lipca 1981 r. umowy o pracę na czas nieokreślony w [...]" w K.. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia [...]. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] r. Organ wskazał, że w ramach swojej właściwości zwrócił się do [...] N. [...] S.A. oraz do Archiwum Państwowego w K. z prośbą o udostępnienie dokumentacji dotyczącej zwolnienia M. K. z pracy, a także o wyjaśnienie, że rozwiązanie z umowy o pracę z M. K. miało związek z jego wystąpieniami wolnościowymi na rzecz odzyskania przez [...] niepodległości. W odpowiedziach ww. instytucje poinformowały, że nie dysponują dokumentacją ani wiedzą na temat przyczyn rozwiązania z wnioskodawcą umowy o pracę przez D. Z. "T.". Archiwum Państwowe w K. poinformowało nadto, że według informacji uzyskanej z Archiwum Urzędu Miasta, dokumentacja mogła zostać zniszczona. W związku z powyższym organ podtrzymał stanowisko, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony w rozumieniu art. 2 ustawy, ani też doznania represji w rozumieniu art. 3 ustawy. W szczególności wskazał, że brak jest dowodów potwierdzających, iż rozwiązanie z wnioskodawcą umowy o pracę nastąpiło na skutek jego udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez [...] niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. skargę na przytoczoną wyżej decyzję ostateczną. W treści skargi podniósł, że jego zwolnienie z pracy "jest udokumentowane i było na serio", a jest to "warunek do otrzymania kombatanctwa". Późniejsze przywrócenie skarżącego do zlikwidowanego – nieistniejącego zakładu pracy było zaś – w jego ocenie – "pokerowym ruchem". W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie określonym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów (bądź ich braku) i ich podstawy prawnej powołanej przez skarżącego. Rozpoznając skargę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), w których enumeratywnie wymieniono przesłanki uznania odpowiednio za działacza opozycji antykomunistycznej oraz za osobę represjonowaną z powodów politycznych. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 tej ustawy). Z kolei w myśl art. 3 ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Art. 4 ustawy określa natomiast negatywne przesłanki uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wskazując, że status taki przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Skarżący przedłożył na te okoliczności decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 21 sierpnia 2017 r., w której stwierdzono, że H. P. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że M. K. uzyskał decyzję Prezesa IPN, w której organ ten stwierdził, że skarżący nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (zob. decyzja Prezesa IPN z dnia [...] r. nr [...], znak: BU [...] – k. 34 akt adm.). Powyższa decyzja – jak słusznie uznał organ orzekający w sprawie – świadczy jednak wyłącznie o tym, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne uzyskania wnioskowanego statusu, określone w art. 4 ustawy. Rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie przesądza natomiast o spełnieniu przesłanek pozytywnych przyznania takiego statusu. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym ponadto warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Tak więc status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie co najmniej 12 miesięcy prowadziła działalność w warunkach i celu określonych w art. 2 ustawy. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 540/17, Lex nr 2400100; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 742/16, Lex nr 2231407). Uwzględniając powyższe stanowisko w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że przekonanie organu administracji o braku podstaw do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jest prawidłowe. Analizując treść przedstawionych przez skarżącego w toku postepowania materiałów oraz złożonych wyjaśnień nie sposób bowiem uznać, że w przypadku skarżącego została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 2 lub art. 3 ustawy. W świetle zgromadzonej dokumentacji bezsporne pozostaje, że skarżący był członkiem [...] [...]. Należy jednak zauważyć, że sam fakt członkostwa w zorganizowanej strukturze, jaką niewątpliwie jest N. "S.", związanej z walką o niepodległość i suwerenność kraju, w świetle art. 2 ustawy nie daje wystarczającej podstawy do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Z punktu widzenia ustawy istotny jest bowiem również czas trwania tej działalności, który nie może być krótszy niż 12 miesięcy i przypadać na okres od [...] sierpnia 1980 r. do [...] grudnia 1981 r. Nadto istotne znaczenie ma również charakter działań podejmowanych przez konkretną osobę (wnioskodawcę), a nie ogólny cel całej organizacji, do której przynależy. Zaaprobowanie innego stanowiska oznaczałoby w rzeczywistości konieczność przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej każdej osobie będącej członkiem struktury, o której mowa w art. 2 ustawy (por wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 265/18, LEX nr 2555044). Tymczasem jedynym dokumentem potwierdzającym członkostwo skarżącego w Komisji Zakładowej N. "S. przy P. "T." N. [...], jest przedstawione przez niego upoważnienie z dnia [...] marca 1981 r. do wzięcia udziału w dniu [...] marca 1981 r. w naradzie K. K. K. "T." w C., podpisane przez P. " przy P. " N. [...]. Dokument ten potwierdza więc fakt członkostwa skarżącego w strukturach N. "S. przy P. " N. H. jedynie w okresie przypadającym na okres od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r., który z mocy art. 2 ust. 2 ustawy nie podlega zaliczeniu do okresów działalności dających podstawę do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Skarżący w żaden sposób nie wykazał natomiast, jakoby jego działalność w tych strukturach miała miejsce również poza wskazanym wyżej okresem, a tym bardzie że poza tym okresem trwała łącznie dłużej niż 12 miesięcy. Brak jest także podstaw by przypisać działalności skarżącego w ramach ww. organizacji cechy, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, tj. zagrożenia odpowiedzialnością karną. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał także podstaw do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu art. 3 ustawy. W szczególności - jak słusznie stwierdził organ administracji - za okoliczność uzasadniającą przyznanie skarżącemu takiego statusu nie może zostać uznany fakt wypowiedzenia mu z dniem [...] lipca 1981 r. umowy o pracę mocą pisma Zastępcy N. D. Z. "T." z dnia [...] czerwca 1981 r. Jakkolwiek rozwiązanie umowy o pracę jest jedną z form represji wymienionych w powołanym przepisie (pkt 3 lit. "d"), to jednak należy zauważyć, że aby uznać określoną osobę za osobę represjonowaną w rozumieniu ustawy, konieczne jest wykazanie, że zastosowana wobec niej represja stanowiła konsekwencję udziału w wystąpieniu wolnościowym. Innymi słowy, przesłanki określone w art. 3 ustawy, tj. udział w wystąpieniu wolnościowym oraz doznanie określonej formy represji, muszą wystąpić łącznie. Tymczasem skarżący nie wykazał nawet, aby brał udział w jakimkolwiek wystąpieniu wolnościowym. Wyjaśnić przy tym należy, że "udział w wystąpieniu wolnościowym" nie jest pojęciem zdefiniowanym, jednakże w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że jest to wyłącznie forma świadomego uczestnictwa, aktywności danej osoby w przedsięwzięciu zorganizowanym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Jest to z pewnością także szereg działań o charakterze organizacyjnym, przygotowawczym itp., gdyż wystąpienie takie ze swojej natury jest pewnym procesem, niekiedy wieloetapowym i wymagającym różnorakich działań (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 304/19, LEX nr 2689387). Twierdzenia skarżącego oraz przedstawione przez niego dokumenty nie potwierdzają, jakoby podjął on działanie o takim charakterze. Tym bardziej nie sposób przyjąć, że wypowiedzenie skarżącemu z dniem 1 lipca 1981 r. umowy o pracę stanowiło konsekwencję takiego działania. Niezależnie od powyższego, okoliczności wypowiedzenia skarżącemu w piśmie z dnia 16 czerwca 1981 r. umowy o pracę nie sposób przypisać charakteru represji w rozumieniu art. 3 ustawy również z tego względu, że - jak wynika z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] r. – wypowiedzenie to nie odniosło skutku, albowiem zostało anulowane pismem z dnia [...] lipca 1981 r. i w tym samym dniu P. K. zawarł ze skarżącym kolejną umowę o pracę na nowych warunkach (k. 68-70 akt adm.). Podsumowując stwierdzić należy, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych należycie ocenił materiał dowodowy w kontekście przepisów prawa materialnego oraz zasadnie w oparciu ten materiał uznał, że brak jest podstaw do przyznania M. K. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło